Wie tegenwoordig in Istanbul landt, zet vaak voet op grond die haar naam draagt: Sabiha Gökçen. Voor miljoenen reizigers is het slechts de naam van de tweede luchthaven van de wereldstad. Maar achter de lichtletters schuilt een van de meest fascinerende biografieën uit de moderne geschiedenis. Ze was niet alleen een van de acht adoptiedochters van Mustafa Kemal Atatürk, maar ook een vrouw die alle grenzen van haar tijd verlegde.

In een tijdperk waarin vrouwen in veel delen van de wereld nog vochten voor basisrechten, stapte zij in een cockpit en schreef wereldgeschiedenis. Ze werd de eerste vrouwelijke gevechtspiloot ter wereld een prestatie die haar een plek opleverde in het Guinness Book of Records en op de posters van de Amerikaanse luchtmacht. Dit is het waargebeurde verhaal van een weeskind dat een legende in de wolken werd.

`; this.init(); }init() { const sky = this.shadowRoot.getElementById('sky'); // Generate stars for (let i = 0; i < 50; i++) { const star = document.createElement('div'); star.className = 'star'; star.style.left = `${Math.random() * 100}%`; star.style.top = `${Math.random() * 100}%`; const size = Math.random() * 3; star.style.width = `${size}px`; star.style.height = `${size}px`; star.style.setProperty('--duration', `${2 + Math.random() * 4}s`); sky.appendChild(star); }// Generate clouds for (let i = 0; i < 5; i++) { const cloud = document.createElement('div'); cloud.className = 'cloud'; cloud.style.top = `${Math.random() * 80}%`; cloud.style.setProperty('--duration', `${20 + Math.random() * 40}s`); cloud.style.animationDelay = `${Math.random() * -20}s`; sky.appendChild(cloud); }// Number animation logic const animateValue = (id, start, end, duration) => { const obj = this.shadowRoot.getElementById(id); if (!obj) return; let startTimestamp = null; const step = (timestamp) => { if (!startTimestamp) startTimestamp = timestamp; const progress = Math.min((timestamp - startTimestamp) / duration, 1); const val = Math.floor(progress * (end - start) + start); obj.innerHTML = id === 'hours-val' ? val + '+' : val; if (progress < 1) { window.requestAnimationFrame(step); } }; window.requestAnimationFrame(step); };// Trigger animations when visible const observer = new IntersectionObserver((entries) => { if (entries[0].isIntersecting) { animateValue('hours-val', 0, 8000, 2000); animateValue('missions-val', 0, 32, 1500); observer.disconnect(); } }); observer.observe(this);// Subtle Parallax Effect const wrapper = this.shadowRoot.querySelector('.wrapper'); wrapper.addEventListener('mousemove', (e) => { const rect = wrapper.getBoundingClientRect(); const x = (e.clientX - rect.left) / rect.width - 0.5; const y = (e.clientY - rect.top) / rect.height - 0.5; const hero = this.shadowRoot.querySelector('.hero-section'); hero.style.transform = `translate(${x * 20}px, ${y * 20}px) rotateY(${x * 10}deg) rotateX(${y * -10}deg)`; });wrapper.addEventListener('mouseleave', () => { const hero = this.shadowRoot.querySelector('.hero-section'); hero.style.transform = `translate(0, 0) rotateY(0) rotateX(0)`; }); } }customElements.define('sabiha-legend-widget', SabihaLegendWidget);

Van weeskind tot dochter van de stichter van de staat

Sabiha kwam op 22 maart 1913 in Bursa ter wereld. Als u deze historische stad bezoekt, mag u de 10 beste restaurants in Bursa zeker niet missen. Haar jeugd werd echter getekend door verlies; ze verloor haar ouders, Mustafa İzzet Bey en Hayriye Hanım, al op jonge leeftijd en groeide op bij haar oudere broer Neşet. Haar leven veranderde drastisch in 1925, toen Mustafa Kemal Atatürk, de stichter van de Turkse Republiek, Bursa bezocht.

De pas 12-jarige Sabiha verzamelde al haar moed en stapte op de president af. Haar wens was even simpel als krachtig: ze wilde studeren. Atatürk, geraakt door haar dapperheid en haar moeilijke omstandigheden, adopteerde haar met toestemming van haar broer en haalde haar naar Ankara. Voortaan bezocht ze prestigieuze scholen zoals het Arnavutköy American Girls College en de Üsküdar American Academy.

