Turks volkslied: Turkse tekst, uitspraak in Nederlandse spelling en vertaling
De volledige tekst van het Turkse volkslied met uitspraak in Nederlandse spelling en vertaling per regel, de geschiedenis uit 1921, de muziek en de ceremonieregels.
Inhoudsopgave

Het Turkse volkslied heet ‘İstiklâl Marşı’, ‘Onafhankelijkheidsmars’. De dichter Mehmet Akif Ersoy schreef de woorden. De Grote Nationale Vergadering nam ze op 12 maart 1921 aan, midden in de onafhankelijkheidsoorlog. Osman Zeki Üngör componeerde de muziek waarop het lied nu wordt gezongen. Het volkslied telt tien strofen, maar bij ceremonies worden doorgaans alleen de eerste twee gezongen.
In het kort
Tien strofen, twee gezongen.
- Tekst: Mehmet Akif Ersoy (1873–1936), muziek: Osman Zeki Üngör (1880–1958).
- Aangenomen op 12 maart 1921 door de Vergadering in Ankara; artikel 3 van de grondwet noemt het als nationaal volkslied.
- Bij schoolceremonies worden strofen 1 en 2 gezongen, zoals vastgelegd in circulaire 101/1998 van het ministerie van Onderwijs. De volledige tekst telt 10 strofen en 41 regels.
- Het volkslied won geen wedstrijd. Van de meer dan 700 ingezonden gedichten werd geen enkel geschikt geacht als volkslied. Akif deed niet mee aan de wedstrijd.
Hieronder vind je alle strofen met uitspraak in Nederlandse spelling en vertaling per regel, gevolgd door de geschiedenis, de muziek en de ceremonieregels.
De tekst van het volkslied met vertaling per regel
De Turkse tekst volgt het bestand ‘İstiklâl Marşı’ op de website van het presidentschap. De woorden komen overeen met het verslag van de vergadering van 12 maart 1921 op de website van het ministerie van Nationaal Onderwijs (MEB) en met de jubileumbundel van de Grote Nationale Vergadering van Turkije (TBMM); er zijn alleen verschillen in spelling en leestekens. Uitspraak in Nederlandse spelling en vertaling: Turkpidya, dicht bij de tekst, zonder rijm. Dit gedicht, vol beelden en woorden uit de vorige eeuw, heeft niet één vaste ‘juiste’ vertaling.
Kies een strofe en zet de lagen aan: origineel, uitspraak en vertaling.
Liedboek · 10 strofen, 41 regels
İstiklâl Marşı — ‘Onafhankelijkheidsmars’
Tik op een Turks woord om de betekenis onder de regel te zien.
Strofe 1De vlag en de ster van het volkgezongen
De rode banier zal niet doven zolang er boven het vaderland nog één haard rookt; de ster op de banier is de ster van het volk.
Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak;
Korkma, seunmez boe sjafaklarda juuzen al sandzjak;
Wees niet bang: de rode banier die in dit ochtendgloren drijft, zal niet doven,
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.
Seunmeden joerdoemoen ustundee tuuten en son odzjak.
zolang de laatste rokende haard boven mijn vaderland niet is gedoofd.
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;
O benim milletiemin jeldezeder, parlajadzjak;
Het is de ster van mijn volk — die zal stralen;
O benimdir, o benim milletimindir ancak.
O benimdir, o benim milletiemindir andzjak.
die is van mij, die behoort alleen mijn volk toe.
Strofe 2Een oproep aan de halve maangezongen
De dichter vraagt de halve maan niet te fronsen: het bloed is niet vergeefs vergoten en onafhankelijkheid is het recht van het volk dat God vereert.
Çatma, kurban olayım çehreni ey nazlı hilâl!
Tsjatma, koerban olajem tsjehrenie ej nazle hieljal!
Frons niet — laat mij het offer voor je gelaat zijn, o eigenzinnige halve maan!
Kahraman ırkıma bir gül… ne bu şiddet bu celâl?
Kahraman erkema bir gul… nee boe sjiddet boe dzjeljal?
Schenk mijn heldhaftige stam een glimlach: waarom die strengheid, die woede?
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helâl,
Sana olmaz deukuulen kanlaremez sonra heljal,
Anders zal het bloed dat wij vergoten hebben, je later niet worden vergeven;
Hakkıdır, Hakk’a tapan, milletimin istiklâl.
