Atatürks jonge jaren: van Selanik tot de Eerste Wereldoorlog
Mustafa Kemals leven van Selanik in 1881 tot 1918: familie, scholen, eerste posten, Tripolitanië, de Balkanoorlogen en Çanakkale.
Inhoudsopgave
Mustafa Kemal werd in 1881 geboren in Thessaloniki (Selanik), de Ottomaanse havenstad in het huidige Noord-Griekenland. Zijn leven tot het einde van de Eerste Wereldoorlog in 1918, in volgorde: zijn familie, zijn scholen met hun plaatsen en jaren, zijn eerste posten, de oorlog in Tripolitanië (Trablusgarp, nu Libië), de Balkanoorlogen, Çanakkale in 1915 en de laatste oorlogsjaren. Hij nam in 1934 de achternaam Atatürk aan; daarvoor heet hij dus Mustafa Kemal.
Kort overzicht · gecontroleerd op 30‑10‑2026
Van Thessaloniki in 1881 tot het einde van de oorlog in 1918.
- Geboren: in 1881 in Thessaloniki, als vierde van de zes kinderen van Ali Rıza Efendi en Zübeyde Hanım. Het register vermeldde alleen het jaar, dus er staat geen dag in.
- Scholen: een lagere school en een militaire middelbare school in Thessaloniki, een militair lyceum in Bitola (Manastır, nu in Noord-Macedonië), daarna de militaire academie en de Staf-academie in Istanbul. Hij rondde de Staf-academie af op 11‑01‑1905.
- Posten en oorlogen: Damascus, Thessaloniki, Tripolitanië, de Balkanoorlogen, Sofia en Çanakkale in 1915. Hij werd generaal (mirliva) op 01‑04‑1916.
- Verschillen tussen artikelen: de Atatürk-encyclopedie van ATAM, het Atatürk-onderzoekscentrum van de staat, geeft op enkele punten twee datums: het overlijden van zijn vader, de afronding van de militaire academie en de dag waarop hij toetrad tot het Comité voor Eenheid en Vooruitgang. Beide datums staan vermeld, elk met het bijbehorende artikel.
Waar was hij?
Kies een punt of een jaar.
Zestien spelden op een kaart van de gebieden waar hij diende. De rode draad loopt van speld naar speld in de volgorde waarin hij er was. Elk kaartje toont het jaar, de plaats, de post en de rang.
Punt 1 van 16
1881
Selanik nu Thessaloniki, Griekenland
- Wat
- Geboren in Thessaloniki, als vierde kind van Ali Rıza Efendi en Zübeyde Hanım.
- Rang
- Nog geen.
- Noot
- Het register vermeldde alleen het Rumi-jaar 1296, zonder dag.
Punt 2 van 16
1887
Selanik nu Thessaloniki, Griekenland
- Wat
- Lagere school: kort op de wijkschool, daarna op Şemsi Efendi Mektebi.
- Rang
- Leerling.
- Noot
- Hij ging in juni 1887 voor het eerst naar school. Şemsi Efendi had zijn school in 1872 geopend.
Punt 3 van 16
1894
Selanik nu Thessaloniki, Griekenland
- Wat
- Selanik Askerî Rüştiyesi, de militaire middelbare school. Hij begon in juli–augustus 1894 in de derde van de vier klassen.
- Rang
- Leerling.
- Noot
- Hij rondde de school eind 1895 of in januari 1896 af, als vierde van zijn klas. Een wiskundeleraar gaf hem hier de naam Kemal.
Punt 4 van 16
1896
Manastır nu Bitola, Noord-Macedonië
- Wat
- Manastır Askerî İdadisi, het militair lyceum, een kostschool. Hij begon in maart 1896 en rondde de school in november 1898 af.
- Rang
- Leerling.
- Noot
- Hij eindigde als tweede van zijn klas.
Punt 5 van 16
1899
İstanbul Istanbul, Turkije
- Wat
- Mekteb-i Harbiye, de militaire academie, vanaf 13‑03‑1899. Daarna de Staf-academie (Harp Akademisi), van 1902 tot 11‑01‑1905.
- Rang
- Cadet; luitenant (teğmen) vanaf 1902.
