Ottomaans Egypte, 1517–1914: bestuur en wat er nog staat
Egypte als Ottomaanse provincie, 1517–1914: data, bestuur, Turkse titels uitgelegd, gebouwen in Caïro en sporen in Istanbul.
Inhoudsopgave
Egypte was van 1517 tot 1914 een provincie van het Ottomaanse Rijk. De gouverneurs kwamen uit Istanbul tot 1805, toen Kavalalı Mehmed Ali Paşa („Mehmed Ali uit Kavala”, Muhammad Ali Pasha in het Engels) gouverneur werd en een dynastie stichtte; vanaf 1866 droegen zij de titel hidiv („khedive”). De gedateerde stappen, het provinciebestuur, de gebouwen in Caïro en de sporen in Istanbul komen aan bod, met uitleg van de Turkse woorden.
Kort · gecontroleerd op 30‑10‑2026
397 jaar lang een provincie, met haar gebouwen in Caïro en haar sporen in Istanbul.
- Wanneer: Vanaf 1517, na de slag bij Ridâniye op 22 januari en de aankomst van de troepen in Caïro, tot 18‑12‑1914 (TDV „Selîm I”, TDV „Mısır”).
- Wie bestuurde: Een uit Istanbul gestuurde gouverneur-generaal, de beylerbeyi, met een raad, een schatbewaarder, een rechter, zes garnizoenskorpsen en mammelukse beys; vanaf 1805 Mehmed Ali en zijn dynastie (TDV „Mısır”).
- In Caïro: De Sulayman Pasha al-Khadim-moskee (Süleyman Paşa Camii), 1528, en de Muhammad Ali-moskee, begonnen in 1830; 199 monumenten uit de periode 1517 tot 1798 (TDV „Kahire”).
- In Istanbul: De Mısır Çarşısı, geopend in 1663–64, en het Hıdiv Kasrı, gebouwd in 1907.
- Data verschillen: bij de Muhammad Ali-moskee, de sebil van Hüsrev Paşa en de Mısır Çarşısı. Elke datum staat bij zijn bron.
Naar de minaretten kijken · gecontroleerd op 30‑10‑2026
Twee minaretten: mammeluks of Ottomaans?
Een onderdeel van de minaret aantikken. De kaart toont de naam en betekenis van het onderdeel en, waar een bron een onderdeel van een gebouw beschrijft, één regel per tijdperk. Blauw staat voor de Mammelukse tijd, roestbruin voor de Ottomaanse tijd.
Kürsü 1/7
De voet op grondniveau: vierkant, rond of veelhoekig. Hier zit meestal de deur. TDV „Minare”
- Mammelukse tijd: Bij Bab Zuwayla (Bâbüzüveyle) staan de twee minaretten van de moskee van al-Mu’ayyad Shaykh op de voetstukken van de twee poorttorens; gebouwd in 1415–1421. Ministerie
- Ottomaanse tijd: Bij de Muhammad Ali-moskee staat elke minaret op een vierkante voet langs de gevel. TDV „Mehmed Ali Paşa Camii”
Pabuç 2/7
Het onderdeel dat de voet met de schacht verbindt. TDV „Minare”
- Ottomaanse tijd: Bij de Muhammad Ali-moskee lopen de hoeken over in getrapte driehoeken met stenen sierlijsten. TDV „Mehmed Ali Paşa Camii”
Gövde 3/7
De schacht: het deel tussen de pabuç en het balkon. TDV „Minare”
- Ottomaanse tijd: Bij de Muhammad Ali-moskee een achtkantige schacht met groeven; elke minaret is 84 m hoog, de hoogste in Egypte. TDV „Mehmed Ali Paşa Camii” Ministerie
Şerefe 4/7
Het balkon waar de muezzin rondloopt om tot het gebed op te roepen. In de Ottomaanse praktijk krijgen alleen moskeeën van leden van de dynastie meer dan één balkon of minaret (selâtin-moskeeën). TDV „Minare”
- Ottomaanse tijd: Bij de Muhammad Ali-moskee twee balkons met stenen balustrades op gestapelde sierlijsten. TDV „Mehmed Ali Paşa Camii”
Petek 5/7
Het deel boven op de schacht dat de kegel draagt. TDV „Minare”
- Ottomaanse tijd: Bij de Muhammad Ali-moskee een achtkantige petek. TDV „Mehmed Ali Paşa Camii”
Külâh 6/7
De kegel bovenop. Ottomaanse kegels bestaan doorgaans uit een houten raamwerk met loodbekleding; sommige latere zijn van steen. TDV „Minare”