Hakkeder, Hakka tapan, milletiemin istikljal.
onafhankelijkheid is het recht van mijn volk, dat Hakk (God) aanbidt.
Strofe 3Vrijheid: ‘ik ben als een stroom’
Het volk heeft altijd in vrijheid geleefd; het ketenen is waanzin. Het is als een stroom die dammen meesleurt.
Ben ezelden beridir hür yaşadım, hür yaşarım.
Ben ezelden beriedir hur jasjadem, hur jasjarem.
Van oudsher heb ik vrij geleefd en vrij zal ik leven.
Hangi çılgın bana zincir vuracakmış? Şaşarım!
Hangie tsjelgen bana zindzjir voeradzjakmesj? Sjasjarem!
Welke waanzinnige wil mij ketenen? Ik sta versteld!
Kükremiş sel gibiyim; bendimi çiğner, aşarım;
Kukremisj sel giebiejim; bendiemie tsjijner, asjarem;
Ik ben als een brullende stroom: ik vertrap mijn dam en stroom eroverheen;
Yırtarım dağları, enginlere sığmam, taşarım.
Jertarem dalare, enginleree semam, tasjarem.
ik scheur de bergen uiteen; zelfs de weidsheid is mij te klein — ik treed buiten mijn oevers.
Strofe 4Het Westen, ‘beschaving’ en geloof
Al omsluit een stalen muur de horizonten van het Westen — het volk heeft een grens van geloof, en de ‘beschaving’ is slechts een monster met één tand.
Garb’ın âfâkını sarmışsa çelik zırhlı duvar;
Garben afakene sarmesjsa tsjelik zerhle doevar;
Al heeft een muur met een stalen pantser de horizonten van het Westen omsloten —
Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var.
Benim ieman doloe geujsum giebie serhaddim var.
ik heb een grens als mijn borst, vol geloof.
Ulusun, korkma! Nasıl böyle bir îmânı boğar,
Oeloesoen, korkma! Nasel beujlee bir iemane boar,
Laat het huilen — wees niet bang! Kan zo’n geloof worden verstikt door
“Medeniyet!” dediğin tek dişi kalmış canavar?
‘Medeniejet!’ dediein tek diesjie kalmesj dzjanavar?
het monster dat je ‘beschaving’ noemt, met nog maar één tand?
Strofe 5Een oproep aan de soldaat
Laat de vijand niet op je geboortegrond toe, bescherm die met je lichaam — de beloofde dagen zullen komen.
Arkadaş! Yurduma alçakları uğratma sakın;
Arkadasj! Joerdoema altsjaklare oeratma saken;
Vriend! Waag het niet de laaghartigen in mijn vaderland toe te laten;
Siper et gövdeni, dursun bu hayâsızca akın.
Sieper et geuvdenie, doersoen boe hajasezdzja aken.
bescherm het met je lichaam — laat deze schaamteloze invasie stoppen.
Doğacaktır sana va’dettiği günler Hakk’ın…
Doadzjakter sana vadettieie gunler Hakken…
De dagen die Hakk je beloofd heeft, zullen voor je aanbreken…
Kim bilir, belki yarın… belki yarından da yakın.
Kim bielir, belkie jaren… belkie jarendan da jaken.
Wie weet — misschien morgen… misschien zelfs eerder dan morgen.
Strofe 6De grond is meer dan grond
De grond onder je voeten is meer dan aarde: eronder liggen gevallenen zonder lijkwade. Geef het vaderland niet weg, zelfs niet voor de hele wereld.
Bastığın yerleri “toprak!” diyerek geçme, tanı!
Basteen jerlerie ‘toprak!’ diejerek getsjmee, tane!
Loop niet over de grond met alleen het woord ‘aarde!’ — leer die kennen:
Düşün altındaki binlerce kefensiz yatanı.
Duusjun altendakie binlerdzjee kefensiz jatane.
denk aan de duizenden die zonder lijkwade onder je liggen.
Sen şehîd oğlusun, incitme, yazıktır atanı;
Sen sjehid oloesoen, indzjitmee, jazekter atane;
Je bent de zoon van een şehit: kwets je voorouder niet, dat is zondig;
Verme, dünyâları alsan da, bu cennet vatanı.
Vermee, dunjalare alsan da, boe dzjennet vatane.
geef dit paradijselijke vaderland niet weg, zelfs niet voor hele werelden in ruil.
