Antalya: Kaleiçi, Brama Hadriana i stary port
Antalya jako miasto, nie tylko kurort: Kaleiçi, otoczone murami stare miasto i port, ślady kolejnych epok, muzeum i tureckie słowa.
Spis treści
Antalya jest stolicą prowincji Antalya, przy północno-zachodnim krańcu zatoki Antalya na śródziemnomorskim wybrzeżu Turcji (TDV). Jej stare miasto, Kaleiçi („wewnątrz twierdzy”), to otoczona murami dzielnica wokół starego portu, z rzymską bramą, seldżuckim minaretem i osmańskimi domami. Otaczające ją mury powstawały przez ponad 2000 lat (Portal Kultury).
W skrócie · sprawdzono 30.10.2026
Miasto portowe ze starówką otoczoną murami i datowanymi śladami każdej epoki, w której tu budowano.
- Stare miasto: Kaleiçi, w obrębie murów budowanych przez ponad 2000 lat, w dzielnicy Muratpaşa. Można tu dotrzeć pieszo, autobusem miejskim ze wschodniej i zachodniej części miasta lub samochodem (Portal Kultury).
- Ślady kolejnych epok: rzymska brama z 130 r. n.e., seldżucki minaret z lat 1220–1237, osmańskie meczety, łaźnie, hany i rezydencje. Przy każdej dacie podano źródło.
- Tramwaj: mapa tras Antalya Ulaşım łączy przystanek Üç Kapılar ze znacznikiem Kaleiçi. W tramwaju Antray można płacić kartą Antalyakart, zbliżeniową kartą bankową i innymi kartami.
- Muzeum: muze.gov.tr podaje, że Muzeum w Antalyi jest zamknięte dla zwiedzających (sprawdzono 30.10.2026).
- Rozbieżności między stronami: dotyczą roku założenia Attalei, Yivli Minare, Bramy Hadriana i wieku, w którym powstał meczet Korkut. Każdą wersję podano wraz ze stroną, z której pochodzi.
Kaleiçi przez epoki
Pięć epok w jednym mieście za murami.
Wybierz epokę, a potem znacznik na rysunku lub na liście. Przyciski Wstecz i Dalej prowadzą przez wszystkie znaczniki, a Pokaż epoki wyświetla kolejne epoki. Każdy znacznik ma turecką nazwę do skopiowania, daty ze źródłami i pytanie po turecku.
Hellenistyczno-rzymska od II w. p.n.e.
„Hellenistyczny” oznacza greckojęzyczny świat po Aleksandrze Wielkim. Pierwszy mur, port i rzymska ulica to ślady tej epoki.
Hadrian Kapısı Brama Hadriana; także Üç Kapılar, „trzy bramy”
Marmurowa brama o trzech łukach, zbudowana dla cesarza Hadriana.
- 130 r. n.e. Portal Kulturygmina
Hesapçı Sokak ulica Hesapçı („sokak” to ulica)
Główna ulica starożytnej Attalei, zwana Platae, od Bramy Hadriana do wieży Hıdırlık. Stały przy niej urzędy miejskie i sklepy.
- Pozostałości rzymskiej drogi odsłonięto po rozbiórce stojącego obok domu gmina
Hıdırlık Kulesi wieża Hıdırlık („kule” to wieża)
Dwie kondygnacje: kwadratowa podstawa i cylindryczna część górna, z długim korytarzem wewnątrz.
- Uważana za monumentalny grobowiec z I lub II w. n.e. gmina
Yat Limanı marina, stary port („liman” to port)
Naturalny port w kształcie półkola. Wejście ma 110 m szerokości.
- Zbudowany w epoce hellenistycznej gmina
Kent Surları mury miejskie („sur” to mur miejski)
Mury otaczają stare miasto. Wiadomo, że miały ponad 60 wież.
- Historia murów zaczyna się w II w. p.n.e.; budowano je przez ponad 2000 lat gminaPortal Kultury
Kesik Minare teren Kesik Minare, ówczesna agora miejska (rynek)
W czasach hellenistycznych i rzymskich budynek stał na miejskiej agorze.
- W czasach hellenistycznych i rzymskich służył jako agora miejska gmina
Bizantyjska po Rzymie
Mury są naprawiane w obronie przed najazdami arabskimi, a przed nimi powstaje mur osłonowy z fosami. Brama zostaje zamknięta, a grobowiec włączony w mury.
Perde sur mur osłonowy („perde” to zasłona)
Zewnętrzny mur z fosami, zbudowany przed starym murem po najazdach arabskich.
Hadrian Kapısı Brama Hadriana, zamurowana
Bramę zamurowano. Obie strony podają inne przyczyny.
- Zamknięta dla obrony podczas wojen bizantyjskich; mur wzniesiono przed nią i za nią gmina
- Mury z czasem zasłoniły jej zewnętrzną część; odsłonięto ją w 1882 r. Portal Kultury
Hıdırlık Kulesi wieża Hıdırlık, włączona w mury
W okresie bizantyjskim grobowiec włączono w mury jako wieżę obronną.
- Okres bizantyjski gmina
Yat Limanı port, przystań
Czynny port w okresie bizantyjskim. Najazdy arabskie zaczęły się w VII w.; w 860 r. dowódca floty kalifa zajął miasto na krótki czas.