- Mammelukse tijd: Bij de al-Nasir Muhammad-moskee (herbouwd in 1335) waren de toppen van de twee minaretten en de koepel ooit bedekt met groene tegels, onder invloed van een oosterse islamitische stijl. Ministerie
- Ottomaanse tijd: Bij de Sulayman Pasha al-Khadim-moskee (1528) eindigt de minaret in een spitse kegel „in de vorm van een potlood”. Ministerie
- Ottomaanse tijd: Bij de Muhammad Ali-moskee een met lood beklede kegel. TDV „Mehmed Ali Paşa Camii”
Alem 7/7
Het bovenste stuk, het topornament. Het komt vooral voor op Ottomaanse minaretten. TDV „Minare”
Vier gebouwen met bouwdata
- Al-Nasir Muhammad-moskee Mammelukse tijd opdracht in 1318, herbouwd in 1335 Open 09:00–16:00; inbegrepen in het citadelticket, gecontroleerd op 30‑10‑2026. Ministerie
- Sultan Hasan-moskee Mammelukse tijd 1356–1362; twee minaretten „in mammelukse stijl” Open 09:00–17:00, gecontroleerd op 30‑10‑2026. Ministerie
- Sulayman Pasha al-Khadim-moskee Ottomaanse tijd 1528 Open 08:00–16:00, gecontroleerd op 30‑10‑2026. Ministerie
- Muhammad Ali-moskee Ottomaanse tijd begonnen in 1830, gebouwd in 1848 Open 08:00–16:00; inbegrepen in het citadelticket, gecontroleerd op 30‑10‑2026. Ministerie
Hoe het begon in 1516–17
Het Ottomaanse bestuur in Egypte begon in 1517 (923 AH), na een veldtocht van Selim I tegen de mammelukse sultan Tomanbay (Tuman Bay). De mammelukken, Memlük in het Turks, waren de militairen die vóór 1517 over Egypte heersten.
- 24‑08‑1516. De legers van Selim I en de mammelukken treffen elkaar bij Mercidâbık (TDV „Selîm I”).
- Eind december 1516 tot 02‑01‑1517. Selim I is in Jeruzalem en daarna in Gaza, waar het hele leger samenkomt voor de woestijnoversteek (TDV „Selîm I”, TDV „Tomanbay”).
- 22‑01‑1517. De Ottomanen bereiken Ridâniye, buiten Caïro, waar Tomanbay ervoor had gekozen te vechten. Er waren diepe loopgraven gegraven en kanonnen aangevoerd uit Alexandrië en de citadel. Selim verdeelde zijn leger; een deel trok om de Mukattamheuvels heen. Lichte kanonnen en infanteriegeweren beslisten de slag (TDV „Tomanbay”).
- 24‑01‑1517. Ottomaanse troepen zijn in Caïro (TDV „Selîm I”).
- 27–28‑01‑1517. Straatgevechten. In de nacht van 28 januari keert Tomanbay terug met ongeveer 10.000 man (7.000 volgens een andere telling) en houdt drie dagen lang een deel van de stad in handen (TDV „Tomanbay”).
- 15‑02‑1517. Selim I neemt plaats op de troon in Kasr-ı Yûsuf, het Yûsuf-paleis (TDV „Selîm I”).
- 30‑03‑1517. Tomanbay wordt gevangengenomen (TDV „Tomanbay”).
- 13‑04‑1517. Tomanbay wordt in het openbaar terechtgesteld bij Bab Zuwayla: opgehangen, in de woorden van TDV „Tomanbay” en het ministerie. Het lichaam bleef drie dagen hangen.
- 29‑08‑1517. Hayır Bey, afkomstig uit de rangen van de mammelukken, wordt benoemd tot de eerste beylerbeyi, de gouverneur-generaal (TDV „Selîm I”, TDV „Mısır”).
- 10‑09‑1517. Selim I verlaat Caïro (TDV „Selîm I”).
Een betwijfeld verhaal
De kalifaatceremonie
TDV „Selîm I”: de bewering dat Selim zelf het kalifaat overnam en het aan zijn erfgenamen naliet, is twijfelachtig. Het bericht dat het tijdens een ceremonie in de Hagia Sophia aan hem werd overgedragen, heeft geen historische waarde.
Hoe de provincie werd bestuurd en door wie
Egypte werd een provincie, een eyalet, van het rijk; TDV „Mısır” noemt het een beylerbeylik, het gebied van een beylerbeyi, „bey van de beys”, eenvoudig gezegd een gouverneur-generaal. Selim I liet de mammelukse emirs, de bevelhebbers, aanvankelijk op hun post. De eerste beylerbeyi, Hayır Bey, kreeg ongeveer 3.000 bewakers.