Strofe 7Alles voor het vaderland
Wie zou zich niet voor zo’n land opofferen? Knijp de grond samen en de şehits stromen eruit. Als God je maar niet van je vaderland scheidt.
Kim bu cennet vatanın uğruna olmaz ki fedâ?
Kim boe dzjennet vatanen oeroena olmaz kie feda?
Wie zou zich niet opofferen voor dit paradijselijke vaderland?
Şühedâ fışkıracak, toprağı sıksan şühedâ!
Sjuuheda fesjkeradzjak, toprae seksan sjuuheda!
Şehits zullen eruit stromen — knijp maar in de aarde: şehits!
Cânı, cânânı, bütün varımı alsın da Hudâ,
Dzjane, dzjanane, buutun vareme alsen da Hoeda,
Laat God mijn leven, mijn geliefde, alles wat ik heb, nemen,
Etmesin tek vatanımdan beni dünyâda cüdâ.
Etmesin tek vatanemdan benie dunjada dzjuuda.
als Hij mij in deze wereld maar niet scheidt van mijn enige vaderland.
Strofe 8Gebed: het heiligdom en de azan
Laat geen vreemde hand het heiligdom raken en laat de azan voor altijd boven het vaderland klinken.
Ruhumun senden, İlâhî, şudur ancak emeli:
Roehoemoen senden, Ieljahie, sjoedoer andzjak emelie:
O God, dit is de enige wens die mijn ziel tot U richt:
Değmesin ma’bedimin göğsüne nâ-mahrem eli!
Dejmesin mabediemin geujsuunee na-mahrem elie!
laat geen vreemde hand de borst van mijn heiligdom raken!
Bu ezanlar-ki şehâdetleri dînin temeli–
Boe ezanlar kie sjehadetlerie dienin temelie-
Deze azans, waarvan de getuigeniswoorden het fundament van het geloof zijn —
Ebedî yurdumun üstünde benim inlemeli.
Ebedie joerdoemoen ustundee benim inlemelie.
laat ze klinken boven mijn eeuwige vaderland.
Strofe 9De stem van een gevallene
Wanneer de azan voor altijd klinkt, zal de grafsteen van de gevallene zich buigen en zal hij zelf uit de aarde oprijzen naar de Troon.
O zaman vecd ile bin secde eder –varsa– taşım;
O zaman vedzjd ielee bin sedzjdee eder – varsa – tasjem;
Dan zal mijn steen in vervoering duizendmaal neerknielen — als ik er een heb;
Her cerîhamdan, İlâhî, boşanıp kanlı yaşım,
Her dzjeriehamdan, Ieljahie, bosjanep kanle jasjem,
uit elke wond van mij, o God, zullen bloedige tranen stromen,
Fışkırır rûh-i mücerred gibi yerden na’şım;
Fesjkerer roeh-ie muudzjerred giebie jerden nasjem;
en mijn lichaam zal als een onstoffelijke geest uit de aarde oprijzen;
O zaman yükselerek Arş’a değer, belki başım.
O zaman jukselerek Arsja deer, belkie basjem.
dan zal mijn hoofd, opstijgend, misschien de Troon raken.
Strofe 10Slot: het recht op onafhankelijkheid
De dichter roept de halve maan op te wapperen als het ochtendgloren; het bloed is niet vergeefs vergoten en vrijheid en onafhankelijkheid zijn het recht van het volk.
Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl;
Dalgalan sen dee sjafaklar giebie ej sjanle hieljal;
Wapper ook jij als het ochtendgloren, o roemrijke halve maan;
Olsun artık dökülen kanlarımın hepsi helâl.
Olsoen artek deukuulen kanlaremen hepsie heljal.
laat voortaan al mijn vergoten bloed je vergeven zijn.
Ebediyen sana yok, ırkıma yok izmihlâl:
Ebediejen sana jok, erkema jok izmihljal:
Voor eeuwig is er geen ondergang voor jou, noch voor mijn stam:
Hakkıdır, hür yaşamış bayrağımın hürriyet;
Hakkeder, hur jasjamesj bajraemen hurriejet;
vrijheid is het recht van mijn banier, die vrij heeft geleefd;
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklâl!
Hakkeder, Hakka tapan milletiemin istikljal!
onafhankelijkheid is het recht van mijn volk, dat Hakk aanbidt!
