Türkiye’de Tarım ve Orman Bakanlığı ne yapar?

Tarım ve Orman Bakanlığı; tarım ve gıda güvenliği, hayvan ve bitki sağlığı, ormanlar, korunan doğa alanları ve su konularında çalışır. Türkiye’de yaşayanlar ve ziyaretçiler için bu, 174 gıda hattı, 112 orman yangını ihbar numarası, milli parklar ve evcil hayvan getirme kuralları demektir. Bakanlığın merkezi Ankara’dadır.

Bakanlık nedir? Görevleri ve adları

Bakanlığın görevleri, 1 No.lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 410. maddesinde yer alıyor. Sade bir anlatımla:

410. maddedeki görevler

• Tarım: Bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretimini geliştirir, tarım politikalarını oluşturur; çiftçileri örgütler ve bilgilendirir, tarımsal desteği yönetir ve tarım piyasalarını düzenler.
• Gıda: Gıda üretimi, güvenliği ve güvenilirliği, kırsal kalkınma; toprak, su ve biyolojik çeşitliliğin korunması ve iyi kullanılması.
• Ormanlar: Ormanları korur, geliştirir, işletir ve iyileştirir; ağaçlandırma yapar.
• Korunan doğa: Korunan alanlar, milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları, tabiatı koruma alanları, sulak alanlar, avcılık ve yaban hayatı.
• Su: Su kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir kullanımı için çalışır, ülke çapında su yönetimini koordine eder.

Bakanlığın adı birçok kez değişti. Bakanlığın bakanlar listesinde şu dönemler yer alıyor.

1. 1923–1974Tarım Bakanlığı. 1969–1980 döneminde ormanları ayrı bir Orman Bakanlığı yönetir.
2. 1974–1980Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı bünyesinde gıda, tarım ve hayvancılıkla birleşir.
3. 1980–1991Tarım ve Orman Bakanlığı, ardından 1983’ten itibaren Tarım, Orman ve Köyişleri Bakanlığı.
4. 1991–2011Tarım ve Köyişleri Bakanlığı. Ormanlar 2003’e kadar Orman Bakanlığına, ardından Çevre ve Orman Bakanlığına bağlıdır.
5. 2011–2018Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı ayrı ayrı faaliyet gösterir.
6. 2018’den bu yanaYeniden tek bir Tarım ve Orman Bakanlığı.

Bakan, Haziran 2023’ten bu yana görevde olan İbrahim Yumaklı’dır (Bakanlığın bakanlar listesi, kontrol tarihi 06.11.2026). Devletin çiftçilere ödediği paraya tarımsal destek denir. 2025 tarımsal destek bütçesi ₺135 milyardı; dondan etkilenen çiftçiler için ₺23,55 milyar daha eklendi. Toplam ₺158,55 milyarın tamamı, Bakanlığın kayıtlarındaki 2,9 milyon çiftçi için kullanıldı.

Nasıl örgütleniyor? 21 birim, 11 bağlı ve ilgili kuruluş, 81 il

Ankara’daki merkezde 21 birim var. Çoğu hukuk, personel, denetim, bilişim, basın ve destek hizmetleri gibi kurum içi işleri yürütüyor. Türkiye’de yaşayanların ve ziyaretçilerin karşılaştığı şu dört birimin görevlerini 1 No.lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi belirliyor.

Ankara dışında

• Her ilde: 81 ilin tamamında bir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü bulunur. Her birinin adresi ve telefon numarası Bakanlığın sitesinde yer alır.
• Yerelde ayrıca: Gıda Kontrol Laboratuvar Müdürlükleri, Veteriner Kontrol Enstitüsü Müdürlükleri ve Tohum Sertifikasyon Test Müdürlükleri bulunur.
• Denetimler: İl veya ilçenin kontrol görevlileri gıda işletmelerini denetler.

On bir bağlı ve ilgili kuruluş

• Bağlı: Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (DSİ), Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP), Orman Genel Müdürlüğü (OGM) ve Türkiye Su Enstitüsü.
• İlgili: Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR), Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM), Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK), Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü (TMO) ve Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.

Devlet Su İşleri, 2024

DSİ’nin barajlar ve hidroelektrik santraller ile sulama için daire başkanlıkları var.

Sulama

4.913.822 hektar

Taşkın tesisleri

1.966.684 hektarı koruyan 11.064 tesis

Gıda güvenliği Alo 174 ve gıda etiketleri

Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, gıda işletmelerini kaydeder, gıda üreten ve satan yerleri denetler. Gıdayla ilgili her türlü ihbar ve şikâyet, Türkiye’nin her yerinden 174 aranarak iletilebilir.