Welke periode?
Een periode aantikken.
Wet en registers
- Wet
- De Mısır Kanunnâmesi, een wetboek voor Egypte, werd opgesteld onder grootvizier Makbul İbrâhim Paşa. De stabiele fase loopt van 1525 tot 1560.
- Eerste ambten
- In 1517 werd Zeyrekzâde Rükneddin Efendi de kadı (rechter) van Egypte en Dizdar Mehmed Çelebi de defterdar (schatbewaarder).
- Land
- Hadım Süleyman Paşa (Sulayman Pasha al-Khadim) liet de dorpen opnieuw tellen. Staatsland (mîrî) en stichtingsland (evkaf) werden in afzonderlijke registers opgenomen.
Onrust, dan facties
- Fasen
- Onrust van 1561 tot 1583, herstel van 1584 tot 1611.
- Facties
- In de 17e en 18e eeuw vormden de beys (mammelukse heren) twee facties. De Kazdağlı-factie onder İbrâhim Kethüdâ probeerde zelfs de oude mammelukse staat opnieuw te stichten. In 1760 liet zij Bulutkapan Ali Bey tot şeyhülbeled („hoofd van de stad”) benoemen.
- 1786
- Op 9 juni stuurde de Porte, de regering van de sultan in Istanbul, Cezayirli Gazi Hasan Paşa over zee om de mammelukse „machthebbers” te verwijderen.
Een gouverneursfamilie
- 1805
- Kavalalı Mehmed Ali Paşa wordt gouverneur. Een fermân (schriftelijk bevel) van 24‑05‑1841 maakt het bestuur van Egypte erfelijk binnen zijn dynastie.
- 1866
- De titel hidiv en opvolging van vader op zoon.
- 1882 en 1914
- Britse troepen trekken in 1882 Egypte binnen; op 18‑12‑1914 beëindigt Groot-Brittannië de Ottomaanse soevereiniteitsrechten en neemt het Egypte onder zijn bescherming.
Beylerbeyi
„Bey van de beys”, het hoofd van de provincie. TDV gebruikt ook vali, gouverneur. De eerste was Hayır Bey, die in 1522 stierf; Çoban Mustafa Paşa was in 1522 de eerste die uit Istanbul werd gestuurd.
Divan
De raad van de gouverneur, de eyalet divanı.
Defterdar
Het hoofd van de financiën. Dizdar Mehmed Çelebi bekleedde het ambt in 1517.
Kadı
De rechter van Egypte. In rang kwam het ambt na die van Istanbul, Edirne en Bursa.
Kâşif
Hij bestuurde een van de 12 districten, vilâyet of keşûfiyye genoemd.
Şeyhülarap
Een sjeik die naast de kâşifs over de stammen werd aangesteld. Het woord betekent „sjeik van de Arabieren”.
Sancak
Er worden er zeven genoemd: Alexandrië (İskenderiye), Damietta (Dimyat), Rashid (Reşîd), Suez (Süveyş), Jeddah (Cidde), Asyût en İbrim. Suez werd in 1560 een kapiteinschap.
Cemaat
Zes korpsen: gönüllü, tüfekçi, Çerâkise, müstahfızân (de janitsaren), azeb en çavuş. Eind 16e eeuw waren er meer dan 9.300 soldaten.
Wat Egypte stuurde en wat het verbouwde
Een deel van de provincie-inkomsten betaalde de eigen soldij, bruggen en reparaties. Wat aan het einde van het jaar overbleef, ging naar Istanbul als de irsâliye, het jaarlijkse overschot (TDV „Mısır”).
De irsâliye, in goud
Ongeveer 500.000, later ongeveer 700.000.
Ongeveer 500.000 goudstukken per jaar tot eind 16e eeuw en ongeveer 700.000 tot het tweede kwart van de 17e eeuw. In 1587–90 stuurde Üveys Paşa jaarlijks 600.000 goudstukken (TDV „Mısır”).
- Teelt
- Rijst, tarwe, suikerriet, linzen en kikkererwten.
- Doorvoer
- Koffie, specerijen en buskruit gingen naar Istanbul.
Visie van een geleerde
Het stelsel van 1517
André Raymond, in TDV „Kahire”: de politieke orde die vanaf 1517 in Egypte werd ingericht, was geen stelsel van onrecht en onderdrukking, zoals lang werd gesteld. De Ottomaanse staat nam een zeer klein deel van de inkomsten van het land, en de gouverneurs en de heersende klasse besteedden de geïnde belastingen ter plaatse.