In de stand ‘Uit het hoofd’ zijn de Turkse regels verborgen: probeer je een regel te herinneren en tik erop om jezelf te controleren. Aan het einde van strofe 8 is een punt toegevoegd en in strofe 9 is het woord varsa tussen twee gedachtestreepjes geplaatst. In het bestand van het presidentschap ontbreekt de punt aan het einde van strofe 8 en staat na varsa een koppelteken in plaats van een gedachtestreepje. De spelling van ezanlar-ki en dînin is behouden zoals in het origineel.
Hardop lezen: tien onbekende letters
Je spreekt het Turks bijna precies uit zoals je het schrijft. Er zijn maar weinig onbekende letters en bijna allemaal komen ze voor in de twee gezongen strofen. Tik op een tegel: de letter licht op het bord op en er verschijnt een voorbeeld uit het volkslied naast.
Letterkast · 10 letters
Tik op een letter — die licht op het bord op
zonder punt: een doffe e, zoals in ‘de’ ırkıma — ‘erkema’
met punt, ook als hoofdletter İ: ie, zoals in ‘zien’ milletimin — ‘milletiemin’
zoals ‘eu’ in ‘neus’ sönmez — ‘seunmez’
zoals ‘uu’ in ‘muur’ hür — ‘hur’
altijd ‘dzj’ zoals in ‘jeans’, nooit ‘k’ of ‘s’ sancak — ‘sandzjak’
‘tsj’ zoals in ‘tsjilpen’ çatma — ‘tsjatma’
‘sj’ zoals in ‘sjaal’ şafaklarda — ‘sjafaklarda’
de j van ‘ja’ yurdumun — ‘joerdoemoen’
een lange klinker; de medeklinker ervoor wordt zacht hilâl — ‘hieljal’
altijd hoorbaar, ook midden in een woord çehreni — ‘tsjehrenie’
ı Izonder punt: een doffe e, zoals in ‘de’
ırkıma — ‘erkema’
Strofen 1 en 2 worden gezongen
Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak;
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;
O benimdir, o benim milletimindir ancak.
Çatma, kurban olayım çehreni ey nazlı hilâl!
Kahraman ırkıma bir gül… ne bu şiddet bu celâl?
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helâl,
Hakkıdır, Hakk’a tapan, milletimin istiklâl.
Aantal keer in strofen 1 en 2: 12
De uitspraakweergave is een hulpmiddel, geen strikte transcriptie. De letter ğ komt niet voor in strofen 1 en 2: je spreekt die niet uit, maar verlengt de voorafgaande klinker (doğacaktır — ‘doadzjakter’). De g is altijd hard, zoals in het Engelse ‘go’, nooit de Nederlandse keel-g. De knop ‘Beluister het woord’ gebruikt de stem van je browser, als die Turks ondersteunt.
Lastige punten bij de vertaling
Op een paar plaatsen kun je de Turkse tekst op verschillende manieren begrijpen. Hier lees je welke plaatsen dat zijn en welke keuzes zijn gemaakt. Dit zijn keuzes van Turkpidya, geen uitleg van een overheidsinstantie.
| Passage | Het lastige punt | Gemaakte keuze |
|---|---|---|
| Hakk / hak (strofen 2, 5, 10) | Hak betekent ‘recht’ en ‘waarheid’; met twee k’s en een apostrof (Hakk’a) verwijst het naar God. In de regels ‘Hakkıdır, Hakk’a tapan…’ staan beide betekenissen naast elkaar. | Beide: ‘recht’ en ‘Hakk (God)’ |
| bir gül (strofe 2) | Letterlijk ‘roos’. Maar gül is ook de gebiedende wijs ‘glimlach’ van gülmek, en de regel spreekt de halve maan aan. | ‘Schenk een glimlach’ |
| Ulusun (strofe 4) | Een vorm van het werkwoord ulumak, ‘huilen’: ‘laat het huilen’. Geen enkele bron legt deze vorm uit. | ‘Laat het huilen — wees niet bang!’ |
| tek dişi kalmış canavar (strofe 4) | Letterlijk ‘een beest dat nog één tand heeft’. De artikelen in de TBMM-bundel verstaan hier onder ‘beschaving’ de ‘beschaafde’ vijand — het Westen — en niet cultuur in het algemeen. | ‘Een monster met één tand’ |
| şehit / şühedâ (strofen 6, 7) | Volgens het TDK-woordenboek: iemand die voor een heilig doel of zijn geloof is gestorven. Het Nederlands heeft geen precies equivalent; ‘martelaar’ heeft een andere gevoelswaarde. | ‘şehit’ behouden |
| Arş (strofe 9) | De Troon van de Allerhoogste in de islamitische traditie; het alledaagse Nederlands kent geen dergelijk woord. | ‘Troon’ |
Hoe het volkslied ontstond: winter 1920–1921
Het volkslied ontstond in een land in oorlog: in de zomer van 1920 was een groot deel van het grondgebied bezet en bracht Ankara een nieuw leger bijeen. De wedstrijd voor de tekst leverde niets op. Daarop benaderde de minister een dichter die niet aan de wedstrijd wilde meedoen. Blader door de kalender: tussen de opening van de Vergadering en de stemming over het volkslied lag nog geen jaar.