- Noot
- Hij rondde de academie in 1902 af als infanterieluitenant.
Punt 6 van 16
1905
Şam nu Damascus, Syrië
- Wat
- Geplaatst bij het Vijfde Leger, het leger in Syrië, bij het 30e Cavalerieregiment.
- Rang
- Stafkapitein (kurmay yüzbaşı) vanaf 11‑01‑1905.
- Noot
- Hij had de Staf-academie op 11‑01‑1905 afgerond.
Punt 7 van 16
1907
Selanik nu Thessaloniki, Griekenland
- Wat
- Op 30‑09‑1907 geplaatst bij het hoofdkwartier van het Derde Leger in Thessaloniki.
- Rang
- Stafkapitein.
- Noot
- In 1907–08 trad hij toe tot het Comité voor Eenheid en Vooruitgang, een politieke vereniging. Het ATAM-artikel geeft zowel 27‑09‑1907 als februari 1908.
Punt 8 van 16
1908
Trablus nu Tripoli, Libië
- Wat
- Naar Tripolitanië gestuurd na de afkondiging van de grondwet in juli 1908. Het garnizoen van Tripoli legde op 19‑10‑1908 de eed op de grondwet af.
- Rang
- Stafkapitein.
- Noot
- In november 1908 onderzocht hij de situatie aan de Bosnische grens.
Punt 9 van 16
1909
İstanbul Istanbul, Turkije
- Wat
- Stafchef van een reservedivisie in het Actieleger (Hareket Ordusu). Dat trok van Thessaloniki naar Istanbul na de opstand die in de nacht van 12‑04‑1909 begon.
- Rang
- Stafkapitein.
- Noot
- De opstand staat bekend als de 31 Mart-gebeurtenis, naar de datum op de Rumi-kalender.
Punt 10 van 16
1911
Derne nu Derna, Libië
- Wat
- Vanaf december 1911 het bevel over de oostelijke vleugel bij Derna. Commandant van Derna vanaf 05‑03‑1912.
- Rang
- Majoor (binbaşı) vanaf 27‑11‑1911.
- Noot
- Italië had op 29‑09‑1911 de oorlog verklaard. Hij verliet Istanbul op 15‑10‑1911 en bereikte Benghazi op 18‑12‑1911.
Punt 11 van 16
1912
Bolayır op de smalle landengte van het schiereiland Gallipoli (Gelibolu), Turkije
- Wat
- Vanaf 25‑11‑1912 hoofd van de afdeling operaties van de troepenmacht die de zeestraat bij Çanakkale en het schiereiland Gallipoli bewaakte.
- Rang
- Majoor.
- Noot
- De Eerste Balkanoorlog was op 09‑10‑1912 begonnen.
Punt 12 van 16
1913
Sofya nu Sofia, Bulgarije
- Wat
- Militair attaché vanaf 20‑11‑1913: een officier bij een ambassade die het leger van dat land volgt.
- Rang
- Majoor; luitenant-kolonel (yarbay) vanaf 01‑03‑1914.
- Noot
- In januari 1914 kreeg hij ook de attachéposten in Boekarest, Belgrado en Cetinje.
Punt 13 van 16
1915
Çanakkale zeestraat en stad, Turkije
- Wat
- Commandant van de 19e Divisie (tümen: een eenheid van meerdere regimenten) vanaf 20‑01‑1915, daarna van de Groep Anafartalar met zes divisies vanaf 09‑08‑1915.
- Rang
- Luitenant-kolonel; kolonel (albay) vanaf 01‑06‑1915.
- Noot
- Hij verliet het front op 10‑12‑1915 en ging naar Istanbul.
Punt 14 van 16
1916
Diyarbakır Diyarbakır, Turkije
- Wat
- Commandant van het XVIe Korps (kolordu: een eenheid van meerdere divisies) in het oosten. Hij bereikte Diyarbakır op 27‑03‑1916. Zijn hoofdkwartier was in Silvan.
- Rang
- Generaal (mirliva) vanaf 01‑04‑1916.
- Noot
- Vanaf 25‑11‑1916 leidde hij het Tweede Leger; op 07‑03‑1917 werd hij tot commandant ervan benoemd.
