Σχολή Εντερούν: πώς το Τοπκαπί εκπαίδευε τους ακολούθους

Το Εντερούν ήταν το τμήμα του ανακτόρου Τοπκαπί όπου το οθωμανικό κράτος εκπαίδευε τους διοικητικούς υπαλλήλους και τους αξιωματικούς του. Αγόρια που εντάσσονταν στην κρατική υπηρεσία ζούσαν σε επτά θαλάμους γύρω από την Τρίτη Αυλή, μάθαιναν γλώσσες, θρησκεία και τη χρήση των όπλων, εκτελούσαν τις εργασίες του παλατιού και έφευγαν για θέσεις στον στρατό και τη διοίκηση. Το παρακάτω σχέδιο σας ξεναγεί στους θαλάμους.

Πώς έμπαινε ένα αγόρι και πού πήγαιναν οι υπόλοιποι

Κανείς δεν υπέβαλλε αίτηση για το Εντερούν. Τα μέλη του ήταν κυρίως αγόρια που στρατολογούνταν μέσω του devşirme, της στρατολόγησης αγοριών από χριστιανικές οικογένειες, και αιχμάλωτοι πολέμου. Μπορούσαν επίσης να ενταχθούν γιοι υποτελών ηγεμόνων και τοπικών αρχόντων, ενώ τα αγόρια μουσουλμανικών οικογενειών της Βοσνίας που στρατολογούνταν με το ίδιο σύστημα συνήθως πήγαιναν απευθείας στο Εντερούν (TÜBİTAK).

Τα αγόρια από τη Βοσνία είναι η εξαίρεση που καταγράφει η TDV. Μετά την κατάκτηση από τον Μεχμέτ Β΄, οι Βόσνιοι, που είχαν ασπαστεί το Ισλάμ, ζήτησαν να γίνονται δεκτοί οι γιοι τους. Αυτά τα αγόρια, οι Poturoğulları, δεν τοποθετούνταν σε τουρκικές οικογένειες αλλά εισάγονταν απευθείας στο Εντερούν και στο σώμα των κηπουρών (TDV Acemi Oğlanı).

Τι φορούσε η αυλή σκούφος και χιτώνας φανέρωναν τον θάλαμο

Στο Εντερούν τα ρούχα δήλωναν βαθμό. Τα πλήρωνε το κράτος και οι νέοι έπαιρναν μισθό κάθε τρεις μήνες (TDV İç Oğlanı). Διαλέξτε ένα ένδυμα.

Μια μέρα με κανόνες μαθήματα, ασκήσεις και σιωπή

Η ημέρα ακολουθούσε τις προσευχές και οι κανόνες όριζαν κάθε συνήθεια. Διαλέξτε μια στιγμή.

Η πύλη

Η Bâbüssaâde, η πύλη της Τρίτης Αυλής, έμενε κλειστή από την πρωινή έως τη νυχτερινή προσευχή και εκείνες τις ώρες οι νέοι δεν πήγαιναν ούτε στη Δεύτερη Αυλή (TÜBİTAK).

Τρόποι

Στο τραπέζι, στην ομιλία, όταν κάθονταν ή σηκώνονταν και στον ύπνο, οι νέοι έπρεπε να προσέχουν τη συμπεριφορά τους. Τα μικρά παραπτώματα επέφεραν μικρές τιμωρίες και όσοι δεν τηρούσαν τους κανόνες απομακρύνονταν αμέσως (TÜBİTAK).

Τιμωρίες

Η TDV κατονομάζει τις κυριότερες: τη falaka, ξυλοδαρμό στα πέλματα, την εξαναγκαστική αγρύπνια και τη στέρηση γευμάτων. Οι αγάδες ήταν ιδιαίτερα αυστηροί.

Ύπνος και γεύματα

Οι κοιτώνες ήταν ομαδικοί, με ένα κρεβάτι αγά ανά οκτώ ή δέκα νέους. Το ρύζι και το κρέας ήταν βασικές τροφές και δεν επιτρεπόταν στους νέους να τρώνε υπερβολικά, ούτε τους άφηναν νηστικούς (TDV Enderun).

