Turkse Volkslied İstiklal Marşı: Tekst & Betekenis (2025)
Table of Contents
Het Turkse volkslied, de İstiklal Marşı (Onafhankelijkheidsmars), is veel meer dan alleen een officiële melodie. Het is het emotionele hart van de Turkse natie, aangenomen op 12 maart 1921 door de Grote Nationale Vergadering midden in de Onafhankelijkheidsoorlog en tweeënhalf jaar vóór de officiële stichting van de republiek.
Geschreven door de nationale dichter Mehmet Akif Ersoy en later op muziek gezet door Osman Zeki Üngör (met een orkestratie van Edgar Manas), thematiseert de hymne de onwrikbare wil naar vrijheid, de strijd tegen bezetting en de diepe spirituele waarden van het volk. Hoewel het gedicht uit tien strofen bestaat, worden bij officiële gelegenheden traditioneel alleen de eerste twee gezongen.
Betekenis en Symboliek
De İstiklal Marşı wordt naast de Turkse vlag beschouwd als het belangrijkste symbool van nationale eenheid. Het lied wordt bij bijna alle staatsbezoeken, sportwedstrijden en schoolevenementen geëerd met een strakke houding en absolute stilte behalve voor het zingen zelf.
Mehmet Akif Ersoy creëerde met dit werk een synthese van religieuze toewijding en patriottisch vuur. In de traditie van grote mystici verbindt hij de aardse strijd om het vaderland met metafysische waarden, een spirituele diepgang die ook kenmerkend is voor andere historische aspecten van de regio, zoals te zien in de geschiedenis van Ottomaans Jeruzalem. De verzen roepen op om nooit de hoop te verliezen (“Korkma!” Vrees niet!) en herinneren aan de offers van de voorvaderen die hun leven gaven voor de onafhankelijkheid.
De Geschiedenis van het Ontstaan
In 1921, terwijl de Turkse Onafhankelijkheidsoorlog onder leiding van Mustafa Kemal Atatürk woedde, schreef het Ministerie van Onderwijs een wedstrijd uit voor een volkslied. Het doel was om de moraal van de vechtende troepen en de bevolking te versterken. Ondanks 724 inzendingen kon aanvankelijk geen enkel gedicht overtuigen.
Mehmet Akif Ersoy, destijds al een gerespecteerd dichter, weigerde aanvankelijk deel te nemen omdat er een geldprijs van 500 lira aan verbonden was voor hem was het ondenkbaar om patriottische gevoelens tegen betaling te dichten. Pas na aandringen van de minister van Onderwijs en de verzekering dat hij het geld mocht doneren, diende hij zijn werk in.
Op 12 maart 1921 werd zijn gedicht in het parlement onder luid applaus unaniem aangenomen als volkslied. De geldprijs schonk Ersoy zoals beloofd aan “Darülmesai”, een stichting die vrouwen en kinderen ambachtelijke vaardigheden aanleerde. Interessant is dat hij de İstiklal Marşı nooit opnam in zijn beroemde gedichtenbundel Safahat. Zijn reden: “Dit werk is niet van mij, het is het eigendom van de Turkse natie.”
Actuele Betekenis en Evenementen (2025)
Ook meer dan 100 jaar na het ontstaan is de İstiklal Marşı in 2025 een integraal onderdeel van het openbare leven. 12 maart wordt jaarlijks gevierd als de “Dag van de Aanname van de İstiklal Marşı en de Herdenkingsdag voor Mehmet Akif Ersoy”. In 2025 stonden de festiviteiten onder het indrukwekkende motto “Bir Yıldız, Bir Hilal, İlelebet İstiklal” (“Eén ster, één halve maan, voor eeuwig onafhankelijkheid”).
Onder leiding van het Ministerie van Onderwijs vonden door het hele land toneelstukken en tentoonstellingen plaats. Ook in het buitenland wordt de traditie gekoesterd om het culturele erfgoed, dat even diepgeworteld is als het vakmanschap van een Anatolisch tapijt, door te geven aan de volgende generatie.
Het Volkslied in het Onderwijssysteem
In het Turkse onderwijs speelt de hymne een centrale rol. Met het in schooljaar 2024/2025 ingevoerde “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” (Onderwijsmodel “Eeuw van Turkije”) is de focus op nationale en geestelijke waarden versterkt. Leerlingen leren niet alleen de tekst uit het hoofd, maar analyseren ook de diepe semantiek en de historische achtergrond van de verzen.
Juridische Status en Protocol
De bescherming van het volkslied is wettelijk verankerd. In scholen is het verplicht dat in elk klaslokaal de Turkse vlag, het portret van Atatürk en de tekst van de İstiklal Marşı aanwezig zijn. Muzikaal bestaan er twee officiële versies: één voor massale zang en één voor officiële staatsbezoeken.