Punt 15 van 16
1918
Halep nu Aleppo, Syrië
- Wat
- Commandant van het Zevende Leger in Syrië. Hij bereikte Aleppo op 26‑08‑1918. Het hoofdkwartier van het leger was in Nablus, in Palestina.
- Rang
- Generaal.
- Noot
- Op 05‑10‑1918 trok hij zich terug naar Aleppo.
Punt 16 van 16
13‑11‑1918
İstanbul Istanbul, Turkije
- Wat
- Terug in Istanbul na de wapenstilstand van Mondros van 30‑10‑1918. Hij bereikte Haydarpaşa op 13‑11‑1918.
- Rang
- Generaal.
- Noot
- Op 31‑10‑1918 werd hij benoemd tot bevelhebber van de Legergroep Yıldırım. Die werd op 10‑11‑1918 ontbonden.
Thessaloniki, 1881
Selanik was de Ottomaanse naam van Thessaloniki, een havenstad in Rumelië, de Europese gebieden van het rijk. De stad ligt nu in Noord-Griekenland. Efendi en Hanım zijn beleefdheidstitels, voor een man en voor een vrouw.
De familie
- Geboren
- 1881, in Thessaloniki.
- Vader
- Ali Rıza Efendi, geboren in Thessaloniki in 1841. Douanebeambte van 03‑05‑1870 tot 12‑12‑1880, daarna in de houthandel en later in de zouthandel.
- Moeder
- Zübeyde Hanım, geboren in Langaza, bij Thessaloniki.
- Kinderen
- Zes. Mustafa was het vierde kind. Zijn drie oudere broers en zussen stierven als kind aan difterie.
- Woning
- Het roze huis in de wijk Koca Kasım Paşa, aan de Islahane-straat, in het Turkse deel van de stad.
Geen dag in het register
Een jaar op de Rumi-kalender
Het register vermeldde alleen het jaar 1296 van de Rumi-kalender (de Ottomaanse staatskalender). Het jaar 1296 liep van 13‑03‑1880 tot 12‑03‑1881. Na de overgang naar de Gregoriaanse kalender, die nu in gebruik is, werd het jaar eerst als 1880 vermeld en daarna gewijzigd in 1881. Als dag werd 19 mei aanvaard.
In welk huis werd hij geboren?
Het roze huis in de wijk Koca Kasım Paşa, dat nu een museum is. Het ATAM-artikel over het huis noemt vier huizen die met de familie verbonden zijn. Sommige memoires plaatsen zijn geboorte in het eerste daarvan: het huis dat zijn vader erfde in de wijk Ahmet Subaşı. Het ATAM-artikel over het huis stelt ook dat het recentste onderzoek het roze huis bevestigt.
De Griekse staat nam het pand in 1917 over. Op 04‑11‑1933 kwam er een gedenkplaat aan de muur en op 02‑12‑1936 werd het huis gekocht voor 650.000 drachmen. Op 10‑11‑1953 opende het als museum. Na de aardbevingen van 1978 ging het in 1981 weer open. De laatste restauratie liep van 12‑06‑2012 tot medio mei 2013.
Wanneer stierf zijn vader?
Het ATAM-artikel over Ali Rıza Efendi geeft 23‑05‑1886, op basis van het pensioendossier. Twee andere ATAM-artikelen geven 1887–88 en 1893.
Het huis in het Turks
Atatürk’ün Selanik’teki EviAtatürks huis in SelanikDe eerste scholen, in Thessaloniki
In Thessaloniki volgden vier scholen en een verblijf op een boerderij: een wijkschool, een particuliere lagere school, de boerderij, een burgerlijke middelbare school en de militaire middelbare school.
- 1887. De mahalle mektebi, “wijkschool”: een kleine school in de wijk, hier de Fatma Molla Kadın Mektebi in de wijk Koca Kasım Paşa. Hij verliet de school na korte tijd.
