Foods in Kazakhstan 20

Kazakistan’daki En Popüler Yiyecekler: Bilmeniz Gereken Her Şey

  • Post last modified:Kasım 18, 2023
  • Reading time:13 mins read
  • Post category:Kazakistan

Bu makalede, Kazakistan’daki en popüler yiyecekler hakkında bilmeniz gereken her şeyi sizler için derledik. 

Kazak ulusal mutfağı, asırlık bir mutfak geleneğidir. Göçebelerin günlük yemek alışkanlıkları sağlık için son derece faydalıdır ve Kazak misafirperverliği ve çeşitliliğinin bir örneğidir.

Foods in Kazakhstan

Kazak Mutfağı Hakkında

Kazak mutfağı denilince akla ilk et gelir. Et yemekleri Kazak halkının gelişmesinde çok önemlidir. Göçebe hayvancılık nedeniyle, Kazakistan mutfağının yüzde seksenini et oluştururken, güney bölgelerdeki iyi gelişmiş tarım nedeniyle kalan yüzde yirmisini tahıl mahsulleri oluşturuyor. 

Kazaklar göçebe yaşam tarzlarına daha uygun olduğundan yemek pişirmek için ağırlıklı olarak koyun eti ve at eti kullanırlardı. Sığır eti ve kümes hayvanı eti yaygın olarak kullanılmıyordu. At eti, özel besin değeri nedeniyle tercih edilirdi.

Kıştan ilkbahara geçiş, yediğimiz yiyecek türlerini ve Kazak’ların bunları nasıl pişirdiğini büyük ölçüde etkilemektedir. Yemekler hazırlarken kurutma, tuzlama, buharda pişirme, kızartma gibi farklı yöntemler kullanırlar. Özellikle uzun kış mevsiminin ardından ilkbahar ve sonbahar aylarında bazı yiyecekleri özel bir şekilde hazırlarlar.

Kazakistan’daki En Popüler Yiyecekler

1. Kurt

Kurt, göçebe Kazak mutfağının simgesi olan fermente edilmiş, sertleştirilmiş bir peynir topudur. Orta Asya göçebelerinin dayanıklı bir besin kaynağı oluşturmak için Orta Çağ’dan beri ürettikleri birçok fermente süt ürünlerinden biridir.

Koyun, kısrak, inek, keçi veya deve sütü güneşte kurutulmadan önce süzülerek yumuşak pıhtılar haline getirilir ve küçük toplar haline getirilir ve yassılaştırılır. Bu, birçok mevsime ve uzun yolculuklara dayanabilen, taşınabilir, yüksek kalsiyumlu bir atıştırmalık üretir.

2. Shubat

Fermente deve sütünden yapılan bir içecek türüdür. Orta Asya’da, özellikle Türkmenistan’da (chal) ve Kazakistan’da popüler bir içecektir ve yaz aylarında yaygın olarak tüketilmektedir.

Bunu yapmak için taze deve sütü ve bir başlangıç maddesi deri bir şarap torbasına veya seramik bir kavanoza dökülür. Birkaç gün mayalanmaya bırakılır, ardından ekşimiş süt koyulaşıp pürüzsüz hale gelene kadar hafifçe karıştırılır.

3. Kımız

Kımız, Kazakistan’da popüler bir fermente kısrak sütü içeceğidir. Sayısız yüzyıllar boyunca Türk ve Moğol göçebelerine yiyecek ve içecek sağladı.

Kısrak sütünde bol miktarda şeker ve laktoz vardır. Taze tüketildiğinde güçlü bir müshil etkisi vardır, ancak yüksek şeker içeriği fermente edilmesini kolaylaştırır. Taze kısrak sütü, asitleşinceye ve karbonatlı alkol üretinceye kadar fıçılarda saklanır. Göçebeler daha sonra sıvıyı deri çantalarda taşırlar ve kımızı çalkalamak için ara sıra bu çantaları yumruklarlar.

Kımız, tarihsel olarak Orta Asya göçebeleri için önemli bir kültürel içecek olmuştur. Her sağım mevsiminin başında ve sonunda, göçebelerin aile ve arkadaşlarını kımız için davet etmeleri adettendir. Sezonun ilk ve son kımızlarını paylaşırken dualar ederler.

Kımız da sağlığa pek çok faydasıyla bilinir. Sindirim ve sinir sistemlerine faydalıdır ve veremi önlediğine inanılır. Anneler bile bebeklerine alkolsüz kımız verir.