Με τον σουλτάνο

Όταν ο σουλτάνος πήγαινε σε περίπτερο κήπου, σε εκστρατεία ή στο κυνήγι, τον συνόδευαν ορισμένοι νέοι (TÜBİTAK).

Ασθένεια

Ένα μικρό νοσοκομείο για το Εντερούν βρισκόταν δεξιά από την είσοδο της Πρώτης Αυλής. Το άρρωστο αγόρι μεταφερόταν αμέσως εκεί, ώστε να μη μεταδώσει την ασθένειά του στους άλλους (TÜBİTAK).

Το παλάτι ως τάξη

Κυβερνήτες, δικαστές, απεσταλμένοι και βεζίρηδες περνούσαν από το Τοπκαπί επί αιώνες και οι νέοι παρακολουθούσαν τη διοίκηση και τη διπλωματία στην πράξη (TDV Enderun).

Ο Μπουσμπέκ, ο απεσταλμένος των Αψβούργων, έγραφε γύρω στα μέσα του 16ου αιώνα ότι οι Δυτικοί χαίρονται με ένα καλά εκπαιδευμένο άλογο ή σκύλο, ενώ οι Τούρκοι με έναν καλά εκπαιδευμένο άνθρωπο (TDV Enderun).

Çıkma η πόρτα εξόδου από την αυλή

Το Çıkma, η «έξοδος», ήταν η κινητήρια δύναμη του συστήματος. Ένας νέος που τοποθετούνταν σε θέση έξω από το παλάτι δεν επέστρεφε στην παλιά του θέση (TÜBİTAK). Η TÜBİTAK αναφέρει ότι το çıkma γινόταν συνήθως κάθε δύο ή τρία χρόνια, καθώς γέμιζαν οι κατώτεροι θάλαμοι, και όταν ανέβαινε στον θρόνο νέος σουλτάνος· η TDV İç Oğlanı αναφέρει κάθε τρία ή επτά χρόνια, ανάλογα με τις ανάγκες. Όσοι έφευγαν γίνονταν ιππείς των μονάδων kapıkulu, μέλη των müteferrika ή κάτοχοι αξιωμάτων, ανάλογα με τον θάλαμό τους (TDV· TÜBİTAK).

Λίγοι έφτασαν πολύ ψηλά. Ο Σοκολού Μεχμέτ Πασάς, μετέπειτα μεγάλος βεζίρης, πέρασε από τις θέσεις της αυλής με αυτή τη σειρά (TDV Sokullu Mehmed Paşa).

1. Küçük OdaΜετά τα χρόνια του στο παλάτι της Αδριανούπολης εισήχθη στο Εντερούν και υπηρέτησε πρώτα στον Küçük Oda.
2. Το εσωτερικό θησαυροφυλάκιοΑπό εκεί μετακινήθηκε στο εσωτερικό θησαυροφυλάκιο, το iç hazine.
3. Τρία αξιώματα στον Has OdaΈγινε rikâbdar, έπειτα çuhadar και στη συνέχεια silâhdar.
4. Δύο ανώτερες θέσειςΈπειτα çaşnigîrbaşı, επικεφαλής των δοκιμαστών φαγητού του σουλτάνου, και büyük kapıcıbaşı.