Caïro in de Ottomaanse tijd gebouw voor gebouw
Het register van beschermde monumenten in Caïro telt er 199 voor 1517–1798, iets minder dan de 233 uit een even lange periode in de mammelukse tijd. In werkelijkheid werden er veel meer gebouwd (TDV „Kahire”). Van de 233 openbare gebouwen zijn er 77 moskeeën, 38 tekkes (derwisjenkloosters) of madrasa’s (scholen) en 118 fonteinen.
- Bebouwd gebied
- 450 ha in 1517; 660 ha in 1798.
- Inwoners
- Hoogstens 150.000–200.000 in 1517, geschat op basis van de oppervlakte (André Raymond); 263.000 in 1798 (de auteurs van de Description de l’Égypte). Een ander deel van TDV „Kahire” stelt het aantal vlak vóór het Ottomaanse bestuur op 385.000.
- Herbergen en bazaars
- Caïro had in de mammelukse tijd 58 karavanserais en 87 bazaars, en in de Ottomaanse tijd 348 en 144.
- Sebils
- Ongeveer 300 in 1798, merendeels Ottomaans. De piekjaren waren 1730–1770.
Sulayman Pasha al-Khadim-moskee
Gebouwd op de ruïnes van een Fatimidische moskee onder gouverneur Hadım Süleyman Paşa tijdens het bewind van Süleyman de Grote: de eerste moskee in Ottomaanse stijl in Egypte, met een ommuurde binnenplaats en een trap die van twee kanten omhoogloopt (Ministerie). Een Ottomaanse plattegrond met mammelukse versiering (TDV „Kahire”).
Munt, Jawhara-paleis, harem
De munt van Mehmed Ali (1812), het Jawhara-paleis (Cevhere Sarayı, 1814) en de harem (1827) staan in de citadel (TDV „Kahire”).
Muhammad Ali-moskee
Gebouwd volgens de plattegrond van de moskeeën van de Ottomaanse sultans (TDV „Mehmed Ali Paşa Camii”), door een team onder architect Yûsuf Boşnak, die uit Istanbul werd gehaald. Mehmed Ali ligt er begraven (Ministerie).
- 1830 (1246 AH)
- Begin van de bouw: de datum van de versinscriptie boven de noordwestelijke poort (TDV; rondgang van het ministerie).
- 1848 (1265 AH)
- Gebouwd (ministerie). TDV: de ruwbouw was in 1849 klaar; Abbas Hilmi I (Abbas Pasja) voegde marmer en de beschildering van de koepel toe.
- 1863 en 1879
- Koperen deuren onder İsmâil Paşa (Ismail Pasja); marmer voor de binnenplaats en lood voor de koepel onder Tevfik Paşa (TDV).
- Klokkentoren
- Een geschenk van Louis Philippe: 1845 (ministerie) of 1848 (TDV).
- De twee minaretten
- 84 m hoog, de hoogste in Egypte (ministerie, TDV). De gebedszaal is vierkant, met zijden van 41 m, onder een koepel met een doorsnede van 21 m en een hoogte van 52 m.
Buiten de citadel staan in de oude straten nog huizen en fonteinen uit dezelfde eeuwen. Een sebil is een openbare drinkwaterfontein in een klein gebouw aan een straat, naar het Arabische „weg”, zoals in „op Gods weg” (TDV „Sebil”). Een sebilküttâb heeft op de bovenverdieping ook een küttâb, een Koranschool voor kinderen. Het was de meest voorkomende Ottomaanse liefdadigheidsvoorziening in Caïro (TDV „Kahire”).
Al-Muizzstraat · 1744 (1157 AH)
Sabil-kuttab van Abd al-Rahman Katkhuda (Abdurrahman Kethüdâ Sebili)
Gebouwd door prins Abd al-Rahman Katkhuda al-Qazdagli, een Ottomaanse militair, op het kruispunt van de straten al-Muizz en Tambakshiya. De sebilruimte op de begane grond heeft drie gevels met koperen vensters en marmeren bekkens. Binnen zijn faiencetegels met bloemen en een afbeelding van de Grote Moskee van Mekka. Op de bovenverdieping is de küttâb, waar wezen de Koran leerden (Ministerie).
Bayt al-Suhaymi
Een huis in de steeg al-Darb al-Asfar. Sjeik Abd al-Wahhab al-Tablawi bouwde het eerste deel in 1058 AH (1648); Haji Ismail Chelebi bouwde het tweede in 1211 AH (1796) en verbond de twee. Het is genoemd naar de laatste bewoner, sjeik Muhammad Amin al-Suhaymi, een vooraanstaand geleerde van al-Azhar. Er zijn mashrabiya-schermen (gebeeldhouwde houten vensterschermen), een maq‘ad (open zitzaal) en een binnenplaats (Ministerie).