Kımızın alkol içeriği eskiden daha yüksekti, ancak modern versiyonları sadece yaklaşık %2 alkol içeriyor. Kentsel alanlarda kımız tipik olarak güçlendirilmiş inek sütü ile yapılırken, kırsal kesimlerde hala kısrak sütü kullanılmaktadır.

4. Şalap

Shalap, su, tuz ve yoğurt (qatiq) veya kurttan yapılan fermente bir içecektir. Geleneksel olarak, shalap yapmak için sade su kullanılırdı, ancak modern müstahzarlarda sıklıkla karbonatlı su kullanılır.

Shalap ayrıca Kırgızistan ve Özbekistan’da (chalap) (chalob) yaygın olarak tüketilmektedir. Nadir olmasına rağmen, ara sıra soğuk çorba görünümü veren bitkilerle yapılabilir. Shubat’ta olduğu gibi, bu popüler ve serinletici yaz içeceği, hoş bir şekilde tuzlu, ekşi ve dumanlı olarak tanımlanmıştır. Bazı batılılar zamanla bu tadı alabilirler.

5. Tandır Nan

Tandyr nan, Kazakistan ve diğer Orta Asya ülkelerinde popüler bir ekmek türüdür. Esasen naan ekmeğinin tandırda pişmiş Orta Asya versiyonudur. Menşeine ve hazırlanma yöntemine bağlı olarak tandir non, tonur non, patyr nan ve lepyoshka gibi çeşitli isimlerle bilinir.

Kabaca bir yemek tabağı büyüklüğünde olan tandır nan, yükseltilmiş kenarı ve girintili merkezi ile karakterize edilir. Sade olarak servis edilebilir, üzerine haşlanmış yumurta veya susam veya çörek otu serpilebilir. Tipik olarak, kahvaltıda sade veya çekirdekli çeşitler tüketilirken, daha ağır çeşitler öğle ve akşam yemeklerinde salata ve et yemekleri ile eşleştirilir. Kazak restoranları, daha küçük ve daha dekoratif bir versiyon olan damdy nan sunabilir.

6. Şelpek

Shelpek, bölge genelinde popüler bir Orta Asya ekmeğidir. Un, süt, ekşi krema, tereyağı, kabartma tozu, şeker ve tuz hamur oluşturmak için birleştirilir. Hamur, toplar haline getirilir ve sıcak bitkisel yağda kızarana kadar kızartılmadan önce diskler halinde yuvarlanır.

İslam’da haftanın en kutsal günü olan Cuma günleri, Kazakistan geleneksel olarak yedi veya daha fazla shelpek dağıtır. Arkadaşlara ve komşulara verilir, camilere bırakılır veya Kuran okunarak kutsallaştırılır. Çok sayıda Türk milleti bu hafızalaştırma uygulamasını gözlemliyor.

7. Baursak

Baursak (veya boorsog), kabarık, kızartılmış Kazak ekmeği parçalarıdır. Un, maya, yumurta, margarin, süt, su, şeker, tuz ve bitkisel yağ ile yapılan Orta Asya çörekleridir. Tipik olarak çay ile servis edilen ve şeker, bal veya tereyağı ile tatlı olarak yenen üçgen veya küre şeklinde şekillendirilir ve çay ile servis edilir.

Göründüğü kadar lezzetli olan baursak, tipik bir Kazak yemeği değildir. Genellikle düğün ve cenaze gibi özel etkinlikler için pişirilir. Efsaneye göre, ölen sevdikleriniz sizinle birlikte tadını çıkarsın diye kızartma yağı ve baursak aroması göğe yükselir.

8. Mantı

Foods in Kazakhstan

Mantı, Türk mutfağında popüler bir mantı türüdür. Orta Asya, Güney Kafkasya, Balkanlar ve diğer bölgelerde çok sevilir.

Mantı, bölgeye bağlı olarak boyut ve şekle göre değişir, ancak tipik olarak baharatlı bir et karışımı, tipik olarak kıyma kuzu veya dana eti ile yapılır, ince hamura sarılır ve kaynatılır veya buharda pişirilir. Moğol buuz, Çin baozi ve jiaozi, Tibet momo ve Kore mantısının görünümüne benzer.

Mantının kesin kökeni bilinmemektedir ancak en makul teori, Moğol İmparatorluğu topraklarında ortaya çıktığıdır. Diğerleri Orta Doğu’da ortaya çıktığına inanırken, diğerleri onu kuzeybatı Çin’deki Uygur halkına atfediyor.