- Juni 1887. Şemsi Efendi Mektebi, een particuliere lagere school die Şemsi Efendi in 1872 had geopend. Het onderwijs volgde de usûl-i cedide, “de nieuwe methode”: de nieuwere onderwijsmethoden waarmee in die jaren in het rijk werd geëxperimenteerd. In 1890 ging de school samen met de Fevziye Mektebi en vormden ze een achtjarige school.
- Later. Vier en een halve tot vijf maanden op de boerderij van zijn oom Hüseyin Ağa in Langaza, bij Thessaloniki.
- Daarna. De Mülkiye Rüştiyesi, een burgerlijke middelbare school. Een rüştiye is een middelbare school tussen de lagere school en het lyceum. Na een ruzie met een leraar eindigde zijn tijd daar: zijn grootmoeder haalde hem van school.
- Juli–augustus 1894. De Selanik Askerî Rüştiyesi, de militaire middelbare school. Hij slaagde voor het toelatingsexamen zonder zijn moeder in te lichten en begon in de derde klas van de vierjarige opleiding. Hij rondde de school eind 1895 of in januari 1896 af, als vierde van zijn klas.
De militaire middelbare school
Een school die hij zelf koos
Hij leerde wiskunde en Frans, en ook geschiedenis, economie, filosofie en aardrijkskunde. Zijn wiskundeleraar, die ook Mustafa heette, gaf hem een tweede naam, Kemal, vanwege zijn goede resultaten voor wiskunde. De naam is ontleend aan de dichter Namık Kemal.
De scholen voor officiers, Bitola en Istanbul
Na de militaire middelbare school liep de weg via Bitola naar Istanbul. Dit zijn al zijn scholen, in volgorde.
| School | Soort school | Plaats | Jaren |
|---|---|---|---|
| Fatma Molla Kadın Mektebi | Een wijkschool (mahalle mektebi) | Thessaloniki | 1887, korte tijd |
| Şemsi Efendi Mektebi | Een particuliere lagere school | Thessaloniki | Vanaf juni 1887 |
| Mülkiye Rüştiyesi | Een burgerlijke middelbare school | Thessaloniki | Korte tijd, vóór juli 1894 |
| Selanik Askerî Rüştiyesi | Een militaire middelbare school | Thessaloniki | 1894 tot eind 1895 of januari 1896 |
| Manastır Askerî İdadisi | Een militair lyceum (idadi), een kostschool | Manastır, nu Bitola, Noord-Macedonië | Maart 1896 tot november 1898 |
| Mekteb-i Harbiye | De militaire academie, bekend als de Harbiye: leidt op tot officier | Istanbul | 13‑03‑1899 tot 1902 |
| Erkân-ı Harbiye Mektebi | De Staf-academie, ook Harp Akademisi genoemd: leidt op tot stafofficier, die het werk van een leger plannen en aansturen | Istanbul | 1902 tot 11‑01‑1905 |
Manastır
Het militair lyceum
Manastır is de Ottomaanse naam van Bitola, nu in Noord-Macedonië. De school was een kostschool. Het besluit om haar te bouwen viel in 1845 en ze bleef tot eind 1909 in gebruik.
Istanbul
De Harbiye en de Staf-academie
Hij begon op 13‑03‑1899 aan de Harbiye en rondde die in 1902 af als infanterieluitenant. Daarna volgde de Staf-academie. Daar legde hij op 21‑10‑1904 de eed af als stafkapitein en rondde hij zijn opleiding af op 11‑01‑1905.
De rangen, in volgorde, met bij elke rang de datum:
| Rang | In gewone taal | Datum |
|---|---|---|
| teğmen | Luitenant | 10‑02‑1902 (een ander ATAM-artikel geeft 10‑01‑1902) |
| üsteğmen | Eerste luitenant | 1903 |
| kurmay yüzbaşı | Stafkapitein: een kapitein van de Generale Staf | 11‑01‑1905 |
| binbaşı | Majoor | 27‑11‑1911 |
| yarbay | Luitenant-kolonel | 01‑03‑1914 |
| albay | Kolonel | 01‑06‑1915 |
| mirliva | Generaal van de laagste rang. Een generaal draagt ook de titel paşa. | 01‑04‑1916 |
Eerste posten, 1905–1911
Na de Staf-academie diende hij in Syrië, Thessaloniki en Istanbul. Een ordu is een leger: een troepenmacht van meerdere korpsen.