- Okres bizantyjski TDV
Panhagia Kilisesi kościół Panhagia („kilise” to kościół)
Zbudowany w obrębie dawnej agory. Gmina tłumaczy „Panhagia” jako „najświętsza ze świętych” i określa go jako najświętsze miejsce Pamfilii od okresu środkowobizantyjskiego.
- Okres wczesnobizantyjski gmina
Seldżucka od 1207
Seldżucy, turecka dynastia, zdobywają miasto 5 marca 1207 r. Powstaje szereg murów wewnętrznych. Z tej epoki pochodzą minaret, szkoły i siedziba zakonu.
İç surlar mury wewnętrzne
Szereg murów wewnętrznych dobudowanych w obrębie starego muru po 1207 r.
Yivli Minare Żłobiony Minaret („yivli” to żłobiony, „minare” — minaret)
Ceglany minaret z ośmioma żłobieniami, symbol Antalyi. Stoi obok Wielkiego Meczetu.
- 1220–1237, za Alaaddin Keykubat I, wymienionego w inskrypcji budowlanej Portal KulturyTDV
- Gmina przypisuje go temu władcy na podstawie stylu gmina
Mevlevihane siedziba zakonu Mevlevi („hane” to dom)
Dwukondygnacyjny budynek z salą pod kopułą i małymi pomieszczeniami. Zakon Mevlevi podąża za naukami Rumiego.
- 1225 gmina
- Uważana za seldżucką, odnowiona w XVI w. i przekształcona w mevlevihane w XVIII w. przez Tekeli Mehmed Paşa TDV
Atabey Armağan Medresesi medresa Atabey Armağan („medrese” to szkoła nauk islamskich)
Pozostały tylko brama i fragmenty bocznych murów.
Karatay Medresesi medresa Karatay
Zbudowana przez Celaleddin Karatay. Zachował się monumentalny portal (taç kapı), odrestaurowany w 2006 r.
Fetih Kitabesi Inskrypcja Podboju („kitabe” to inskrypcja)
Arabskie inskrypcje w 42 częściach, z czego 26 na swoim miejscu, wzdłuż wewnętrznego muru przy Uzun Çarşı Sokak („çarşı” to targ).
Yat Limanı port, baza marynarki
Po 1216 r. w porcie mieściły się seldżucka stocznia i baza marynarki.
- Od 22 stycznia 1216 r. TDV
Tophane Tophane, wewnętrzna forteca („top” to armata)
Otoczona murami wewnętrzna forteca na północ od portu. Przypuszcza się, że mieścił się tam seldżucki zespół pałacowy.
- Przypuszczalnie seldżucka gmina
Beylik i osmańska od 1373
„beylik” to tureckie księstwo rządzone przez beja. Księstwo Teke zdobywa miasto w 1373 r. Po styczniu 1423 r. władza osmańska jest już ugruntowana, a w XIX w. miasto rozrasta się poza mury.
Yivli Minare Camii meczet Yivli Minare („cami” to meczet), także Ulucami, Wielki Meczet
Sala z sześcioma kopułami na dwunastu wtórnie użytych kolumnach, obok minaretu.
- 1373, zbudowany przez Mübarizüddin Mehmed Bey z dynastii Hamidoğulları, architekt Balaban et-Tavâşî TDVgmina
Bali Bey Camii meczet Bali Bey
Meczet zbudowany przez Bali Paşa; odnowiony w latach 1849–50.
- 1486–1494/95 gmina
Tekeli Mehmet Paşa Camii meczet Tekeli Mehmet Paşa
Meczet z kopułą, z kamienia łamanego i ciosanego, wielokrotnie naprawiany. Portal Kultury podaje nazwę Tekeli Mahmut Paşa Camii.
- 1606–1617 gmina
Kesik Minare Ścięty Minaret; meczet Korkut
Dawny kościół przekształcony w meczet za czasów księcia Korkuta. Pożar w 1895 r. nadał mu nazwę „ścięty minaret”.
- Meczet od czasów księcia Korkuta; pożar w 1895 r. gmina
- Korkut Camii, XV w.; książę Korkut był bejem Teke w latach 1502–1509 TDV
Pazar Hamamı Łaźnia Targowa („hamam” to łaźnia)
Podwójna łaźnia, jedna część dla mężczyzn, druga dla kobiet.
- XVI w. gmina
İki Kapılı Han Han o Dwóch Bramach („han” to zajazd z dziedzińcem); obok stoi Tek Kapılı Han
Zajazdy z dziedzińcami, studnią i fontanną. Podróżni nocowali niegdyś w pokojach na piętrze; dziś mieści się tu targ.
- Koniec XVIII lub początek XIX w. gmina
Ömer Efendi Konağı rezydencja Ömer Efendi („konak” to rezydencja)
Gmina zalicza ją do najwspanialszych rezydencji Kaleiçi. Na parterze ma salę wyłożoną kamieniem.
- Koniec XIX w. gmina
Kırk Merdivenler Czterdzieści Schodów
Schody od murów miejskich na wschód od mariny w dół do portu. Znane już w okresie osmańskim.