1. Hatta ulaşın174’ü arayabilir veya WhatsApp hattı, canlı destek, e-posta ya da mobil uygulamayı kullanabilirsiniz. Telefon araması, tarifenizdeki dakikalardan düşer; e-posta, canlı destek ve uygulama ücretsizdir.
2. İşletmeyi belirtinHat, işletmenin adını, kapı numarasına kadar adresini ve ürünü sorar. Başvuruda TC kimlik numaranız, cep telefonu numaranız ve e-posta adresiniz de istenir.
3. Numarayı saklayınTelefonla yapılan başvurunun numarası sözlü, e-postayla yapılanınki e-postayla bildirilir. Başvurunuzu alo174.gov.tr üzerinden TC kimlik numaranızla takip edebilirsiniz.
4. Denetimİl veya ilçenin kontrol görevlileri işletmeyi denetler. Başvuru ortalama 15 günde sonuçlanır; numune alınırsa veya işletmeye süre verilirse daha uzun sürer.

Alo 174 sayfası, alışverişte şunları kontrol etmenizi öneriyor

• Ambalaj: Zorunlu etiket bilgilerini taşıyan ambalajlı gıdaları seçin; ambalajsız gıdaları, yırtık veya hasarlı ambalajları almayın.
• Tarihler: Çabuk bozulan gıdalarda son tüketim tarihi, diğerlerinde tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT).
• Saklama: Gıdanın kendi saklama koşullarına uygunluğu. Buzdolabı veya dondurucu çalışmıyorsa ürünü almayın ve Alo 174’e bildirin.
• Onay işaretleri: Hayvansal gıdalarda işletmenin onay numarasını içeren oval işaret; diğer gıdalarda İşletme Kayıt Numarası (İKN).
• Çiğ süt ve yumurta: Kaynağı bilinmeyen çiğ sütü almayın, çiğ sütü kaynatmadan içmeyin; çatlak, kirli veya kırık yumurta almayın.

Evcil hayvan getirmek Belgeler, test ve çip

Köpek, kedi veya gelincik, geldiği ülkenin veterinerlik hizmetleri tarafından düzenlenip onaylanan veteriner sağlık ve menşe sertifikası ile hayvan pasaportuyla Türkiye’ye girer. Aşağıdaki koşullar, Bakanlığın Trabzon Limanı Veteriner Sınır Kontrol Noktasının 16 Mayıs 2025 tarihli duyurusu ile Bakanlığın Türkçe ve İngilizce yayımladığı sertifika formundan alınmıştır.

1. ÇipAçıkça okunabilen bir dövme veya mikroçip: ISO 11784 ya da ISO 11785 okuyucuyla okunabilen pasif bir transponder. Kontrolde okuyucuyu hayvandan sorumlu kişi temin eder.
2. Kuduz aşısıDoz başına en az bir antijenik birim içeren inaktif aşı veya rekombinant aşı; modifiye canlı aşı değil. Pasaport veya sertifikadaki tarih, mikroçip tarihinden önce olamaz. Önceki aşının geçerlilik süresi içinde yapılmayan rapel, ilk aşılama sayılır.
3. Titrasyon testiVeteriner, son kuduz aşısından en az 30 gün sonra ve yolculuktan en az 3 ay önce kan örneği alır. Örnek, Avrupa Birliği tarafından onaylanmış bir laboratuvarda test edilir ve sonucun en az 0,5 IU/ml olması gerekir.
4. Giriş tarihiGiriş, kan örneği alındıktan en erken 3 ay sonra mümkündür. Aşının yapıldığı gün sıfırıncı gün sayılır.
5. BelgelerHer hayvan için ayrı düzenlenen hayvan pasaportu, kuduz titrasyon testi sonucunun aslı ve veteriner sağlık sertifikası. Yolcu başına en fazla 2 hayvan; örneğin 2 kedi veya 1 kedi ile 1 köpek.
6. Kontrol ve sınırSertifikadaki klinik muayene yolculuktan önceki 24 saat içinde yapılır; veterinerin imza ve kaşesi, baskıdan farklı renktedir. Bakanlık, ithalata yetkili gümrük idareleri ile veteriner kontrollerine yetkili birimlerin listesini tutar.

Bakanlığın kendi örneği: Aşağıdaki tarihler duyurudan alınmıştır.

1. 01.04.2026Kuduz aşısı.
2. 01.05.2026Kan örneği alınabilecek en erken tarih.
3. 01.08.2026Giriş yapılabilecek en erken tarih.