Hüsrev Paşa Sebili
De datum is 1535 (941 AH) in TDV „Sebil” en een deel van TDV „Kahire”, en 1536 (943 AH) in TDV „Mısır” en een ander deel van TDV „Kahire”. Beide zijn opgenomen omdat de bronnen verschillen.
Herbergen en badhuizen
Hans, handelsherbergen: Süleyman Paşa 1541, Hasan Paşa 1583, Abbas Ağa 1649. Hamams, badhuizen: Bâbülvezîr 1691–92, Karameydan 1700–01, Kahye 1736–37 (TDV „Mısır”).
Bezoek
Openingstijden en tickets van het Ministerie van Toerisme en Oudheden, gecontroleerd op 30‑10‑2026. Prijzen veranderen; de pagina van het ministerie is bepalend.
- Citadel van Caïro
- Dagelijks 08:00–17:00. Toegang tot het terrein, volwassene / student: buitenlanders EGP 550 / 275; Egyptenaren EGP 60 / 30.
- Muhammad Ali-moskee
- 08:00–16:00; inbegrepen in het citadelticket.
- Sulayman Pasha al-Khadim-moskee
- 08:00–16:00.
- Bayt al-Suhaymi
- 09:00–17:00, vrijdag tot 16:00. Buitenlanders EGP 220 / 110; Egyptenaren EGP 10 / 5.
- Sabil-kuttab van Abd al-Rahman Katkhuda
- 09:00–16:00. Toegang tot het terrein: buitenlanders EGP 220 / 110; Egyptenaren EGP 20 / 10.
- Bab Zuwayla
- 09:00–17:00. Buitenlanders EGP 100 / 50; Egyptenaren EGP 10 / 5.
De bron is het Ministerie van Toerisme en Oudheden, egymonuments.gov.eg.
De Franse landing en een nieuwe gouverneur, 1798–1805
Een Frans leger landde in 1798 in Egypte en vertrok in 1801. In die jaren kwam Kavalalı Mehmed Ali Paşa naar Egypte, en in 1805 werd hij er gouverneur.
Egypte
Een Frans leger onder Bonaparte landt (TDV „Mısır”).
Akka
Bonaparte wordt bij Akka verslagen door Cezzâr Ahmed Paşa (TDV „Mısır”).
Egypte
Bonaparte verlaat Egypte.
Egypte
Mehmed Ali komt aan in Egypte (TDV „Kavalalı Mehmed Ali Paşa”).
Egypte
De Fransen vertrekken; ze kunnen niet standhouden tegen de aanvallen van een Ottomaans-Brits bondgenootschap (TDV „Mısır”).
Egypte
Mehmed Ali wordt gouverneur (TDV).
Parijs
De Description de l’Égypte, een Frans werk over Egypte in 23 delen, verschijnt (TDV „Mısır”).
Kavalalı Mehmed Ali Paşa 1805–1849
Kavalalı betekent „uit Kavala”, de stad waar hij in 1769 of 1770 werd geboren. TDV stelt dat niets met zekerheid bekend is over de herkomst van zijn familie. Hij is de stichter van de naar hem genoemde dynastie (TDV „Kavalalı Mehmed Ali Paşa”).
Egypte
In 1809 worden voor het eerst studenten naar Europa gestuurd. Er komen scholen voor techniek (1816), geneeskunde (1827) en ingenieurs, de mühendishâne (1834), en in 1820 opent de eerste drukkerij in Bulak (TDV).
Caïro
Bij een grote ontvangst voor het vertrek van zijn zoon Tosun, die tot legerbevelhebber was benoemd, liet Mehmed Ali op enkele na alle mammelukse beys doden (TDV).
Navarin
De geallieerde vloot vaart de haven van Navarin binnen en vernietigt de Ottomaans-Egyptische vloot (TDV).
Syrië
Een leger onder zijn zoon İbrâhim Paşa wordt naar Syrië gestuurd (TDV).
Konya
İbrâhim Paşa verslaat het Ottomaanse leger onder grootvizier Reşid Mehmed Paşa (TDV).
Nizip
Het Ottomaanse leger onder Hâfız Paşa wordt verslagen door de Egyptische strijdkrachten (TDV).