Scheurkalender · 8 bladen
Van de opening van de Vergadering tot de stemming over het volkslied
april1920
23vrijdag
In Ankara wordt de Grote Nationale Vergadering geopend.
Er woedt een oorlog: een groot deel van het land is bezet en Ankara brengt een nieuw leger bijeen.
MEB, ‘Öykü’
oktober1920
25maandag
Het ministerie van Onderwijs schrijft een wedstrijd uit voor de tekst van een nationale mars.
De prijs bedraagt 500 lira; de inzendtermijn loopt tot 23 december 1920. Er komen meer dan 700 gedichten binnen (volgens sommige bronnen 724); zeven worden geselecteerd, maar geen enkel wordt geschikt geacht als volkslied.
MEB; TBMM-bundel
december1920
24vrijdag
Mehmet Akif en Eşref Edip komen vanuit Kastamonu aan in Ankara.
Mustafa Kemal nodigt hen uit voor een gesprek dat ongeveer een uur duurt. Akif doet niet mee aan de wedstrijd.
MEB, ‘Öykü’
februari1921
5zaterdag
Minister Hamdullah Suphi schrijft Akif een brief.
Hij noemt de deelname van de dichter het ‘laatste redmiddel’ en belooft de kwestie van het prijzengeld op te lossen.
MEB, ‘Öykü’
februari1921
15dinsdag
Akif levert het gedicht in.
De datum komt uit een van de artikelen in de TBMM-bundel; een ander artikel noemt 7 februari.
TBMM-bundel
februari1921
17donderdag
Het gedicht verschijnt in het tijdschrift ‘Sebîlürreşâd’ en de krant ‘Hâkimiyet-i Millîye’.
Met de opdracht ‘Kahraman Ordumuza’ — ‘Aan ons heldhaftige leger’.
MEB, ‘Öykü’; opdracht: bestand van het presidentschap
maart1921
1dinsdag
Het gedicht wordt vanaf het spreekgestoelte in de Vergadering voorgedragen.
De voordracht roept grote ontroering op in de zaal.
Vergaderverslag op de MEB-website; TBMM-bundel
maart1921
12zaterdag
De Vergadering neemt het volkslied met een overweldigende meerderheid aan.
Rond 17:45; Adnan Adıvar leidt de vergadering. Op voorstel van Refik, volksvertegenwoordiger voor Konya, wordt het volkslied staand beluisterd.
Vergaderverslag op de MEB-website; TBMM-bundel
Akif wilde zijn naam niet verbonden zien aan prijzengeld. In zijn brief van 5 februari 1921 noemde minister Hamdullah Suphi zijn deelname het ‘laatste redmiddel’ en beloofde hij alles te doen wat de ‘edele bezorgdheid’ van de dichter vereiste (MEB). Tijdens de vergadering van 12 maart vertelde Suphi de volksvertegenwoordigers dat Akif bang was voor gepraat over geld. De minister had beloofd maatregelen te nemen, waarna de dichter zijn gedicht had ingestuurd (MEB-verslag).

Volgens MEB trok Akif zich terug in een kamer van het derwisjenklooster (Taceddin Dergâhı) achter de Hacettepe-heuvel en begon hij te schrijven. De bronnen verschillen over hoeveel dagen dat kostte. Volgens het relaas van Hasan Basri Çantay waren het twee à drie dagen na de brief van de minister. Een van de auteurs van de TBMM-bundel vindt twee à drie dagen onmogelijk en houdt rekening met 10–12 dagen: Akif kan al sinds november met het idee hebben rondgelopen.