Ormanlar ve yangın 23 milyon hektar, 776 kule

Türkiye’de ormanlar 23.375.331 hektarlık alanı kaplıyor (2025). Bunun 22.134.523 hektarı koru ormanı, 1.240.808 hektarı ise baltalık, yani kesilmiş kütüklerden yeniden büyüyen orman. Bağımsız denetçiler, orman alanının %48,7’sinin doğaya ve insana saygılı biçimde yönetildiğini belgelendirdi; bu oran 2024’te %42,3’tü.

2026 yangın sezonu: Bakanın 05.11.2026’da verdiği sayılar

• Yangınlar: 2.111 orman yangını ve yangından etkilenen 24.527 hektar orman; yanan alan bir önceki yıla göre yaklaşık %68 daha az.
• Büyüklük: Yangınların %96’sı 10 hektardan küçük alanda, 1.766’sı ise bir hektardan küçük alanda durduruldu.
• Neden: Yangınların %86’sı insan kaynaklı: %67 dikkatsizlik, %16 kaza, %3 kasıt. Yıldırımın payı %14.
• Yer: Yangınların %75’i orman alanları dışında başladı; ormanların %64’ü yangın riski en yüksek iki bölgede bulunuyor.

• Personel: 2026’da 28.065 yangın personeli (2025’te 25.000) ve 142.000 yangın gönüllüsü (2021’de 13.000).
• Karada: 1.600 noktaya dağılmış 1.953 arazöz, 2.766 ilk müdahale aracı ve 878 iş makinesi.
• Havada: 28 uçak, 119 helikopter, 14 insansız hava aracı ve 69 hava aracı üssü.
• Gözetleme: 194’ü akıllı olmak üzere 776 yangın gözetleme kulesi ve hava araçlarının su alması için 4.852 yangın havuzu.

Orman yangını kuralları

Bakanın uyarı paylaşımını konu alan 21 Temmuz 2023 tarihli Bakanlık haberinde şu suçlar ve cezalar sıralanıyor:

• 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve adli para cezası: Ormanda izin verilen yerler dışında ateş yakmak, ateşi söndürmeden bırakmak, ormana yanar sigara veya yangın riski taşıyan madde atmak ya da ormanın 4 kilometrelik çevresinde anız ve benzeri bitkileri yakmak.
• 3 yıldan 10 yıla kadar hapis: Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak orman yangınına neden olmak.
• En az 10 yıl hapis ve 1.000 günden 10.000 güne kadar adli para cezası: Kasten orman yakmak.
• Birinin ölmesi veya yaralanması halinde ek cezalar uygulanır.

Milli parklar ve parkurlar 50 park, 1.788 korunan alan

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMP), korunan alanlardan sorumlu: 2025’te toplam 3,8 milyon hektarlık 1.788 alan. Bunlar arasında 50 milli park ve 274 tabiat parkı var.

2026 giriş kuralları

Tarife kuralları

• Kişi başı: Alanın bölge grubu ve kategorisine göre ₺25–₺95.
• Yabancı ziyaretçiler (Türkiye vatandaşı olmayanlar), her alan için ayrı belirlenen şekilde, alanın kişi başı ücretinin en az 5, en fazla 10 katını öder.
• Araçla giriş: Her yabancı ziyaretçi yabancı kişi ücretini öder, araç ücreti eklenmez. Diğerleri için tek araç ücreti, aracı ve içindekileri kapsar.
• Yaya: 7 yaş altı veya 65 yaş üstünden kişi ücreti alınmaz. Öğrenciler kimlikle %50 indirimden yararlanır; veliler yararlanamaz.
• Günde bir kez: Ücret her takvim gününde bir kez alınır; ödeme belgesiyle aynı gün çıkıp yeniden girişte ek ücret yoktur.

Diğer tarifeler

Araçlar, çadırlar, karavan ve motokaravanlar, lüks çadırlar, küçük evler ve sabit karavanlar, misafirhaneler, kır evleri, bungalov ve orman köşkleri, açık hava etkinlikleri, rehberlik hizmetleri, doğa ve gözlem turlarının her biri için ayrı tarife var.

Ücretsiz giriş

Engelli kimlik kartı veya raporu gösteren engelli ziyaretçiler ile kurallarda belirtilen bazı diğer grupların ücretsiz giriş hakkı var.

Parkurlar

Ormanlarda toplam 3.148,3 km uzunluğunda 140 ekoturizm parkuru (2025) ve 133 orman parkı var. Ormanları Orman Genel Müdürlüğü (OGM) yönetiyor; sitesinde bir orman haritası sayfası (E-Harita) bulunuyor.

