Eten in Kazachstan: 12 Gerechten & Smaak van de Steppe

Vergeet alles wat je denkt te weten over „exotisch” eten. De Kazachse keuken is geen trend voor foodbloggers die mooie foto’s willen het is puur overleven, verfijnd gedurende duizenden jaren. Wie de eindeloze steppen van Centraal Azië wil begrijpen, moet plaatsnemen aan een Dastarkhan (de traditioneel gedekte tafel). Als u meer wilt ontdekken van het land buiten de keuken, bekijk dan ook de beste 10 winkelcentra in Kazachstan voor een moderne tegenhanger van deze eeuwenoude tradities.

Hier gaat het niet om het tellen van calorieën. Het gaat om gastvrijheid die zo diep geworteld is dat ze als heilig wordt beschouwd. Toen ik voor het eerst in een yurt werd uitgenodigd, leerde ik snel: een leeg bord is een belediging, en thee wordt nooit tot de rand ingeschonken (zodat de gastheer vaker kan bijschenken een teken van zorg). De keuken is rijk aan vlees, melkzuren en is ongelooflijk vullend. Het vertelt het verhaal van een volk dat altijd in beweging was.

Wit Goud: De Melk van de Nomaden

In Europa kennen we vooral koemelk. Op de steppe is het spectrum veel breder. Zuivelproducten zijn hier zowel basisvoedsel als medicijn. Melkproductie en fermentatie zijn essentieel om de melk in de hitte houdbaar te houden.

1. Kurt: De Parmezaan van de Steppe

Stel je extreem zoute, keiharde, gedroogde yoghurt voor. Dat is Kurt. Deze kleine witte balletjes zijn de ultieme „powerfood” voor onderweg. Ze bederven niet, smelten niet en leveren direct zout en calcium. De smaak is even wennen extreem zuur en zout maar als je er eenmaal aan gewend bent, is het de perfecte snack bij een biertje. De variëteit doet denken aan de diversiteit van internationale kaassoorten.

2. Shubat: De Romige Reus

Shubat is gefermenteerde kamelenmelk en mijn persoonlijke favoriet onder de „gedurfde” drankjes. In tegenstelling tot paardenmelk is Shubat dikker, bijna zo vet als room (tot 6% vet) en sneeuwwit van kleur. De smaak? Romig, licht zurig, maar veel milder dan je zou verwachten. Het wordt beschouwd als een geneesmiddel voor de maag.

3. Kumis: De Champagne van de Nomaden

Hierover zijn de meningen van toeristen verdeeld. Kumis is gefermenteerde paardenmelk en heeft een sterke smaak. Het is dunner dan Shubat, maar bevat door het gistingsproces natuurlijk koolzuur en een klein beetje alcohol (meestal 0,5 tot 2,5%). De smaak is scherp, tintelend en heeft vaak een licht rokerige toets als het traditioneel in gerookte lederen zakken is gemaakt.

4. Schalap: De Dorstlesser

Als de zomerhitte in Almaty ondraaglijk wordt, grijp dan naar Schalap. Het is in feite de „ijsthee” van de steppe, maar dan hartig: een mengsel van Ayran (yoghurt), water en zout, soms verfijnd met kruiden. Het hydrateert beter dan water en vervangt de zouten die je verliest door te zweten.

Het Dagelijks Brood

5. Tandyr Nan: Heilig en Krokant

Geen maaltijd zonder Nan. Dit brood wordt gebakken tegen de binnenwanden van een Tandoor kleioven een techniek die we ook herkennen bij de beste Turkse pannemerken en traditionele ovens in de regio. Het resultaat is een brood met een knapperige rand en een zachte kern, vaak versierd met patronen. Belangrijk: leg Nan nooit ondersteboven op tafel dat brengt ongeluk.

6. Shelpek: Het Vrijdagsbrood

Shelpek is meer dan alleen gefrituurd platbrood. Het heeft een diepe rituele betekenis. Traditioneel worden er op vrijdag altijd zeven stuks gebakken om de voorouders te eren. Het smaakt het lekkerst warm, direct uit de pan, en wordt vaak gedeeld met buren, vergelijkbaar met de gemeenschapszin tijdens de Ramadan.

7. Baursak: Kazachse Donuts

Deze kleine, gefrituurde deegkussentjes zijn overal aanwezig. Anders dan donuts zijn ze meestal niet zoet, maar neutraal, zodat je ze zowel met jam als met vlees kunt eten. Een Dastarkhan zonder Baursak is simpelweg niet compleet.

Vlees: De Substantie van het Leven

8. Manti: De Grote Broers van Ravioli

Vergeet die kleine tortellini. Kazachse Manti zijn zo groot als een vuist, worden gestoomd en zijn traditioneel gevuld met gehakt lamsvlees en veel vet. Vet is hier een gewaardeerd ingrediënt omdat het smaak en sappigheid geeft aan het vlees.

9. Plov: Het Feestmaal uit de Ketel

Plov is het ultieme gemeenschapsgerecht in Centraal Azië. Rijst, vlees, gele wortelen, uien en knoflook worden langzaam gegaard in een enorme gietijzeren ketel (Kazan). Deze rijke traditie doet denken aan de culinaire ervaringen die je vindt in de beste restaurants in Bursa waar vleescultuur eveneens centraal staat.

10. Kuurdak: De „Wacht Snack”

Een tip voor insiders: Kuurdak is vaak het gerecht dat men eet terwijl men op het hoofdgerecht wacht. Wanneer voor grote feesten een dier vers wordt geslacht, worden de organen en stukken vlees snel gebakken met uien en aardappelen. Het is een van de oudste gerechten van de steppe.

11. Beshbarmak: Vijf Vingers

Dit is het nationale gerecht. De naam „Beshbarmak” betekent letterlijk „vijf vingers”, omdat het traditioneel met de hand wordt gegeten. Het bestaat uit gekookt vlees (meestal paard of lam) geserveerd op flinterdunne pastavellen, overgoten met een uiensaus (Tuzdyk).

12. Kazy: De Delicatesse van het Paard

In Kazachstan is paardenvlees een absolute delicatesse. Kazy is een worst gemaakt van ribvlees van het paard, die samen met het vet in de darm wordt gestopt, gekruid en daarna gedroogd of gekookt. Het wordt bijna altijd koud geserveerd in dunne plakjes als onderdeel van een luxe voorgerecht.