Interessant detail: de achternaam “Gökçen” kreeg ze van Atatürk al op 19 december 1934 maanden voordat ze überhaupt aan haar vliegopleiding begon. “Gök” betekent in het Turks “hemel”. Het was alsof Atatürk haar toekomst al had voorzien.

De roep van het luchtruim: Een pionier stijgt op

In mei 1935 nam Atatürk Sabiha mee naar de opening van de vliegschool Türkkuşu (Turkse Vogel). Terwijl ze parachutisten en zweefvliegers observeerde, ontbrandde haar passie. Atatürk merkte haar enthousiasme op en zei: “De hemel staat je goed.” Kort daarna begon ze haar opleiding.

Haar talent was onmiskenbaar. Ze werd samen met zeven mannelijke kameraden voor verdere training naar de Krim (destijds USSR) gestuurd om daar intensieve zweefvlieglessen te volgen. Hoewel ze van plan was ook de daaropvolgende opleiding voor motorvliegen te volgen, dwong de plotselinge dood van haar adoptiezus Zehra haar tot een voortijdige terugkeer naar Turkije.

De eerste vrouwelijke gevechtspiloot ter wereld

Atatürk had echter grotere plannen met haar. Hij wilde bewijzen dat Turkse vrouwen elke rol in de samenleving konden vervullen zelfs de militaire. Omdat vrouwen destijds nog niet werden toegelaten tot militaire academies, kreeg Sabiha een speciale vergunning en een eigen uniform. In 1936 trad ze toe tot de militaire vliegschool in Eskişehir.

Elf maanden lang werd ze even hard getraind als haar mannelijke collega’s. Op 25 februari 1936 vloog ze voor het eerst in een motorvliegtuig. Haar opleiding culmineerde in haar deelname aan militaire manoeuvres in Thracië en de Egeïsche regio. In 1937 schreef ze geschiedenis: als pilote nam ze deel aan de militaire operatie in Tunceli (Dersim) en werd daarmee officieel de eerste vrouwelijke gevechtspiloot ter wereld.

Net als Halide Edip Adıvar, die op politiek en literair vlak streed, werd Sabiha Gökçen het ultieme symbool van de moderne Turkse vrouw die zich staande hield in traditionele mannendomeinen.

Een leven vol onderscheidingen

De carrière van Sabiha Gökçen eindigde niet in de jaren ’30. Ze vloog in totaal meer dan 8.000 uur en voltooide 32 gevechtsmissies. Haar naam werd internationaal bekend en gerespecteerd.

Tot haar belangrijkste eerbetoningen behoren:

• De FAI Gouden Medaille (1991): Uitgereikt door de Fédération Aéronautique Internationale voor uitmuntende prestaties in de luchtvaart.
• The Eagles (1996): Tijdens een ceremonie op de Maxwell Air Base in de VS werd ze geëerd als een van de “20 vliegers die wereldgeschiedenis schreven”. Ze was de enige vrouw op de poster van deze legenden.
• Orde van de Witte Adelaar: De hoogste militaire onderscheiding van Joegoslavië.

Haar laatste vlucht maakte ze op 83-jarige leeftijd. In 1996 stapte ze onder begeleiding van de Franse piloot Daniel Acton in een Falcon 2000 en bewees ze nog een laatste keer dat haar passie voor vliegen geen leeftijd kende.

De erfenis: Luchthaven Sabiha Gökçen

Sabiha Gökçen overleed op 22 maart 2001, precies op haar 88ste verjaardag, in Ankara. Maar kort voor haar dood viel haar een eer ten deel die haar naam onsterfelijk maakte. In januari 2001 opende Istanbul zijn tweede internationale luchthaven aan de Aziatische kant en vernoemde deze naar haar.

Vandaag de dag is de Sabiha Gökçen International Airport (SAW) een van de belangrijkste knooppunten in de regio. Het verbindt niet alleen reizigers met de wereld, maar herinnert dagelijks aan een vrouw die bewees dat de hemel geen grenzen kent. Wanneer u daar de volgende keer landt misschien om de prachtige bezienswaardigheden in Sapanca & Maşukiye te verkennen denk dan aan de pionier die de weg voor zovelen heeft vrijgemaakt.

Haar leven blijft een inspiratiebron, vooral tijdens nationale gedenkdagen en feestdagen in Turkije, waarop de prestaties van de republiek uitbundig worden gevierd.