Jedzenie w Kazachstanie: 12 tradycyjnych dań i smak stepu
Table of Contents
Zapomnij o wszystkim, co myślisz o „egzotycznym” jedzeniu. Kuchnia kazachska nie jest chwilowym trendem dla blogerów kulinarnych szukających ładnych zdjęć to czysta szkoła przetrwania, dopracowywana przez tysiąclecia. Kto chce zrozumieć bezkresne stepy Azji Środkowej, musi zasiąść przy dastarchanie (tradycyjnie zastawionym stole).
Tutaj nie liczy się kalorii. Chodzi o gościnność, która jest tak głęboko zakorzeniona, że aż święta. Kiedy po raz pierwszy zaproszono mnie do jurty, szybko zrozumiałem: pusty talerz to zniewaga, a herbaty nigdy nie nalewa się do pełna (po to, by gospodarz mógł częściej Ci dolewać to oznaka troski). Kuchnia opiera się na mięsie, produktach mlecznych i jest niesamowicie sycąca. Opowiada historię ludu, który był w ciągłym ruchu.
`;this.shadowRoot.querySelectorAll('.nav-btn').forEach(btn => { btn.addEventListener('click', () => { this.setActiveCategory(btn.getAttribute('data-cat')); }); }); } }if (!customElements.get('kazakh-steppe-flavors')) { customElements.define('kazakh-steppe-flavors', KazakhSteppeFlavors); }
Białe złoto: Mleko nomadów
W Polsce znamy głównie mleko krowie. Na stepie spektrum jest znacznie szersze. Produkty mleczne są tutaj podstawowym pożywieniem i lekarstwem jednocześnie. Fermentacja jest kluczowa, aby zachować trwałość mleka w upale, co jest tradycją silnie obecną również w innych regionach, o czym warto pamiętać planując np. zakupy na lokalnych bazarach.
1. Kurt: Parmezan stepu
Wyobraź sobie ekstremalnie słony, twardy jak skała, wysuszony jogurt. To właśnie kurt. Te małe białe kulki to ostateczny „power food” w podróży. Nie psują się, nie topią i natychmiast dostarczają soli oraz wapnia. Do smaku trzeba się przyzwyczaić jest bardzo kwaśny i słony ale gdy już go polubisz, staje się idealną przekąską do piwa. Twardość i poziom zasolenia różnią się w zależności od regionu.
2. Szubat: Kremowy gigant
Szubat to fermentowane mleko wielbłądzie i mój osobisty faworyt wśród „odważnych” napojów. W przeciwieństwie do mleka klaczy, szubat jest gęstszy, niemal tak tłusty jak śmietana (do 6% tłuszczu) i ma śnieżnobiały kolor. Smak? Kremowy, lekko kwaskowaty, ale znacznie łagodniejszy niż można by przypuszczać. Uważany jest za lekarstwo na żołądek.
3. Kumys: Szampan nomadów
Tutaj zdania turystów są podzielone. Kumys to fermentowane mleko klaczy, które ma swój charakter. Jest rzadsze niż szubat, ale dzięki procesowi fermentacji naturalnie gazowane i zawiera nieco alkoholu (zwykle od 0,5 do 2,5%). Smak jest ostry, musujący i często ma lekko dymną nutę, jeśli był wyrabiany tradycyjnie w skórzanych workach.
4. Szałap: Pogromca pragnienia
Gdy letni upał w Ałmaty staje się nie do zniesienia, nic nie działa lepiej niż szałap. To w zasadzie stepowa mrożona herbata, tyle że wytrawna: mieszanka ajranu (jogurtu), wody i soli, czasem z dodatkiem ziół. Nawadnia lepiej niż woda i uzupełnia sole mineralne. Proste, ale genialne rozwiązanie, które sprawdziłoby się nawet na gorących plażach, takich jak Lara Beach.
Chleb powszedni
5. Tandyr Nan: Święty i chrupiący
Żaden posiłek nie obejdzie się bez nanu. Chleb ten pieczony jest na wewnętrznych ściankach glinianego pieca tandoor. Efektem jest pieczywo z chrupiącym brzegiem i miękkim środkiem, często zdobione wzorami i posypane czarnuszką. Ważne: Nigdy nie kładź nanu spodem do góry uważa się, że przynosi to pecha.
6. Szelpek: Chleb piątkowy
Szelpek to coś więcej niż smażony podpłomyk. Ma głębokie znaczenie rytualne. Tradycyjnie w piątki wypieka się siedem sztuk, aby uczcić przodków. Zapach oleju ma dotrzeć do duchów zmarłych. Najlepiej smakuje na gorąco, prosto z patelni.
7. Baursak: Kazachskie pączki
Te małe, smażone w głębokim tłuszczu kawałki ciasta są wszechobecne. W przeciwieństwie do naszych pączków, zazwyczaj nie są słodkie, lecz neutralne, dzięki czemu można je jeść zarówno z dżemem, jak i z mięsem. Dastarchan bez baursaków jest po prostu niekompletny.
Mięso: Istota życia
8. Manti: Wielcy bracia ravioli
Zapomnij o maleńkich uszkach. Kazachskie manti są wielkości pięści, gotowane na parze i tradycyjnie nadziewane siekaną baraniną z dużą ilością tłuszczu. Tłuszcz jest tu cenionym składnikiem, zapewniającym soczystość i smak. Często dodaje się też dynię dla przełamania smaku lekką słodyczą.
9. Płow: Uczta z kociołka
Płow to ostateczne danie wspólnotowe. Ryż, mięso, żółta marchew, cebula i czosnek są wolno gotowane w ogromnym żeliwnym kotle (kazanie). Każdy kucharz ma swój sekretny przepis jedni dodają ciecierzycę, inni rodzynki. To sycące i uszczęśliwiające danie.
10. Kuyrdak: Przekąska „w oczekiwaniu”
Oto rada dla wtajemniczonych: kuyrdak to często danie, które je się, czekając na główne danie. Ponieważ na wielkie święta zwierzę jest świeżo bito, podroby (wątroba, serce, nerki) i kawałki mięsa są szybko podsmażane z cebulą i ziemniakami. To jedno z najstarszych dań stepu.
11. Beszbarmak: Pięć palców
To jest to. Narodowa duma. Nazwa „Beszbarmak” oznacza dosłownie „pięć palców”, ponieważ tradycyjnie je się go rękami. Składa się z gotowanego mięsa (zazwyczaj koniny lub baraniny), podawanego na płatach domowego makaronu i polanego sosem cebulowym (tuzdyk). Jeśli gospodarz zaoferuje Ci głowę owcy, nie przerażaj się: to najwyższy zaszczyt.
12. Kazy: Przysmak z koniny
Dla wielu Europejczyków tabu, w Kazachstanie rarytas: konina. Kazy to kiełbasa z mięsa żebrowego konia, przyprawiona i wędzona lub gotowana. Podaje się ją prawie zawsze na zimno, pokrojoną w plastry jako element przystawek. Smak jest intensywny, ciemny i bogaty daleki od przemysłowych wędlin.
“,