- 11‑01‑1905. Geplaatst bij het Vijfde Leger, het leger in Syrië, bij het 30e Cavalerieregiment (alay: een regiment) in Şam, nu Damascus.
- 30‑09‑1907. Geplaatst bij het hoofdkwartier van het Derde Leger in Thessaloniki. In 1907–08 trad hij toe tot het Comité voor Eenheid en Vooruitgang (İttihat ve Terakki Cemiyeti), een politieke vereniging. Het ATAM-artikel geeft hiervoor zowel 27‑09‑1907 als februari 1908.
- 19‑10‑1908. Na de afkondiging van de grondwet in juli 1908 werd hij naar Tripolitanië gestuurd om de onrust te beëindigen. Op deze dag legde het garnizoen van Tripoli de eed op de grondwet af. In november 1908 onderzocht hij de Bosnische grens.
- April 1909. In de nacht van 12‑04‑1909 begon in Istanbul een opstand. Die staat bekend als de 31 Mart-gebeurtenis, naar de datum op de Rumi-kalender. Vanuit Thessaloniki trok een troepenmacht op, waarin hij stafchef van een reservedivisie was. De troepenmacht kreeg de naam Hareket Ordusu, “Actieleger”. Eind mei 1909 was hij terug in Thessaloniki.
- 1909–1910. Bij de staf van het Derde Leger in Thessaloniki, daarna hoofd van het oefenterrein van dat leger. In de zomer van 1910 volgde hij de Franse legermanoeuvres in Picardië en reisde vervolgens door Zwitserland, België en Nederland.
- 1911. Op 15‑01‑1911 kwam hij bij het hoofdkwartier van het Vijfde Korps en op 13‑09‑1911 bij de Generale Staf in Istanbul.
Tripolitanië, 1911–1912
Trablusgarp is de Ottomaanse provincie Tripolitanië, aan de kust van het huidige Libië. Italië verklaarde het rijk op 29‑09‑1911 de oorlog.
In Derna
- Plaats
- Derna (Derne) is een kuststad in het oosten van Libië.
- Posten
- Bevel over de oostelijke vleugel vanaf december 1911. Commandant van Derna vanaf 05‑03‑1912.
- Rang
- Majoor (binbaşı) vanaf 27‑11‑1911.
- Basis
- Zijn hoofdkwartier was in Ayn-ı Mansur.
- 15‑10‑1911. Hij verlaat Istanbul met vrienden op een Russisch schip en reist als journalist onder de naam Şerif.
- 30‑10‑1911. Alexandrië. Een val van een paard en 15 dagen behandeling houden hem op; op 17‑11‑1911 vertrekt hij weer, met de trein.
- 27‑11‑1911. Bevorderd tot majoor.
- 18‑12‑1911. Hij bereikt Benghazi en neemt het bevel over de oostelijke vleugel van het front bij Derna op zich.
- 05‑03‑1912. Benoemd tot commandant van Derna.
- Medio oktober 1912. Het verdrag van Ouchy (Uşi) beëindigt de oorlog en brengt Tripolitanië onder Italiaans bestuur.
- 24‑10‑1912. Hij verlaat Derna. Via Alexandrië en Triëst reist hij naar Wenen voor een behandeling aan zijn ogen. Eind november 1912 is hij terug in Istanbul.
De Balkanoorlogen en Sofia
De Balkanoorlogen waren twee oorlogen in 1912 en 1913. In de eerste begon Montenegro op 09‑10‑1912, waarna Bulgarije, Servië en Griekenland zich vijf dagen later aansloten tegen het rijk. De tweede begon op 29–30‑06‑1913.
- 25‑11‑1912. Hoofd van de afdeling operaties van de troepenmacht die de zeestraat bij Çanakkale en het schiereiland Gallipoli (Gelibolu) bewaakte, in Bolayır, op de smalle landengte van het schiereiland. De troepenmacht kreeg later de naam Korps Bolayır.
- 08‑02‑1913. De troepenmacht bij Bolayır viel bij zonsopgang aan, terwijl een landing bij Şarköy die tegelijk moest plaatsvinden, niet op tijd doorging. De troepenmacht trok zich met zware verliezen achter de eigen linies terug.