Ook over wie de wedstrijd uitschreef, bestaan verschillende verhalen. Rıza Nur, destijds minister van Onderwijs, schrijft in zijn memoires dat hij dat zelf deed (MEB). Volgens de TBMM-bundel besloten İsmet (İnönü) en Rıza Nur samen dat er een nationale mars nodig was en vertrouwden ze de taak toe aan Kâzım Nami (Duru).
Toen het volkslied was aangenomen, weigerde Akif de prijs: ‘Ben yarışmaya girmedim, bu para benim değildir’ — ‘Ik heb niet aan de wedstrijd meegedaan, dit geld is niet van mij’ (TBMM-bundel). Hem werd uitgelegd dat het geld volgens de regels niet in de kas van de Vergadering kon blijven. Daarop nam hij het aan en schonk hij alle 500 lira aan Dârülmesâî, een instelling waar arme vrouwen en kinderen een ambacht leerden en werk kregen. Volgens de schatting in de bundel stond de prijs gelijk aan het jaarsalaris van een volksvertegenwoordiger. De dichter zelf had volgens MEB niet eens een jas.
‘Het volkslied won de wedstrijd’
De wedstrijd leverde geen volkslied op: van de meer dan 700 gedichten werd geen enkel geschikt geacht, en Akif deed niet mee. Hem werd afzonderlijk om een gedicht gevraagd.
‘Akif kraste de regels met een spijker in de muur’
Dat is een overgeleverd verhaal. MEB schrijft over een spijker ‘volgens de verhalen’ (rivayetlere göre); de herinneringen in de TBMM-bundel spreken over een potlood. Geen enkel document bevestigt dit.
‘Het volkslied is in één nacht geschreven’
De bronnen verschillen: volgens Hasan Basri Çantay twee à drie dagen na de brief van de minister, volgens een van de auteurs van de TBMM-bundel 10–12 dagen.
‘Ik heb het aan het volk geschonken — aan ons heldhaftige leger; nu behoort het aan het volk toe.’ Volgens de TBMM-bundel antwoordde Akif zo toen Eşref Edip vroeg waarom het volkslied niet in zijn boek stond.
Het gedicht is opgedragen aan ‘Kahraman Ordumuza’ (‘ons heldhaftige leger’). Akif liet het weg uit zijn bundel ‘Safahat’. MEB geeft een ander verhaal, van Ayhan Songar: kort voor zijn dood vroeg men Akif of het volkslied herschreven moest worden. Hij zou hebben geantwoord: ‘Moge God verhoeden dat dit volk weer een Onafhankelijkheidsmars moet schrijven.’ In 1921 zei volksvertegenwoordiger Besim Atalay dat gedichten ‘in opdracht’ niet blijven bestaan; de TBMM-bundel vermeldt dat sommigen zich stoorden aan de scherpe woorden over het Westen en de sterk religieuze inhoud.
De muziek van het volkslied: waarom niet meteen Üngör?
De tekst werd in 1921 aangenomen, maar de melodie waarop nu wordt gezongen, werd pas veel later vastgesteld. Aanvankelijk zong men het volkslied op verschillende melodieën. Haal de platen één voor één van de plank.
Platenplank · 1921–1930
Op welke muziek werd het volkslied gezongen?
Oorlogsjaren
Volkslied op 16 melodieën
Tijdens de oorlog was er geen vaste melodie: volgens de TBMM-bundel werd het volkslied op maar liefst 16 verschillende melodieën gezongen.
TBMM-bundel
Tegen mei 1922
55 muziekversies
Volgens de TBMM-bundel werden zoveel versies naar het ministerie gestuurd. De Vergadering nam de keuze van de melodie op zich. Minister Suphi vroeg die keuze toe te vertrouwen aan een commissie van deskundigen in Istanbul, maar de volksvertegenwoordigers stemden daar niet mee in. Tunalı Hilmi, volksvertegenwoordiger voor Bolu, zei: ‘Bu marş İstanbul’a gidemez. Ankara her şeyi kendisi yapar’ — ‘Deze mars kan niet naar Istanbul. Ankara doet alles zelf.’
TBMM-bundel; MEB, ‘Beste / Tezkere’
1923 of 1924 — 1930
Melodie van Ali Rıfat Çağatay
Volgens de TBMM-bundel werd deze op 12 juli 1923 als melodie van het volkslied erkend. De Turkse Wikipedia noemt 1924, dus het jaartal is omstreden. Het volkslied werd tot 1930 op deze muziek uitgevoerd.