- Przypuszczalnie zbudowane przez Wenecjan gmina
Yat Limanı port w 1472 r.
Flota krzyżowców zrywa łańcuch portowy i pali zewnętrzne dzielnice, lecz nie może sforsować murów.
- 1472 TDV
- Flota papieska umieściła swoje herby na wieżach falochronu i zabrała łańcuch portowy do Rzymu gmina
Tophane Tophane, skład amunicji
W okresie osmańskim służyła jako skład amunicji.
- Okres osmański gmina
Od XX wieku od 1903
Greccy mieszkańcy wyjeżdżają w 1922 r., mury zostają rozebrane do połowy lat 30. XX w., a ostatni mieszkańcy zaczynają się wyprowadzać w latach 50. Pierścień murów zaznaczono linią kropkowaną.
Surların yıkımı rozbiórka murów
Znaczna część murów zniknęła przed latami 20. XX w.; ostateczna rozbiórka nastąpiła w połowie lat 30. Podawano wtedy takie powody: mury nie służyły już bezpieczeństwu miasta i utrudniały przepływ powietrza.
- Połowa lat 30. XX w. gmina
İskele Mescidi Sala Modlitw przy Przystani („mescit” to mały meczet)
Sześciokątna sala z ciosanego kamienia, z drewnianym minaretem.
- 1903, zbudowana przez gubernatora Teke Hüseyin Kenan Paşa gmina
Valilik Binası budynek gubernatora
Zbudowany dla batalionów roboczych; do 2005 r. mieściła się tu szkoła.
- 1916 gmina
Saat Kulesi Wieża Zegarowa („saat” to zegar)
Zbudowana na baszcie Kale Kapısı, głównej bramy od strony lądu. O jej budowę poprosili ludzie, którzy przybyli z miasta İzmir po jego okupacji.
- 1921, zbudowana przez gminę; naprawiana w 1930 i 1967 r. gmina
Kaleiçi Müzesi Muzeum Kaleiçi
Budynek muzeum ze scenami z XIX-wiecznego życia osmańskiego na piętrze.
- Zbudowany w latach 1993–1995 gmina
Attalos Heykeli posąg Attalosa
Posąg o wysokości 2,60 m, wzorowany na torsie i głowie Attalosa w Berlinie.
- 2004, wykonany dla gminy; przedstawia króla, który założył Attaleię w 158 r. p.n.e. gmina
Yat Limanı marina
Starożytny port jest dziś mariną.
- Dziś Portal Kultury
Tophane Tophane, park
Teren przekształcono w nowoczesny park.
- 1926 gmina
Kaleiçi stare miasto za murami
Kaleiçi to dawne centrum Antalyi, w dzielnicy Muratpaşa. Nazwa oznacza „wewnątrz twierdzy”: kale to twierdza, a iç — wnętrze. Otaczają je mury wewnętrzne i zewnętrzne, budowane przez cywilizacje żyjące tu przez ponad 2000 lat. Część nadal stoi. Wąskie uliczki biegną w dół do portu między tradycyjnymi domami o dwóch lub trzech kondygnacjach, z jedną elewacją od ulicy i pozostałymi od ogrodu. Starożytny port jest dziś mariną, portem jachtowym (yat limanı) (Portal Kultury).
Mury
- II w. p.n.e.: tu zaczyna się historia murów. Wiadomo, że miały ponad 60 gęsto rozmieszczonych wież.
- Okres bizantyjski: naprawione po najazdach arabskich, z murem osłonowym i fosami na zewnątrz.
- Od 1207 r.: dobudowano szereg murów wewnętrznych.
- Przed latami 20. XX w.: znaczna część była już rozebrana. Ostateczna rozbiórka nastąpiła w połowie lat 30. XX w. (gmina).
- Adres
- Kaleiçi, Selçuk Uzun Çarşı Sokak, Muratpaşa / Antalya. Sokak to ulica, çarşı — targ, a uzun — długi (Portal Kultury).
- Port
- Naturalny port w kształcie półkola, zabudowany w epoce hellenistycznej. Wejście ma 110 m szerokości. Po obu jego stronach stały wieże, jedna być może była latarnią morską, a między nimi rozpięto łańcuch (gmina).
- Ludzie
- Greccy mieszkańcy opuścili Antalyę w 1922 r. Ostatni mieszkańcy Kaleiçi zaczęli przenosić się do dużych miast w latach 50. XX w. (gmina).
Miasto w datach
Tam, gdzie strony podają różne daty, zamieszczono obie, każdą ze źródłem.
Czasy greckie i rzymskie
- 158 r. p.n.e. Attalos II z Pergamonu zakłada Attaleię w 158 r. p.n.e. (gmina, wpis o jego posągu); historia Kaleiçi na stronie gminy podaje „II w. p.n.e.”. Według TDV ponownie założył miasto na miejscu starszego, bez podania roku. TDV wymienia jego nazwy: Atalia i Adalia w starożytności, Satalia w średniowiecznych źródłach zachodnich, Antâliyye i Adalya w źródłach arabskich i tureckich (TDV).
- 79 r. p.n.e. Rzymski konsul P. Servilius oczyszcza region z piratów, umacnia rzymską władzę w mieście i zleca wzmocnienie murów (TDV).