- 26‑03‑1913. Het belegerde Edirne gaf zich over aan het Bulgaarse leger.
- 30‑05‑1913. Het verdrag van Londen beëindigde de eerste oorlog.
- 13‑07‑1913. Als stafchef van het Korps Bolayır neemt hij deel aan de opmars in Oost-Thracië. Op 22‑07‑1913 trok het korps Edirne binnen.
Sofia, 1913–1914
Een militair attaché
Een ataşemiliter is een militair attaché: een officier bij een ambassade die het leger van dat land volgt. Hij aanvaardde de post op 27‑10‑1913 en begon op 20‑11‑1913. Begin januari 1914 kreeg hij ook de attachéposten in Boekarest, Belgrado en Cetinje. Op 01‑03‑1914 werd hij luitenant-kolonel.
Çanakkale, 1915
Çanakkale is de stad en de zeestraat op de zeeroute naar Istanbul; de zeestraat heet ook de Dardanellen. Het schiereiland Gallipoli, in het Turks Gelibolu, ligt langs de noordelijke oever.
Çanakkale, 1915
Vier datums in één jaar.
20‑01‑1915. Commandant van de nieuwe 19e Divisie, in Tekirdağ.
25‑04‑1915. De geallieerde landing bij Arıburnu. Hij verplaatst het 57e Regiment naar de heuvel Conkbayırı zonder op een bevel te wachten.
09‑08‑1915. Commandant van de Groep Anafartalar met zes divisies.
10‑12‑1915. Hij verlaat het front en gaat naar Istanbul.
Vier woorden
- tümen
- Een divisie: een eenheid van meerdere regimenten.
- alay
- Een regiment.
- kolordu
- Een korps: een eenheid van meerdere divisies.
- Anafartalar
- Het gebied rond de dorpen Anafartalar, ten noorden van Arıburnu op het schiereiland. De Groep Anafartalar ontleende er haar naam aan.
- 03‑11‑1914. Het front bij Çanakkale wordt geopend.
- 20‑01‑1915. Als luitenant-kolonel wordt hij benoemd tot commandant van de nieuwe 19e Divisie, die in Tekirdağ werd gevormd. Ze bestaat uit het 57e, 58e en 59e Regiment.
- Eind februari 1915. Hij verplaatst zich met het 57e Regiment naar Eceabat (Maydos), in het zuidelijke deel van het schiereiland.
- 18‑03‑1915. De geallieerde vloot valt de zeestraat aan en wordt teruggedreven.
- 25‑04‑1915. Geallieerde troepen landen bij Arıburnu. Hij verplaatst het 57e Regiment naar Conkbayırı zonder op een bevel te wachten.
- 01‑06‑1915. Bevorderd tot kolonel.
- 09‑08‑1915. Commandant van de Groep Anafartalar, na de geallieerde landing bij Suvla op 06‑08‑1915. Gevechten bij Conkbayırı op 10‑08‑1915 en bij Kireçtepe op 16‑08‑1915.
- 29‑08‑1915. Ook commandant van het XVIe Korps. Op 27‑09‑1915 legt hij het bevel over de groep neer.
- 10‑12‑1915. Hij verlaat het front en gaat naar Istanbul.
Het einde van de veldtocht
De geallieerde terugtrekking
De geallieerde troepen verlieten Arıburnu en Anafartalar in de nacht van 19/20‑12‑1915 en Seddülbahir in de nacht van 08/09‑01‑1916.
Het terrein
Arıburnu
Arıburnu is de kaap aan de Egeïsche kust van het schiereiland waar de geallieerde troepen op 25‑04‑1915 landden. Van daaruit rukten ze op naar de heuvel Conkbayırı; onderweg stuitten ze op het 57e Regiment.
Tot de wapenstilstand, 1916–1918
Vanaf 1916 diende hij in het oosten en daarna in Syrië. Een wapenstilstand is een afspraak om de gevechten te staken: de wapenstilstand van Mondros beëindigde de oorlog voor het Ottomaanse Rijk.