TBMM-bundel; Turkse Wikipedia
Klinkt nu
Melodie van Osman Zeki Üngör
Volgens MEB componeerde Üngör de melodie in 1922, onder de indruk van de bevrijding van İzmir. Auteurs in de TBMM-bundel schrijven dat de muziek niet voor Akifs gedicht was geschreven en er pas later mee werd samengevoegd. Daardoor vallen de klemtonen van de woorden en de accenten in de melodie soms niet samen. In 1930 verving deze melodie die van Çağatay op grond van een circulaire van het ministerie.
MEB, ‘Zeki Üngör’; TBMM-bundel
Kies een hoes — de plaat komt op de platenspeler te liggen. Terwijl de opname bovenaan de pagina speelt, draait de plaat van Üngör.
Osman Zeki Üngör (1880–1958) werd in Istanbul geboren. Volgens MEB trad hij in 1891 toe tot het hoforkest ‘Mızıka-i Hümayun’, trok hij de aandacht van sultan Abdülhamid II en klom hij op tot orkestleider. Na het uitroepen van de Republiek verhuisde hij naar Ankara en leidde hij het orkest van het presidentschap. Van 1924 tot 1934 stond hij aan het hoofd van de opleiding voor muziekleraren. Op zijn begrafenis werd met bijzondere toestemming ‘İstiklâl Marşı’ gespeeld.
Üngör vertelde zelf (MEB) dat twee à drie dagen nadat de cavalerie het bevrijde İzmir was binnengetrokken, basisschoolleraar İhsan bij hem kwam en geëmotioneerd over de gebeurtenissen vertelde. De componist ging achter de piano zitten en speelde wat ‘vanbinnen ontstond’. De volgende dag ging hij verder en na twee dagen was de melodie klaar.
Waarom er maar twee strofen worden gezongen
MEB-circulaire 101/1998, punt 12
10 strofen in de tekst, 2 bij de ceremonie.
‘İstiklâl Marşımızın ilk iki kıtasının söylenmesi esastır’ — ‘de hoofdregel is dat de eerste twee strofen van ons volkslied worden gezongen’. Deze regel geldt voor vlagceremonies in onderwijsinstellingen.
Het volkslied zelf is niet ingekort. Artikel 3 van de grondwet: ‘Milli marşı “İstiklal Marşı”dır’ — ‘het nationale volkslied is de Onafhankelijkheidsmars’. De MEB-instructie die op 18 januari 1982 verscheen (Tebliğler Dergisi, nr. 2104) schrijft voor het volkslied tijdens muzieklessen waar passend in zijn geheel als gedicht voor te dragen en de strofen uit te leggen.
Niet gedocumenteerd
Waarom juist twee strofen voor ceremonies zijn gekozen, legt geen enkel document uit, en een wet die bepaalt hoeveel strofen buiten scholen moeten worden gezongen, is niet bekend.
Hoe je je gedraagt als het volkslied klinkt
Kort gezegd: sta op, stop met praten en berg je telefoon op zolang het volkslied klinkt. De uitgebreide regels zijn voor scholen geschreven.

Advies aan bezoekers
Dit is geen regel uit een document, maar een gebruik. Als het volkslied op een plein, in een stadion of tijdens een ceremonie klinkt, blijf dan staan, sta rechtop, berg je telefoon op en praat niet tot het is afgelopen. Je hoeft niet mee te zingen: het gaat om respect. De volksvertegenwoordigers gaven zelf het eerste voorbeeld: op 12 maart 1921 luisterden ze staand naar het volkslied.
Het volkslied klinkt bij de ceremonies op nationale feestdagen; de data staan in ‘Feestdagen in Turkije 2026’.
Het volkslied vandaag: 12 maart en het eeuwfeest
Op 12 maart herdenkt Turkije de aanvaarding van het volkslied en Mehmet Akif Ersoy (pagina van het ministerie van Cultuur en Toerisme). Het volkslied is een verplicht onderdeel van vlagceremonies op school.
Voor het honderdjarig bestaan riep de Vergadering 2021 uit tot ‘Jaar van de Onafhankelijkheidsmars’. Volgens de TBMM-bundel is dat vastgelegd in tijdelijk artikel 1, toegevoegd aan artikel 34 van wet nr. 7261. Presidentiële circulaire nr. 2021/6, gepubliceerd op 6 maart 2021, noemde 2021 het ‘Jaar van Mehmet Akif en de Onafhankelijkheidsmars’. Op 12 maart 2021, precies honderd jaar later, begon in de Vergadering een symposium over het volkslied en de auteur.