- 130 r. n.e. Cesarz Hadrian odwiedza Attaleię, a na jego cześć powstaje brama (gmina, Portal Kultury).
Czasy bizantyjskie i seldżuckie
- Od VII w. Najazdy arabskie uderzają w bizantyjski port. W 860 r. dowódca floty kalifa al-Mutawakkila zajmuje miasto, lecz na krótko (TDV).
- 1103–1148 Miasto należy do Seldżuków do 1103 r., gdy odzyskują je wojska cesarza bizantyjskiego Alexios I Komnenos. Kilkakrotnie przechodzi z rąk do rąk. W 1120 r. Jan II Komnen ponownie obejmuje je władzą bizantyjską. W 1148 r. przez pewien czas służy jako baza drugiej krucjaty (TDV).
- 5 marca 1207 Sułtan Gıyâseddin Keyhusrev I zdobywa miasto przy wsparciu Greków niezadowolonych z łacińskiej administracji, naprawia mury i zleca budowę masdżidu, małego meczetu (TDV).
- 1212–1216 Bunt wspierany przez króla Cypru oddaje miasto w ręce Cypryjczyków w 1212 r. 22 stycznia 1216 r. odzyskuje je İzzeddin Keykâvus; staje się seldżucką bazą marynarki ze stocznią (TDV).
Beylik (księstwo), czasy osmańskie i późniejsze
- 1361–1373 Król Cypru Piotr zdobywa miasto 24 sierpnia 1361 r. Mehmed Bey z księstwa Teke odzyskuje je 14 maja 1373 r. (TDV). Słowo beylik to księstwo, którym rządzi bey.
- 1423 Po styczniu 1423 r. władza osmańska jest już ugruntowana w Antalyi i w Teke-ili, regionie Teke, którego miasto jest stolicą (TDV).
- 1472 Flota krzyżowców zrywa łańcuch strzegący portu i pali zewnętrzne dzielnice, lecz nie może sforsować murów (TDV).
- 1502–1509 Książę Korkut, syn Bajazyda II, mieszka w Antalyi jako bej okręgu Teke (TDV).
- XVI–XIX w. W XVI w. Morze Śródziemne traci dawny ruch handlowy, a miasto — średniowieczne znaczenie. Do początku XIX w. pozostaje małą osadą skupioną wokół Kaleiçi. Potem napływają przybysze z Morei (Peloponezu), Egiptu i Krety, a miasto rozrasta się poza Kaleiçi (gmina).
XX wiek
- 29 kwietnia 1919 Wojska włoskie zajmują miasto i okolice na mocy rozejmu w Mudros. Zaczynają się wycofywać 1 czerwca 1921 r. (TDV).
- 1922 Greccy mieszkańcy opuszczają Antalyę (gmina).
- 1927 Pierwszy spis ludności Republiki wykazuje w mieście 17 635 osób (TDV).
- Połowa lat 30. XX w. Mury wokół Kaleiçi zostają rozebrane. Uzasadniano to tym, że nie odpowiadają już potrzebom obronnym miasta i utrudniają przepływ powietrza, co zagraża zdrowiu publicznemu. Ostatni mieszkańcy Kaleiçi zaczynają wyjeżdżać w latach 50. XX w. (gmina).
Narzędzie powyżej porządkuje budynki według tych epok. Rozdziały poniżej opisują je w tej samej kolejności.
Rzymski szlak od Bramy Hadriana do wieży Hıdırlık
Trzy ślady rzymskiej Attalei stoją w jednej linii: Brama Hadriana, ulica Hesapçı Sokak i wieża Hıdırlık. Ulica prowadziła od bramy do wieży. Była główną ulicą miasta, zwaną Platae, z budynkami administracji miejskiej i sklepami (gmina).
Hadrian Kapısı, „Brama Hadriana”
- Budowa
- 130 r. n.e., dla cesarza Hadriana (Portal Kultury). Zwana też Üç Kapılar, „trzy bramy” (gmina).
- Forma
- Trzy łuki, łacińska inskrypcja, rzeźbione reliefy, biały marmur z wyjątkiem kolumn. Pierwotnie miała dwie kondygnacje; górna nie przetrwała (Portal Kultury).
- Wieże
- Dwie, zbudowane w innym czasie niż brama. Południowa: wieża Julia Sancta z czasów Hadriana. Północna: dolna część ze starożytności, górna z czasów seldżuckich (Portal Kultury).
- Funkcja
- Nie służyła obronie. Wychodziła na drogi do Perge, Aspendos i Side (gmina).
Dwie wersje
Jak zamurowano bramę
Portal Kultury: mury miejskie z czasem zasłoniły jej zewnętrzną część. Przez lata nie była używana. Ponownie odsłonięto ją w 1882 r., gdy rozebrano pozostałości murów (Portal Kultury).
Gmina: zamknięto ją dla obrony podczas wojen bizantyjskich, wznosząc mur przed nią i za nią (gmina).
Hıdırlık Kulesi, „wieża Hıdırlık”
- Forma: dwie kondygnacje, kwadratowa podstawa i cylindryczna część górna. Długi korytarz prowadzi od wschodnich drzwi do pomieszczenia na planie krzyża, z niszami.