Londen
De Porte, Groot-Brittannië, Rusland, Oostenrijk en Pruisen ondertekenen het verdrag van Londen: het bestuur van Egypte voor de dynastie van Mehmed Ali en dat van Akka voor hemzelf, voor de duur van zijn leven (TDV).
Egypte
Mehmed Ali wordt uit het gouverneursambt gezet (TDV).
Istanbul
Een fermân verleent het bestuur van Egypte aan het oudste mannelijke kind van zijn dynastie, en hij aanvaardt dit (TDV).
Alexandrië
Mehmed Ali sterft en wordt begraven in de nieuwe moskee in de citadel (TDV).
Belastingen en monopolies
Wat TDV over zijn bestuur stelt
De oppervlakte aan landbouwgrond verdubbelde en de katoenteelt werd verbeterd. Zware belastingen en een monopoliestelsel, waarbij de staat de oogst tegen lage prijzen opkocht, maakten de bevolking armer en het bestuur rijker. Ze drukten ook op de kleine ambachten. In Syrië leidden nieuwe belastingen, monopolies en dienstplicht tot opstanden, die in 1834 werden neergeslagen (TDV „Kavalalı Mehmed Ali Paşa”).
Voor dezelfde decennia elders in het rijk, zie Ottomaans Palestina en Ottomaans Bulgarije.
Khedives, het kanaal en de schuld 1854–1914
Twee titels duiden de gouverneurs van deze dynastie aan. Vali is het gewone woord, gouverneur. Hidiv („khedive”) werd in 1866 verleend en komt uit de taal van de Porte, waar het voor sommige viziers werd gebruikt (TDV „İsmâil Paşa, Hidiv”).
Egypte
Said Paşa wordt gouverneur (TDV „Mısır”).
Egypte
De concessie voor het Suezkanaal gaat naar De Lesseps. De Porte had deze niet goedgekeurd. TDV voegt toe dat duizenden dwangarbeiders stierven.
Egypte
İsmâil Paşa wordt gouverneur.
Istanbul
Een fermân verandert de opvolging: van vader op zoon in plaats van het oudste familielid. De jaarlijkse belasting aan de Porte stijgt van 80.000 naar 150.000 keses (beurzen) en het leger van 18.000 naar 30.000 man (TDV).
Istanbul
Een tweede fermân verleent de titel hidiv. İsmâil had gevraagd om „azîz-i Mısr”, maar dat werd geweigerd (TDV).
Istanbul
Een fermân breidt de voorrechten van Egypte uit: het binnenlandse bestuur en niet-politieke douane- en postovereenkomsten met andere staten (TDV).
Suez
Het Suezkanaal gaat open (TDV „Mısır”).
Egypte
De schuld van İsmâil bedraagt 68.496.460 pond sterling, naast 18.243.076 aan ongeregelde schuld (TDV).
Egypte
Er wordt een Düyûn-ı Umûmiyye Sandığı opgericht, een fonds voor de staatsschuld met vertegenwoordigers van de schuldeisende staten. İsmâil had 176.602 kanaalaandelen aan Groot-Brittannië verkocht voor 4 miljoen pond sterling (TDV).
Istanbul
Abdülhamid II zet İsmâil af en benoemt zijn zoon Tevfik Paşa (TDV).
Caïro
De opstand van Urâbî (juni), de beschieting van Alexandrië door Groot-Brittannië (juli) en gevechten bij Tellülkebîr nabij Caïro (13 september). De kop die TDV voor de daaropvolgende periode gebruikt, is „İngiliz İşgal Dönemi”, de Britse bezettingsperiode. Groot-Brittannië verklaarde dat het zou vertrekken zodra de orde werd gehandhaafd en dat de Ottomaanse soevereiniteitsrechten bleven bestaan (TDV „Mısır”).
Caïro
Lord Cromer arriveert als consul-generaal en Brits commissaris (TDV).
Egypte
Tevfik Paşa sterft; zijn zoon Abbas Hilmi II wordt hidiv (TDV).
Egypte
Groot-Brittannië beëindigt eenzijdig de Ottomaanse soevereiniteitsrechten en neemt Egypte onder zijn bescherming. Op 19 december zet het Abbas Hilmi II af en benoemt het Hüseyin Kâmil tot „sultan van Egypte” (TDV).
Koffie van Jemen via Caïro
Koffie was begin 15e eeuw bekend in Jemen. De drank bereikte begin 16e eeuw Mekka en vervolgens Caïro, en rond het midden van die eeuw Istanbul (TDV „Kahve”).