Οι κανόνες μπορούσαν να παρακαμφθούν από την κορυφή. Η TDV σημειώνει ότι οι σουλτάνοι μερικές φορές έδιναν προαγωγές έξω από αυτούς και αναφέρει ως παράδειγμα τον Σουλεϊμάν, που έκανε μεγάλο βεζίρη τον has odabaşı του, τον Ιμπραήμ. Η TÜBİTAK απαριθμεί και άλλους πολιτικούς άνδρες που εκπαιδεύτηκαν στο Εντερούν: Λουτφί Πασάς, Ρουστέμ Πασάς, Πιαλή Πασάς, Κιλίτζ Αλή Πασάς και Νταμάτ Ιμπραήμ Πασάς. Δύο ιστορικοί άφησαν λεπτομερείς περιγραφές της ζωής στο παλάτι και στο Εντερούν, ο Χιζίρ Ιλιάς και ο Ταγιαρζαντέ Ατά Μπέης, και το έργο του Ατά Μπέη δίνει τα ονόματα και, σε ορισμένα σημεία, τους βίους λογίων, ποιητών, πολιτικών ανδρών και στρατιωτικών που εκπαιδεύτηκαν εκεί (TDV Enderun).

Τέσσερις συνηθισμένες παρανοήσεις

Γιατί παρήκμασε και πότε τελείωσε

Το Εντερούν διατήρησε την επιρροή του έως τις αρχές του 19ου αιώνα. Έπειτα οι χρονολογίες σηματοδοτούν το σταδιακό του κλείσιμο.

17ος αιώνας

Η ευνοιοκρατία επέτρεψε την είσοδο σε άτομα που δεν πληρούσαν τις προϋποθέσεις, το σύστημα δεν ακολούθησε τις νέες ανάγκες και η μεγάλη δύναμη των στρατιωτών kapıkulu κλόνισε την πειθαρχία και την ποιότητα της διδασκαλίας (TDV Enderun).

Αρχές 19ου αι.

Άνδρες από τις σχολές δυτικού τύπου άρχισαν να έχουν λόγο στη διοίκηση (TDV Enderun).

1831

Αφού κατάργησε τους γενίτσαρους, ο Μαχμούτ Β΄ ίδρυσε το 1831 μια Enderun nazırlığı, μια εποπτική αρχή (TÜBİTAK). Στις 18 Οκτωβρίου 1831, όταν πέθανε ο silâhdar, δεν έκανε νέο διορισμό και κατάργησε τη θέση (TDV Mâbeyn-i Hümâyun).

1833

Δημιούργησε τη Mâbeyin Müşirliği και άλλαξε εντελώς τη διάταξη των θαλάμων του Εντερούν (TDV Mâbeyn-i Hümâyun). Η πρόσληψη iç oğlanı καταργήθηκε (TDV İç Oğlanı).

1856

Οι σουλτάνοι μετακόμισαν στο ανάκτορο Ντολμαμπαχτσέ, που χρησιμοποιούνταν ως κατοικία από το 1856 (Milli Saraylar).

1908

Οι μονάδες που απέμεναν από το Εντερούν έκλεισαν (TÜBİTAK).

1924

Στις 3 Απριλίου 1924 το ανάκτορο Τοπκαπί έγινε μουσείο (Milli Saraylar).

Η αυλή σήμερα

Μπαίνετε στην Τρίτη Αυλή από την Bâbüssaâde, τη διπλή πύλη όπου ενθρονίζονταν οι νέοι σουλτάνοι και όπου, τις ημέρες των εορτών, στηνόταν θρόνος για να δεχτούν ευχές (TDV Bâbüssaâde). Ευθεία μπροστά βρίσκεται η Arz Odası, η αίθουσα ακροάσεων. Πίσω της είναι η Βιβλιοθήκη του Αχμέτ Γ΄, γνωστή και ως Βιβλιοθήκη του Εντερούν: άρχισε να χτίζεται στις 17 Φεβρουαρίου 1719 στη θέση του παραμελημένου περιπτέρου του Σελίμ Β΄ και άνοιξε στις 23 Νοεμβρίου 1719 (TDV Ahmed III Kütüphanesi). Το κτίριο Has Oda έγινε γνωστό κυρίως ως διαμέρισμα Hırka-i Saâdet αφού ο Σελίμ Α΄ έφερε τα ιερά κειμήλια στο παλάτι (TDV Topkapı Sarayı).

Σύντομες απαντήσεις

Πηγές