- Wiek: uważana za monumentalny grobowiec z I lub II w. n.e. Drzwi flankuje dwanaście fasces (wiązek rózeg z toporem).
- Dla kogo: przyjmuje się, że zbudowano ją dla Marka Kalpurniusza Rufusa, konsula w Attalei w I w. n.e., i jego rodziny.
- Później: w okresie bizantyjskim włączono ją w mury jako wieżę obronną (gmina).
Seldżucka Antalya Yivli Minare i sąsiednie budowle
Anatolijscy sułtani seldżuccy zdobyli Antalyę w 1207 r. Ślady ich obecności skupiają się wokół Yivli Minare, ceglanego minaretu z ośmioma żłobieniami: minare to minaret, a yivli oznacza żłobiony. Portal Kultury określa go jako symbol Antalyi.
- külahStożkowy hełm na szczycie, nakrycie minaretu.
- petekCeglany cylinder między balkonem a hełmem.
- şerefeBalkon. Jest z kamienia; jego górną część odnowiono po pożarze w 1954 r. (TDV).
- gövdeTrzon z polerowanej czerwonej cegły, z ośmioma żłobieniami. Mozaika z płytek tworzyła niegdyś napisy „Allah” i „Muhammed” w piśmie kufickim; niemal nic z nich nie przetrwało (TDV).
Dolne części, na zdjęciu zasłonięte drzewami
- kaide
- Podstawa, kwadratowy blok z ciosanego kamienia (TDV).
- pabuç
- „But”: część tuż nad podstawą w wykazie części minaretu na Portalu Kultury (Portal Kultury).
- tambur
- „Bęben”: ośmioboczny bęben nad kwadratową podstawą, z wnękami. Inskrypcja budowlana znajduje się we wnękach jego zachodniej ściany (TDV).
- Budowa
- 1220–1237, za sułtana Alaaddin Keykubat I (Portal Kultury). TDV odczytuje to z inskrypcji budowlanej po zachodniej stronie (TDV); gmina przypisuje mu minaret na podstawie stylu (gmina).
- Wysokość
- Około 30 m (Portal Kultury, TDV); 38 m (gmina).
- Stopnie
- Dziewięćdziesiąt, od małych drzwi po północnej stronie (Portal Kultury).
- Zespół
- Słowo külliye to zespół budynków wokół meczetu. Należy do niego jeszcze sześć obiektów: medresy Atabey Armağan i Ulucami, Mevlevihane, łaźnia i dwa grobowce. Od 2016 r. znajduje się na tureckiej liście informacyjnej światowego dziedzictwa UNESCO (Portal Kultury).
Rozbieżności stron
Meczet o sześciu kopułach obok minaretu
Portal Kultury datuje tylko minaret (1220–1237), a meczet z salą modlitw o sześciu kopułach nazywa najstarszym zachowanym przykładem meczetu wielokopułowego w Anatolii.
TDV i gmina datują zachowaną salę na 1373 r. Pierwszy meczet powstał za Alaaddin Keykubat I, prawdopodobnie na wcześniejszych budowlach sakralnych; zachowany budynek wzniósł dla emira Mübarizüddin Mehmed Bey architekt Balaban et-Tavâşî. Według gminy przed tą odbudową meczet zniszczono za Lusignanów, władców Cypru. TDV dodaje, że do 1972 r. meczet służył jako muzeum (Portal Kultury, TDV, gmina).
Obok minaretu
- Karatay Medresesi
- 1250, zbudowana przez Celaleddin Karatay. Słowo medrese to szkoła nauk islamskich. Zachował się monumentalny portal; medresę odrestaurowano w 2006 r. (gmina).
- Mevlevihane
- 1225 (gmina). TDV: uważana za seldżucką, odnowiona w XVI w. i przekształcona w mevlevihane, siedzibę zakonu Mevlevi, w XVIII w. przez Tekeli Mehmed Paşa (TDV). Mevlevi podążają za naukami Rumiego.
- Ahi Yusuf Camii
- 1249–50, meczet z grobowcem połączonym z nim murem (gmina).
- Fetih Kitabesi
- Inskrypcja Podboju: arabski tekst w 42 częściach, z czego 26 na swoim miejscu, na murach wewnętrznych wzdłuż Uzun Çarşı Sokak. Wykonano ją po ponownym zdobyciu miasta przez İzzeddin Keykâvus (gmina, TDV).
- İmaret Medresesi
- Zwana też Ulucami Medresesi. Uważana za budowlę z połowy XIII w.; jej nazwa i budowniczy nie są znani. Ma dziedziniec z czterema salami eyvan, sklepionymi i otwartymi na dziedziniec (gmina, TDV).
Osmańskie Kaleiçi meczety, łaźnie, hany i domy
Osiem osmańskich budynków, z datami podanymi przez gminę; narzędzie powyżej wymienia ich więcej.
Bali Bey Camii
Zbudowany przez Bali Paşa; odnowiony w latach 1849–50. Cami to meczet.
Muratpaşa Camii
Zbudowany przez Murad Paşa. Minaret odbudowano w 1916 r.
Tekeli Mehmet Paşa Camii
Meczet z kopułą, wielokrotnie naprawiany. Portal Kultury podaje nazwę Tekeli Mahmut Paşa Camii.