- 27‑03‑1916. Hij bereikt Diyarbakır, nadat hij op 11‑03‑1916 uit Edirne is vertrokken met orders voor het XVIe Korps in het oosten. Zijn hoofdkwartier is in Silvan. Muş en Bitlis worden op het Russische leger heroverd.
- 01‑04‑1916. Bevorderd tot generaal (mirliva).
- 25‑11‑1916. Waarnemend commandant van het Tweede Leger en vanaf 07‑03‑1917 de commandant ervan. Op 07‑10‑1917 legt hij zijn functie neer en keert terug naar Istanbul.
- 15‑12‑1917. Hij reist met kroonprins Vahdettin naar Duitsland en blijft daar tot 04‑01‑1918. Vahdettin werd sultan op 03‑07‑1918 (Mehmed VI Vahdeddin).
- 25‑05‑1918. Behandeling in Wenen, daarna in Karlsbad van 01‑07‑1918 tot 27‑07‑1918. Op 04‑08‑1918 was hij terug in Istanbul.
- 26‑08‑1918. Hij bereikt Aleppo als commandant van het Zevende Leger. Het hoofdkwartier van het leger is in Nablus, in Palestina. Op 05‑10‑1918 trekt hij zich terug naar Aleppo.
- 30‑10‑1918. De wapenstilstand van Mondros. Op 31‑10‑1918 wordt hij benoemd tot bevelhebber van de Legergroep Yıldırım (Yıldırım betekent “bliksem”).
- 13‑11‑1918. De Britten trokken Iskenderun binnen op 09‑11‑1918; de legergroep en het Zevende Leger werden op 10‑11‑1918 ontbonden. Hij bereikt Haydarpaşa in Istanbul.
Wat daarna kwam
Een verwijzing
Op 16‑05‑1919 verliet hij Istanbul op het schip Bandırma en op 19‑05‑1919 kwam hij aan in Samsun. Atatürks graf, Anıtkabir, ligt in Ankara.
Bronnen en verder lezen
Datums, plaatsen, scholen en rangen komen uit deze overheidsbronnen. Waar twee ATAM-artikelen verschillen, staan beide waarden vermeld.
- Atatürk, Gazi Mustafa Kemal (1881-10 Kasım 1938) — Şerafettin Turan, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 09‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Atatürk’ün Eğitim ve Öğretim Gördüğü Kurumlar — Ali Güler, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 09‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Atatürk’ün Selanik’teki Evi — Veysi Akın, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 08‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Ali Rıza Efendi (1841-1886) — Ali Güler, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 09‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Zübeyde Hanım (1857-1923) — Mehmet Emin Elmacı, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 08‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Şemsi Efendi Mektebi — Volkan Aksoy, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 08‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Selanik Askerî Rüştiyesi — Volkan Aksoy, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 08‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Manastır Askeri İdadisi — Volkan Aksoy, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 08‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Erkân-ı Harbiye Mektebi — Hüsnü Özlü, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 08‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Hareket Ordusu ve Kurmay Yüzbaşı Mustafa Kemal — Zekeriya Türkmen, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 08‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- 31 Mart Vakası — Nâsır Yüceer, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 08‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Trablusgarp Savaşı’nda Atatürk — Hasan Taner Kerimoğlu, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 08‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Balkan Savaşı’nda Atatürk — İsmet Görgülü, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 09‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Mustafa Kemal’in Sofya Ataşemiliterliği — Zekeriya Türkmen, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 09‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Çanakkale Cephesi’nde Mustafa Kemal (Atatürk) — Murat Karataş, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 08‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Birinci Dünya Savaşı’nda Mustafa Kemal (Atatürk) — Serpil Sürmeli, Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), bijgewerkt op 08‑10‑2026, gecontroleerd op 30‑10‑2026
- Anıtkabir — T.C. Milli Savunma Bakanlığı / Genelkurmay Başkanlığı, gecontroleerd op 30‑10‑2026
De foto’s komen van Wikimedia Commons; onder elke foto staan de auteur en de licentie. De landomtrekken op de kaart komen van Natural Earth, publiek domein.
Meer op Turkpidya: Mehmed VI Vahdeddin.