Veelgestelde vragen
Hoeveel strofen heeft het Turkse volkslied en hoeveel worden er gezongen?
Tien strofen: negen met vier regels en een tiende met vijf, in totaal 41 regels. Bij ceremonies worden doorgaans de eerste twee gezongen; voor scholen is dat vastgelegd in MEB-circulaire 101/1998.
Wie schreef de tekst en de muziek?
De tekst is van Mehmet Akif Ersoy (1873–1936), de muziek van Osman Zeki Üngör (1880–1958). Vóór de melodie van Üngör werd het volkslied op andere melodieën gezongen. Van 1923 of 1924 tot 1930 was dat de muziek van Ali Rıfat Çağatay.
Wanneer is het volkslied aangenomen en wat betekent de naam?
Op 12 maart 1921. Volgens het TDK-woordenboek betekent İstiklâl ‘onafhankelijkheid’ en marş ‘mars’; vandaar de Nederlandse naam ‘Onafhankelijkheidsmars’.
Moet je opstaan en meezingen?
Het is gebruikelijk om op te staan. Bij schoolceremonies worden de eerste twee strofen gezongen; afzonderlijke regels voor bezoekers van het land zijn niet bekend. Rustig blijven staan zolang het volkslied klinkt, is voldoende: daarmee toon je respect.
Hoe schrijf je de naam?
In het bestand van het presidentschap staat ‘İstiklâl Marşı’ met een teken boven de a; in de grondwet staat ‘İstiklal Marşı’ zonder dat teken. Beide spellingen komen voor.
Is er een tekst in Arabisch schrift?
In 1921 werd het volkslied in Ottomaans schrift gedrukt. Turkije stapte op 1 november 1928 over op het Latijnse alfabet. De tekst in Ottomaans schrift wordt niet weergegeven: geen enkele bron maakt het mogelijk elke letter en elk klinkerteken te controleren. Tegenwoordig wordt het volkslied aan de hand van de Latijnse tekst geleerd en gezongen.
Bronnen en controledatums
De woordbetekenissen zijn gecontroleerd in het TDK-woordenboek. Voor woorden die daar ontbreken (garp, serhat, hüda, vecd, cerih, naaş), zijn de toelichtingen van Turkpidya.
- ‘İstiklâl Marşı: Öykü’ — ontstaansgeschiedenis, wedstrijd, brief van Suphi, publicatie, schenking van 500 lira — MEB, gecontroleerd op 29 september 2026
- Verslag van de vergadering van 12 maart 1921 (‘Meclisten / Kabulü’) — MEB, gecontroleerd op 29 september 2026
- ‘Meclisten / Tezkere’ — vergaderingen van 26 februari en 1 maart 1921 — MEB, gecontroleerd op 29 september 2026
- ‘Zeki Üngör’ — biografie van de componist en het verhaal achter de melodie — MEB, gecontroleerd op 29 september 2026
- ‘Beste / Tezkere’ — de keuze van de melodie in de Vergadering — MEB, gecontroleerd op 29 september 2026
- ‘Beste / Nota’ — bladmuziek van het volkslied — MEB, gecontroleerd op 29 september 2026
- ‘Sesler’ — opnamen van het volkslied — MEB, gecontroleerd op 29 september 2026
- ‘Mevzuat’ — artikel 3 van de grondwet, Vlagreglement (85/9034), art. 23, instructie uit 1982 (nr. 2104) en circulaire 101/1998 ‘İstiklâl Marşı — Bayrak Töreni’, punten 9–12 — MEB, gecontroleerd op 11 oktober 2026
- Bestand ‘İstiklâl Marşı’ — Turkse tekst — Presidentschap van Turkije, gecontroleerd op 29 september 2026
- ‘100. Yılında İstiklâl Marşı ve Mehmed Âkif’ — TBMM, gecontroleerd op 29 september 2026
- ‘Türk Bayrağı ve İstiklâl Marşı’ — 12 maart — Ministerie van Cultuur en Toerisme, gecontroleerd op 29 september 2026
- ‘Güncel Türkçe Sözlük’ — TDK, gecontroleerd op 29 september 2026
- ‘İstiklal Marşı’ — naslagartikel, geen primaire bron — Turkse Wikipedia, gecontroleerd op 29 september 2026