Müsellim Camii
Skromna elewacja; wnętrze pokryte płytkami wykonanymi w mieście Kütahya.
Pazar Hamamı
Podwójna łaźnia, jedna część dla mężczyzn, druga dla kobiet. Słowo hamam to łaźnia.
İki Kapılı Han
Zajazd z dziedzińcem, studnią i fontanną; przylega do niego Tek Kapılı Han. Słowo han to zajazd. W pokojach na piętrze nocowali niegdyś podróżni, a dziś mieści się tam targ.
Ömer Efendi Konağı
Gmina zalicza ją do najwspanialszych rezydencji Kaleiçi. Słowo konak to rezydencja.
Paşalar Konağı
Tradycyjny dom o dwóch kondygnacjach, z ogrodem i salą wyłożoną kamieniem.
Kesik Minare, „Ścięty Minaret”
- Wcześniej: agora miejska w czasach hellenistycznych i rzymskich. W okresie wczesnobizantyjskim powstał w jej obrębie kościół Panhagia, najświętsze miejsce Pamfilii od okresu środkowobizantyjskiego.
- Meczet: kościół przekształcono w meczet za czasów księcia Korkuta. Wykaz miejskich meczetów TDV datuje meczet Korkut na XV w.; książę Korkut był tu bejem Teke w latach 1502–1509 (TDV).
- Nazwa: pożar w 1895 r. zniszczył go i nadał mu tę nazwę (gmina, TDV).
W domu w Kaleiçi
- Taşlık
- Sala wyłożona kamieniem tuż za drzwiami.
- Hayat, sofa
- Otwarta sala na piętrze. Całą jej frontową ścianę zajmują okna wychodzące na ogród.
- Baş oda
- Główna izba przy sali. Jej drzwi otwierają się na część położoną o stopień niżej, seki altı (gmina, opis Paşalar Konağı).
XX wiek w Kaleiçi
- 1903: İskele Mescidi, mały sześciokątny meczet z drewnianym minaretem (gmina).
- 1916: budynek gubernatora, do 2005 r. szkoła (gmina).
- 1921: Saat Kulesi, Wieża Zegarowa, zbudowana przez gminę z inicjatywy ludzi z miasta İzmir, którzy przenieśli się do Antalyi. Stoi na baszcie Kale Kapısı, głównej bramy Kaleiçi od strony lądu, rozebranej najpóźniej w latach pierwszej wojny światowej (gmina).
- 1993–1995: Kaleiçi Müzesi, muzeum ze scenami z XIX-wiecznego życia osmańskiego (gmina).
- 2004: posąg Attalosa II o wysokości 2,60 m (gmina).
Pokoje na piętrze İki Kapılı Han mieszczą dziś targ (gmina). Sklepy w mieście opisuje strona Zakupy w Antalyi.
Muzeum w Antalyi i godziny podane przez ministerstwo
Status · sprawdzono 30.10.2026
Zamknięte dla zwiedzających
muze.gov.tr podaje, że Muzeum w Antalyi jest zamknięte dla zwiedzających (sprawdzono 30.10.2026).
W ministerialnym wykazie godzin dla Antalyi widnieje przy nim „KAPALI”, czyli zamknięte, w obu okresach poniższego wykazu (antalya.ktb.gov.tr). Żadna ze stron nie podaje przyczyny ani daty ponownego otwarcia.
Muzeum w Antalyi (Antalya Müzesi; müze to muzeum) jest muzeum archeologicznym regionu. Założył je w 1922 r. Süleyman Fikri Erten, aby chronić dzieła ocalone przed grabieżą przez siły okupacyjne po pierwszej wojnie światowej (Portal Kultury).
Muzeum w faktach
- Pierwsze siedziby
- Meczet Alaaddin w Kaleiçi, potem meczet Yivli (Portal Kultury). Lata w meczecie Alaaddin: 1922–1934 (gmina).
- Od 1972 r.
- W obecnym budynku, na 30 000 m², z 14 salami, galeriami na wolnym powietrzu i ogrodem (Portal Kultury).
- Nagroda
- Nagroda Rady Europy dla Muzeum Roku, 1988 (Portal Kultury).
- Adres
- Bahçelievler Mahallesi, Konyaaltı Caddesi No 88, Muratpaşa (muze.gov.tr).
Sale muzeum
- Sala Cesarzy: posągi z Perge z II w. n.e., przedstawiające cesarzy, cesarzowe i postacie polityczne; Tancerka z czarnego i białego marmuru jest symbolem muzeum. Perge to starożytne stanowisko w ministerialnym wykazie godzin poniżej (Portal Kultury).
- Sala Bogów: posągi z II–III w. n.e. z Perge.
- Sala Mozaik: „Mozaika Filozofów” z agory w Seleukei.
- Sala Teatru z Perge: 17 monumentalnych posągów, wśród nich Aleksander.
- Sala Sarkofagów: lahit to sarkofag. Sarkofag Heraklesa powrócił z Genewy we wrześniu 2017 r. (Portal Kultury).
MüzeKart to muzealny karnet ministerstwa, przeznaczony dla obywateli Turcji (muze.gov.tr).