Nederlandse Vertaling van het Turkse Volkslied
Dit is een vrije vertaling om de diepgang en poëzie van het origineel begrijpelijk te maken.
1. Strofe
Vrees niet! De rode vlag die in de dageraad wappert, zal nooit doven,
Zolang het laatste haardvuur boven mijn vaderland nog rookt.
Zij is de ster van mijn volk, zij zal eeuwig stralen;
Zij is van mij, zij behoort enkel mijn volk toe.2. Strofe
Frons niet, ik offer mij voor u, o gracieuze halve maan!
Lach mijn heldhaftige volk eens toe! Waarom deze woede, deze toorn?
Anders zou ons bloed, voor u vergoten, niet rechtmatig zijn.
Want onafhankelijkheid is het recht van mijn volk dat God aanbidt.3. Strofe
Ik heb sinds de eeuwigheid vrij geleefd en zal vrij leven.
Welke gek wil mij aan de ketting leggen? Ik sta versteld van hem!
Als een bruisende vloed ben ik, ik doorbreek dammen en stroom over.
Ik verscheur bergen, pas niet in de weidse ruimten, ik treed buiten de oevers.4. Strofe
Mag de horizon van het Westen zich met een stalen pantser omgorden,
Ik heb een grens zo sterk als mijn geloofsvolle borst.
Wees sterk, vrees niet! Hoe kan zo’n geloof gesmoord worden
Door het monster met nog maar één tand, dat men “beschaving” noemt?5. Strofe
Vriend! Laat de laaghartigen mijn vaderland niet betreden!
Maak van je lichaam een schild, zodat deze schaamteloze aanval stopt.
De dagen die God u beloofd heeft, zullen aanbreken,
Wie weet, misschien morgen, misschien nog dichterbij dan morgen.6. Strofe
Zie de grond waarop je stapt niet simpelweg als “aarde”, herken het!
Denk aan de duizenden die zonder lijkwade daaronder liggen.
Je bent de zoon van een martelaar, kwets het zou een zonde zijn je voorvader niet.
Geef dit paradijselijke vaderland niet weg, zelfs niet als je er werelden voor terugkreeg.7. Strofe
Wie zou zich niet offeren voor dit paradijselijke vaderland?
Martelaren zouden uit de grond spuiten als men de aarde indrukte, martelaren!
Moge God mij het leven, mijn geliefden, mijn alles ontnemen,
Zolang Hij mij op de wereld maar niet van mijn vaderland scheidt.8. Strofe
Dit is de enige wens van mijn ziel aan U, o God:
De hand van de vreemde moge nimmer mijn heilige plaatsen raken.
Deze Ezan (gebedsoproep), waarvan de getuigenis het fundament van de religie is,
Moge eeuwig over mijn vaderland klinken.9. Strofe
Dan zou mijn grafsteen, indien aanwezig, zich duizendmaal in extase neerwerpen,
Uit elk van mijn wonden zouden, o God, bloedige tranen stromen,
Mijn lijk zou als een reine geest uit de aarde opstijgen,
En dan zou mijn hoofd misschien de troon van de hemel raken.10. Strofe
Wapper nu ook jij als de dageraad, o glorieuze halve maan!
Moge al mijn vergoten bloed nu rechtmatig voor u zijn.
Voor u is er geen ondergang in eeuwigheid, en niet voor mijn volk.
Want vrijheid is het recht van mijn vlag die altijd vrij heeft geleefd;
Want onafhankelijkheid is het recht van mijn volk dat God aanbidt.
Originele tekst in Ottomaans schrift
،قورقما سونمز بو شفقلرده یوزن آل سنجاق
،سونمهدن یوردمڭ اوستنده توتن اڭ صوڭ اوجاق
. اوبنم ملتمڭ ییلدیزیدر پارلایاجq
. اوبنمدر اوبنم ملتمڭدر آنجاق
،چاتما قربان اولایم چهره ڭی ای نازلی هلال
،قهرمان عرقمه بر گول نه بو شدت بو جلال
،سڭا الماز دوكولن قانلرمز صوڭره حلال
! حقیدر حقه طاپان ملتمڭ استقلال
Turkse Originele Tekst (Latijns schrift)
Korkma! Sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak,
Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.
O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;
O benimdir, o benim milletimindir ancak.Çatma, kurban olayım, çehreni ey nazlı hilal!
Kahraman ırkıma bir gül; ne bu şiddet, bu celal?
Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal…
Hakkıdır, Hakk’a tapan milletimin istiklâl.