Jemen naar Egypte naar Istanbul
Elk jaar kwam 30.000–40.000 ferde (vrachten; ongeveer 5.000 ton) koffie uit Jemen naar Egypte, waarvan de helft doorging naar Istanbul en andere Ottomaanse steden. De route liep van Jeddah naar Suez en verder naar Alexandrië, Damietta en Rashid, waar schepen de koffie overnamen (TDV „Kahve”).
62 vikâles, 500 grote kooplieden
De handel in Jemenitische koffie werd de belangrijkste handelstak van Caïro. De basis bestond uit 62 vikâles, handelsherbergen, en 500 grote koffiekooplieden (TDV „Kahire”).
Begin 16e eeuw
De eerste gelegenheden die op koffiehuizen lijken, verschijnen begin 16e eeuw in Mekka, Caïro en Damascus (TDV „Kahvehane”). Bevelen tot sluiting dateren uit 1559 (Humus), 1565 (Aleppo, Damascus en Jeruzalem), 1567 (Egypte) en 1568 (Istanbul en Galata) (TDV „Kahve”).
Over de drank zelf, zie de geschiedenis van Turkse koffie.
Waar Ottomaans Egypte zichtbaar is in Istanbul
Mısır Çarşısı („Egyptische Bazaar”)
- Wat
- De arasta van de Yeni Cami, de Nieuwe Moskee: een rij winkels waarvan de huur een moskee bekostigt.
- Wanneer
- Begonnen in 1660 in opdracht van Turhan Sultan, voltooid in 1664 (Cultuurportaal). Met een ceremonie geopend in 1663–64 (gouvernement Istanbul).
- De naam
- Kroniekschrijvers uit de 17e eeuw schreven Yeni Çarşı en Valide Çarşısı. Mısır Çarşısı dateert uit het midden van de 18e eeuw en verwijst naar de goederen die uit Egypte kwamen.
- Vandaag
- Zes poorten en 113 winkels in 2019. Een brand in 1940. Een restauratie in 2013–2018 (gouvernement Istanbul) of 2015–18 (Cultuurportaal).
Hıdiv Kasrı („Paleis van de khedive”)
- Wat
- Een villa op de Çubuklu-heuvelrug in Beykoz, gebouwd in 1907 voor Abbas Hilmi II, de hidiv van Egypte (Cultuurportaal, districtsbestuur Beykoz).
- Stijl
- De architect was Delfo Seminati; de stijl is art nouveau. In de toren bevindt zich een van de eerste stoomliften van Istanbul.
- Land
- In 1903 werden twee houten huizen gekocht, met een tuin van 270 dönüm (een oppervlaktemaat). De familie bleef tot 1937, toen het bezit aan de gemeente Istanbul werd verkocht.
Meer bazaars van de stad staan in Markten en bazaars in Istanbul.
Turkse woorden en zinnen om ze te gebruiken
- Mısır Eyaleti
- De provincie Egypte.
- beylerbeyi
- Gouverneur-generaal, „bey van de beys”.
- vali
- Gouverneur.
- divan
- Raad.
- Memlük
- Mammeluk: de militairen die vóór 1517 over Egypte heersten.
- bey
- Een titel voor een heer of bevelhebber.
- Kavalalı
- „Uit Kavala”.
- hidiv
- Khedive, de titel van de gouverneurs van Egypte vanaf 1866.
- sebil
- Een openbare drinkwaterfontein.
- küttâb
- Een Koranschool voor kinderen.
- kethüda
- Een titel voor een plaatsvervanger of beheerder.
- kahvehane
- Koffiehuis.
- minare
- Minaret.
- şerefe
- Het balkon van een minaret.
- külâh
- De kegel van een minaret.
- Mısır Çarşısı
- „Egyptische Bazaar”, in Istanbul.
- Hıdiv Kasrı
- „Paleis van de khedive”, in Istanbul.
Met „Kopieer” komt een Turkse zin op het klembord.
- Mısır Çarşısı nerede?Waar is de Mısır Çarşısı?
- Bu çarşı ne zaman yapıldı?Wanneer werd deze bazaar gebouwd?
- Bu cami ne zaman yapıldı?Wanneer werd deze moskee gebouwd?
- Minare kaç metre yüksekliğinde?Hoe hoog is de minaret?
- Bu bir sebil mi?Is dit een sebil?
- Hıdiv Kasrı hangi gün açık?Op welke dagen is het Hıdiv Kasrı open?
Korte antwoorden
Wanneer begon het Ottomaanse bestuur in Egypte?
In 1517 (923 AH). Ottomaanse troepen waren op 24 januari in Caïro en Tomanbay werd op 13 april terechtgesteld (TDV „Selîm I”).
Hoelang duurde het?