Godziny zwiedzania, od 02.10.2026 do 01.05.2027
- Antalya Müzesi: KAPALI, zamknięte, w obu okresach.
- Antalya Etnografya Müzesi, Antalya Mevlevihane Müzesi: 08:30–19:00 od 02.10.2026 do 31.10.2026; 08:30–17:30 od 01.11.2026 do 01.05.2027.
- Perge Örenyeri, Phaselis Örenyeri, Olympos Örenyeri, Myra Örenyeri, Patara Örenyeri: 08:00–19:00 od 02.10.2026 do 31.10.2026; 08:00–17:00 od 01.11.2026 do 01.05.2027.
To godziny dla okresu przejściowego i zimowego z wykazu godzin „Müze ve Örenyerleri” Prowincjonalnej Dyrekcji Kultury i Turystyki w Antalyi, odczytanego 30.10.2026. Ören yeri to starożytne stanowisko; Etnografya to etnografia. Kasa biletowa zamyka się pół godziny przed końcem zwiedzania.
Dojazd do starego miasta
Do Kaleiçi można dotrzeć pieszo, autobusem miejskim ze wschodniej i zachodniej części miasta lub samochodem (Portal Kultury). Informacje o samochodach: Wynajem samochodu w Turcji. Czwartą możliwością jest tramwaj, tramvay.
Z lotniska do Kaleiçi na mapie tramwajowej
- Wsiądź Na lotnisku należy wsiąść do linii T1A, Fatih–Havalimanı. durak to przystanek. Na mapie lotnisko ma dwa przystanki: Gelen Yolcu, pasażerowie przylatujący, i Giden Yolcu, pasażerowie odlatujący (Antalya Ulaşım). Lotnisko Antalya działa od 1960 r., ma terminal krajowy, İç Hat Terminali, i międzynarodowy, Dış Hat Terminali (DHMİ).
- Jedź Linią T1A jedzie się do przystanku İsmetpaşa. Mapa pokazuje 14 przystanków od lotniska do İsmetpaşa, wymienionych poniżej.
- Zmień Mapa zaznacza przesiadkę między İsmetpaşa na T1A a Kale Kapısı na T2, linii Zerdalilik–Müze.
- Wysiądź Jeden przystanek dalej, na Üç Kapılar. Mapa łączy ten przystanek linią przerywaną ze znacznikiem „Kaleiçi”; Üç Kapılar to także druga nazwa Bramy Hadriana (mapa tras Antalya Ulaşım).
14 przystanków z lotniska do İsmetpaşa
Havalimanı (Gelen Yolcu), Havalimanı (Giden Yolcu), Yonca Kavşak, Sinan, Yenigöl, Altınova, Cırnık, Demokrasi, Topçular, Kışla, Meydan, Burhanettin Onat, Doğu Garajı, İsmetpaşa. Mapa zaznacza też Otogar, dworzec autobusów międzymiastowych, na linii T1A oraz „Kart Merkezi”, centrum kart, w pobliżu przystanków Otogar i Doğu Garajı.
Płatności w tramwaju
- Karty: bramka odczytuje Antalyakart, miejską kartę transportową (typy Kişisel, Tam, Kullan At i NFC Mobil), kartę bankową lub kredytową z symbolem płatności zbliżeniowych albo kartę zbliżeniową wydaną przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej (strona z zasadami Antray).
- Dzieci: dzieci poniżej siedmiu lat jadą bezpłatnie z rodzicem.
- Ulgi: posiadacze ulgowych kart Antalyakart okazują na żądanie dokument tożsamości.
- Nie podano: ceny przejazdu. Strona z zasadami jej nie zawiera.
Mapa tras to obraz na stronie Antray zatytułowany „Antray 1-2-3 Etap ve Nostalji Güzergah Haritası”. Strona z rozkładem jazdy, Hareket Saatleri, obejmuje linie Fatih–Havalimanı–Aksu–Expo i Varsak–Müze, ale nie T2, dlatego nie podano tu godzin kursowania tramwajów.
Wokół starego miasta klify, park i dzielnice
Na południe od Kaleiçi ląd kończy się klifami, na których leży park; dalej spada z nich Düden, główny wodospad na tych klifach.
Falez i park
- Klify: falez oznacza wysoki brzeg podcinany przez fale. Tutejsze klify wznoszą się średnio 40 m nad morzem i ciągną się przez 20 km, od obwodnicy Konyaaltı do plaży Lara (gmina).
- Skała: tworząca je warstwa trawertynu sięga 30 km na północ, do gór Bey. Düden to główny wodospad spadający z tych klifów (gmina).
- Park: Karaalioğlu Parkı, założony w latach 1940–1945, początkowo nazwany İnönü Parkı: 140 000 m², trzy równoległe aleje prowadzące ku morzu i zakończone tarasami widokowymi (gmina).
Wodospady w Antalyi
Düden, główny wodospad spadający z klifów, i inne wodospady prowincji.
Antalya Aquarium
Akwarium na osobnej stronie.
Zakupy w Antalyi
Sklepy i targowiska w mieście.
Klimat według tabeli stacji MGM
- Okres
- Dane pochodzą z tureckiej państwowej służby meteorologicznej, Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM), ze stacji Antalya: okres pomiarów 1930–2025 (MGM).