Mantı, Kazakistan ve Kırgızistan’da tipik olarak kuzu kıyması ile doldurulur, ancak sığır veya at eti ile de doldurulabilir. Tipik olarak kabak veya kabak, kıyma ile birleştirilir ve karabiber ile tatlandırılır. Sokak yemeği olarak satıldığında tipik olarak acı kırmızı biber tozu serpilir ve tereyağı, ekşi krema ve soğan veya sarımsak sosu ile servis edilir.

9. Pilav

Plov (veya palau), diğer malzemelerin yanı sıra kuzu, soğan ve havuç ile stokta veya et suyunda pişirilen bir pirinç yemeği olan pilavın Orta Asya versiyonudur. Tipik olarak kazanda aile yemeği olarak veya çok sayıda misafire servis yapılırken hazırlanır.

10. Kurdak

Geleneksel Orta Asya Kuurdak, kavrulmuş veya kızartılmış et, sakatat, soğan, sarımsak ve patatesten oluşur. Kırgızistan menşeli olup, bölge genelinde qyrdaq, gowurdak, qovurdoq ve qordaq gibi çeşitli isimler altında yaygın olarak tüketilmektedir.

Kuurdak, kaynağına bağlı olarak çeşitli etlerle hazırlanabilir. Kırgızistan’da tipik olarak kuzu veya sığır eti ile hazırlanırken, Kazakistan’da tipik olarak karaciğer, kalp, böbrek ve akciğer gibi koyun sakatatları kullanılır. Tipik olarak, koyun kesildikten hemen sonra hazırlanır.

11. Beşbarmak

Kazakistan’ın ulusal yemeği beshbarmak’tır. Haşlanmış et, ince makarna yaprakları ve soğan, et suyu, tuz ve karabiberden oluşan bir sostan oluşur. At ve kuzu en yaygın etlerdir, ancak sığır eti de kullanılabilir.

Beşbarmak, kültürleri için en önemli Kazak yemeklerinden biridir. Servis edilme şekli bile ritüel (ustukan) ile düzenlenir. Bir misafirin onuruna bir hayvan kesildiğinde, yaşa, cinsiyete ve sosyal duruma göre çeşitli et kesimleri servis edilir. Yaşlı ve seçkin misafirlere her zaman en iyi et parçaları servis edilir.

Örneğin, uyluk kemiği (jambash) en yaşlı erkeklere, kuyruk kemiği ise en yaşlı ve en saygı duyulan kadınlara (kuiruk veya kuymulchak) verilir. Ev hanımı küçük kemikleri gelinine ayırır. Çocuklar hayvanın omurgasını alırken, ergenler hayvanın bacaklarını ve omuzlarını (omurtka) alır.

Hayvanın en güzel yerlerinden biri olan baş (bash), kesilip diğerlerine dağıtılmak üzere onur konuğuna veya en yaşlı veya en genç erkeğe verilir. Geleneğe göre, incik kemikleri, uyluk kemiği ve kaburgalar gibi diğer hayvan parçaları da bölünmüştür.

Beşbarmak, Kazakistan ve Kırgızistan’ın ulusal yemeği olmasının yanı sıra bölgesel bir favoridir. Ayrıca khorkhog, naryn, turama, dograma ve tullama olarak da bilinir. Beshbarmak, kelimenin tam anlamıyla “beş parmak” anlamına gelir ve göçebe insanların yemeği elleriyle yediklerini ima eder.

12. Kazy

Kazy (veya qazi), Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan gibi Orta Asya ülkelerinde popüler olan bir at eti sosisidir. Geleneksel olarak, bir yaratığın kaburga eti ve yağından yapılır.

Atın kaburgaları, hazırlanmak için et hala takılıyken birkaç saat asılır. Et, hayvanın temizlenmiş ve tuzlanmış bağırsaklarına doldurulmadan önce sarımsak, biber ve tuzla tatlandırılır. Sosisler daha sonra ya birkaç saat tütsülenir ya da bir hafta boyunca doğrudan güneş ışığı ve rüzgarda kurutulur.

Servis yapmadan önce Kazy kaynatılır ve ince dilimler halinde kesilir. Soğuk olarak meze olarak servis edilebileceği gibi, beşbarakabak gibi diğer Kazak yemekleriyle harmanlanarak da tüketilebilir.