Volgens de data 397 jaar, van 1517 tot 18‑12‑1914 (TDV „Mısır”). TDV „Kahire” voegt toe dat het in de praktijk begin 19e eeuw zijn werking verloor.
Wie bestuurde Egypte?
Een uit Istanbul gestuurde gouverneur-generaal, de beylerbeyi, met een raad, een schatbewaarder, een rechter en zes garnizoenskorpsen. Vanaf 1805 bestuurden Kavalalı Mehmed Ali Paşa en zijn dynastie het land, vanaf 1866 als hidivs.
Wat is een beylerbeyi?
„Bey van de beys”: het hoofd van een provincie, eenvoudig gezegd een gouverneur-generaal.
Wat is een sebil?
Een openbare drinkwaterfontein in een klein gebouw aan een straat. In een sebilküttâb is op de bovenverdieping een Koranschool voor kinderen.
Wat gebeurde er op 01‑03‑1811?
Mehmed Ali liet op enkele na alle mammelukse beys doden bij een grote ontvangst voor zijn zoon Tosun (TDV „Kavalalı Mehmed Ali Paşa”).
Hoe eindigde het Ottomaanse bestuur?
Op 18‑12‑1914 beëindigde Groot-Brittannië eenzijdig de Ottomaanse soevereiniteitsrechten en nam het Egypte onder zijn bescherming (TDV „Mısır”).
Wat is er nog te zien?
In Caïro: de Sulayman Pasha al-Khadim-moskee (1528), de Muhammad Ali-moskee, Bayt al-Suhaymi en de sabil-kuttab van Abd al-Rahman Katkhuda. In Istanbul: de Mısır Çarşısı en het Hıdiv Kasrı.
Bronnen en verder lezen
- Mısır — TDV İslâm Ansiklopedisi, deel 29, 2004; §5 Seyyid Muhammed es-Seyyid, §6 Hilal Görgün, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Kahire — TDV İslâm Ansiklopedisi, deel 24, 2001; André Raymond, J. M. Rogers, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Kavalalı Mehmed Ali Paşa — TDV İslâm Ansiklopedisi, deel 25, 2022; Muhammed Hanefi Kutluoğlu, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Selîm I — TDV İslâm Ansiklopedisi, deel 36, 2009, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Tomanbay — TDV İslâm Ansiklopedisi; Cüneyt Kanat, druk 2012, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- İsmâil Paşa, Hidiv — TDV İslâm Ansiklopedisi; Atilla Çetin, druk 2001, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Mehmed Ali Paşa Camii — TDV İslâm Ansiklopedisi; Ahmet Ali Bayhan, druk 2003, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Sebil — TDV İslâm Ansiklopedisi, deel 36, 2009; Nur Urfalıoğlu, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Kahve — TDV İslâm Ansiklopedisi, deel 24, 2001; İdris Bostan, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Kahvehane — TDV İslâm Ansiklopedisi, deel EK-2, 2019, gecontroleerd op 28‑10‑2026
- Minare — TDV İslâm Ansiklopedisi, deel 30, 2020; Filiz Gündüz, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Mosque of Sulayman Pasha al-Khadim — Ministerie van Toerisme en Oudheden, egymonuments.gov.eg, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Muhammad Ali Mosque — Ministerie van Toerisme en Oudheden, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- A Virtual Tour through the Muhammad Ali Mosque — Ministerie van Toerisme en Oudheden, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Cairo Citadel — Ministerie van Toerisme en Oudheden, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Sultan al-Nasir Muhammad Mosque — Ministerie van Toerisme en Oudheden, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Mosque and Madrasa of Sultan Hasan — Ministerie van Toerisme en Oudheden, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Bab Zuwayla — Ministerie van Toerisme en Oudheden, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Bayt al-Suhaymi — Ministerie van Toerisme en Oudheden, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Sabil-Kuttab of Abd al-Rahman Katkhuda — Ministerie van Toerisme en Oudheden, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Mısır Çarşısı — Ministerie van Cultuur en Toerisme, Cultuurportaal, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Hıdiv Kasrı — Ministerie van Cultuur en Toerisme, Cultuurportaal, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Baharat ticaretinin kalbi 400 yıldır Mısır Çarşısı’nda atıyor — gouvernement Istanbul (editie van 19‑07‑2019), gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Hıdiv Kasrı — districtsbestuur Beykoz, gecontroleerd op 30‑10‑2026
Openingstijden en prijzen zijn op 30‑10‑2026 geraadpleegd en kunnen veranderen; de pagina van het ministerie over elke locatie is het eerste aanknopingspunt vóór een bezoek.