Nasıl ulaşabilirsiniz? Adresler ve hatlar

Aşağıdaki adres ve numaralar Bakanlığın iletişim sayfalarında yer aldığı şekliyle verilmiştir; kontrol tarihi 06.11.2026.

Merkez

Üniversiteler Mah. Dumlupınar Bulvarı No: 161, 06800 Çankaya, Ankara

Santral

+90 312 287 33 60

Kısa numaralar

174 gıda hattı · 112 orman yangını · 180 Tarım İletişim Merkezi

Çevrimiçi gıda hattı

alo174.gov.tr: canlı destek ve başvuru takibi

Ormancılık (OGM)

Beştepe Mah. Söğütözü Cad. No: 8/1, 06560 Yenimahalle, Ankara · +90 312 296 40 00

Milli parklar (DKMP)

Beştepe Mah. Alparslan Türkeş Cad. No: 71, Yenimahalle, Ankara · +90 312 207 5000

İllerde

Her il tarım ve orman müdürlüğünün adresi ve telefon numarası Bakanlığın sitesinde bulunuyor.

Kaynaklar ve tarihler

Buradaki her sayı ve kural, Bakanlığın kendi sayfaları ve istatistik bültenlerinden veya aşağıda adı verilen diğer devlet kurumlarının sayfalarından alınmıştır; belirtilen tarihte kontrol edilmiştir. Ücretler, kurallar ve numaralar değişir; güncel bilgiler bu sayfalarda yer alır.

1. Bakanlığın ana sayfası; 112, 174 ve 180 hatları — kontrol tarihi 06.11.2026
2. Bakanlık, Bakanlarımız Listesi — kontrol tarihi 06.11.2026
3. 1 No.lu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Bakanlık bölümü, 410–422. maddeler (Bakanlığın sitesindeki kopya, 29.10.2021’e kadarki değişikliklerle) — kontrol tarihi 06.11.2026
4. Bakanlık, Merkez Birimler — kontrol tarihi 06.11.2026
5. Bakanlık, Bağlı ve İlgili Kuruluşlar — kontrol tarihi 06.11.2026
6. Bakanlık, Taşra Birimleri — kontrol tarihi 06.11.2026
7. Bakanlık, İletişim — kontrol tarihi 06.11.2026
8. Alo 174 Gıda Hattı ve sıkça sorulan sorular — kontrol tarihi 06.11.2026
9. Bakanlık istatistikleri, yurt içi gıda işletmesi denetimleri, Aralık ve 2024 yılı — kontrol tarihi 06.11.2026
10. Trabzon Limanı Veteriner Sınır Kontrol Noktası, Türkiye’ye Kedi-Köpek Girişi İçin Gerekli Şartlar — duyuru tarihi 16.05.2025, kontrol tarihi 06.11.2026
11. Veteriner hizmetleri, İthalat ve köpek, kedi ve gelincikler için sağlık ve menşe sertifikası — kontrol tarihi 06.11.2026
12. Bakanlık haberi, Bakan Yumaklı bu yıla ilişkin Orman Yangını Verilerini Açıkladı — haber tarihi 05.11.2026, kontrol tarihi 06.11.2026
13. Bakanlık haberi, Bakanın açıklaması: Orman Yangınlarına Yönelik Suç ve Cezalar — haber tarihi 21.07.2023, kontrol tarihi 06.11.2026
14. Bakanlık istatistikleri, Ormancılık İstatistikleri 2025 — yayın tarihi 26.06.2026, kontrol tarihi 06.11.2026
15. Orman Genel Müdürlüğü, genel bilgiler ve iletişim — kontrol tarihi 06.11.2026
16. Bakanlık istatistikleri, Korunan Alan İstatistikleri 2025 — yayın tarihi 12.06.2026, kontrol tarihi 06.11.2026
17. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, 2026 korunan alanlar ücret tarifesi, kişi başı ücret tarifesi ve tarifenin uygulama kuralları — kontrol tarihi 06.11.2026
18. Devlet Su İşleri (DSİ), ana sayfa ve Bakanlık istatistikleri, su kaynakları ve tarımsal sulama 2024 — kontrol tarihi 06.11.2026
19. Bakanlık istatistikleri, tarımsal destek ödemeleri, dördüncü çeyrek ve 2025 yılı — kontrol tarihi 06.11.2026

Fotoğraflar Wikimedia Commons’tan alınmıştır; her birinin fotoğrafçısı, tarihi, lisansı ve dosya sayfası belirtilmiştir. Gözetleme kabini bir çizimdir.