- Temperatura
- Średnia miesięczna wynosi od 10,1 °C w styczniu do 28,6 °C w lipcu. Najwyższa odnotowana temperatura to 45,0 °C w lipcu, a najniższa −4,6 °C w lutym.
- Opady
- Średnie miesięczne opady wynoszą od 4,3 mm w sierpniu do 250,9 mm w grudniu.
W dzielnicy Muratpaşa znajdują się opisane wyżej Kaleiçi, Brama Hadriana, Yivli Minare i muzeum.
Tureckie słowa i zwroty do skopiowania
Dziewięć krótkich zwrotów dotyczących miejsc na tej stronie. Przycisk Kopiuj umieszcza zwrot w schowku; potem można wkleić go do wiadomości lub pokazać. Użyte w nich słowa objaśniono przy pierwszym wystąpieniu.
- Kaleiçi’ne nasıl gidilir?Jak dojechać do Kaleiçi?
- Hadrian Kapısı nerede?Gdzie jest Brama Hadriana?
- Bu yapı ne zaman yapıldı?Kiedy zbudowano ten budynek?
- Yat limanı nerede?Gdzie jest marina?
- Tramvay durağı nerede?Gdzie jest przystanek tramwajowy?
- Antalyakart nereden alınır?Gdzie można kupić Antalyakart?
- Temassız banka kartıyla ödeyebilir miyim?Czy mogę zapłacić zbliżeniową kartą bankową?
- Yedi yaşından küçük çocuklar ücretsiz mi?Czy dzieci poniżej siedmiu lat jadą bezpłatnie?
- Müze açık mı?Czy muzeum jest otwarte?
- kale, iç
- twierdza, wnętrze
- sur, kapı, kule
- mur miejski, brama, wieża
- cami, mescit, minare
- meczet, mały meczet, minaret
- medrese, türbe, külliye
- szkoła nauk islamskich, grobowiec, zespół wokół meczetu
- han, konak, hamam
- zajazd z dziedzińcem, rezydencja, łaźnia
- liman, yat limanı
- port, marina
- çarşı, sokak, cadde
- targ, ulica, aleja
- falez
- wysoki brzeg podcinany przez fale
- tramvay, durak, otogar
- tramwaj, przystanek, dworzec autobusów międzymiastowych
- müze, ören yeri, MüzeKart
- muzeum, starożytne stanowisko, muzealny karnet ministerstwa
- taşlık, hayat, baş oda
- sala wyłożona kamieniem, otwarta sala na piętrze, główna izba
Źródła i ograniczenia
Daty, godziny i liczby na tej stronie pochodzą wyłącznie z poniższych stron, odczytanych 30.10.2026. Ograniczenia:
- Nie podano: ceny przejazdu tramwajem, rozkładu jazdy tramwajów, daty mapy tras, ceny biletu do muzeum ani przyczyny lub daty jego ponownego otwarcia. Żadnej z tych informacji tu nie zamieszczono.
- Szkic: to nie mapa i nie zachowuje skali. Żadna strona nie podaje współrzędnych, dlatego narysowano tylko miejsca, których położenie opisują strony.
- Zdjęcia: fotografie z Wikimedia Commons z informacją o autorze w każdym podpisie. Przekrój domu to ilustracja, nie fotografia.
- ANTALYA — TDV İslâm Ansiklopedisi, Feridun Emecen, wydanie drukowane 1991, odczytano 30.10.2026
- YİVLİ MİNARE KÜLLİYESİ — TDV İslâm Ansiklopedisi, Yavuz Tiryaki, wydanie drukowane 2013, odczytano 30.10.2026
- Kaleiçi – Antalya — Ministerstwo Kultury i Turystyki, Portal Kultury, odczytano 30.10.2026
- Hadrian Kapısı – Antalya — Ministerstwo Kultury i Turystyki, Portal Kultury, odczytano 30.10.2026
- Yivli Minare Camii – Antalya — Ministerstwo Kultury i Turystyki, Portal Kultury, odczytano 30.10.2026
- Antalya Müzesi – Antalya — Ministerstwo Kultury i Turystyki, Portal Kultury, odczytano 30.10.2026
- MUZEUM W ANTALYI — Ministerstwo Kultury i Turystyki, muze.gov.tr, odczytano 30.10.2026
- Antalya’daki Müze ve Ören Yerlerinde Ziyaret Saatleri Yeniden Düzenlendi — Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, z wykazem godzin „Müze ve Örenyerleri”, odczytano 30.10.2026
- Kaleiçi — Gmina Metropolitalna Antalya, Kaleiçi Kültür ve Turizm Haritası, odczytano 30.10.2026
- Antray Yolculuk Kuralları — Antalya Ulaşım Hizmetleri Petrol Sanayi ve Ticaret A.Ş., z mapą tras, odczytano 30.10.2026
- ANTRAY | Hareket Saatleri — Antalya Ulaşım Hizmetleri Petrol Sanayi ve Ticaret A.Ş., odczytano 30.10.2026
- Genel Bilgiler, Antalya Havalimanı — Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü, odczytano 30.10.2026
- İl ve İlçeler İstatistik: Antalya — Meteoroloji Genel Müdürlüğü, odczytano 30.10.2026
