Vrije zones in Turkije: locaties, vergunningen en douane
Wat is een Turkse vrije zone, welke 19 zones zijn er, wie mag er werken en hoe passeren goederen de omheining?
Inhoudsopgave
Een vrije zone (serbest bölge) is een omheind gebied in Turkije dat voor douanedoeleinden als buiten het Turkse douanegebied wordt beschouwd. Er zijn negentien zones in bedrijf, elk onder een directie van het Ministerie van Handel en, behalve Rize, met een eigen exploitatiemaatschappij. Om er te werken heeft een bedrijf een exploitatievergunning nodig. Elke goederenbeweging wordt geregistreerd.
In het kort · gecontroleerd op 25‑10‑2026
Negentien zones, één vergunning en vaste regels aan de omheining.
- Er zijn 19 vrije zones in bedrijf. De oprichtingsjaren lopen van 1985 (Mersin en Antalya) tot 2021 (West-Anatolië).
- Buiten voor de douane, binnen voor de oorsprong. Voor douanedoeleinden geldt een zone als buiten het Turkse douanegebied. Voor de regels die de oorsprong bepalen (menşe, het land waar goederen zijn gemaakt) geldt de zone als binnen dat gebied.
- Geen handel zonder vergunning. De exploitatievergunning (faaliyet ruhsatı) geldt 15 tot 45 jaar, afhankelijk van het soort gebruiker en het onderwerp van activiteit. De aanvraag kost 5.000 US-dollar. Dit bedrag wordt terugbetaald als de vergunning wordt geweigerd.
- Vrijstellingen hebben voorwaarden. Inkomsten uit goederen die in de zone zijn gemaakt, zijn vrijgesteld van inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting als de goederen worden verkocht aan het buitenland, binnen dezelfde zone of aan andere zones en de vergunning voor productie geldt. De inhouding op lonen vervalt alleen als de uitvoer minstens 85% bedraagt van de FOB-waarde (de prijs vóór vracht en verzekering) van wat in de zone wordt gemaakt.
- Een vergoeding bij de doorgang. Gebruikers met een productievergunning betalen een bijzondere rekeningvergoeding: 0,1% van de CIF-waarde (de prijs inclusief vracht en verzekering) voor goederen die uit het buitenland binnenkomen en 0,9% van de FOB-waarde voor goederen die naar Turkije gaan.
Wat een vrije zone is: de omheining en wie erachter staat
Het Turkse stelsel van vrije zones berust op wet 3218, de wet op de vrije zones (Serbest Bölgeler Kanunu) van 06‑06‑1985. De doelstellingen zijn investeringen en productie voor uitvoer stimuleren, directe buitenlandse investeringen en de komst van technologie versnellen, bedrijven op uitvoer richten en internationale handel ontwikkelen. Het Ministerie van Handel dateert de start van de zones op 1987, en op zijn oprichtingslijst staan Mersin en Antalya bij 1985.
- Douanegebied (gümrük bölgesi)
- Het gebied waar de douaneregels van een land gelden: rechten en procedures voor invoer en uitvoer.
- Buiten, voor de douane
- Voor douanedoeleinden geldt een vrije zone als buiten het Turkse douanegebied, totdat Turkije volwaardig lid van de EU wordt.
- Binnen, voor de oorsprong
- Oorsprong (menşe) is het land waar goederen zijn gemaakt. Voor de regels die de oorsprong bepalen, geldt een vrije zone als binnen Turkije.
- Vrij verkeer (serbest dolaşım)
- De douanestatus van goederen die binnen Turkije en de EU verder mogen worden vervoerd zonder extra douanerecht.
- Gevolg
- Goederen die vanuit Turkije naar een zone worden verzonden, vallen onder het uitvoerregime. Goederen die vanuit een zone naar Turkije worden verzonden, worden in het vrije verkeer gebracht: het invoerregime. Zonegebruikers kopen goederen uit het buitenland zonder douanerecht en goederen en diensten uit Turkije zonder btw.
De president
Alleen de president bepaalt waar een zone ligt en waar de omheining loopt. De president machtigt ook de bedrijven die een zone aanleggen of exploiteren.
De exploitatiemaatschappij
Een oprichtings- en exploitatiemaatschappij, Bölge Kurucu ve İşleticisi (BKİ), investeert in een nieuwe zone of vernieuwt een oude en exploiteert die. Turkse of buitenlandse personen of overheidsinstanties kunnen deze bevoegdheid krijgen.
Het Ministerie van Handel
Het Directoraat-generaal Vrije Zones (Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü) in Ankara beslist over vergunningen. Elke zone heeft een zonedirectie (Serbest Bölge Müdürlüğü) die vergunningaanvragen in ontvangst neemt.
Voor een bedrijf dat goederen vanuit het buitenland per post naar Turkije verzendt, gelden andere douaneregels.
Waar de 19 zones liggen: exploitanten, plaatsen, jaren en cijfers
Negentien zones zijn in bedrijf, door het ministerie ingedeeld in zes regio’s. De namen behouden de schrijfwijze van het ministerie. A.Ş. (anonim şirket) betekent naamloze vennootschap.
- Middellandse Zeekust (3)
- Mersin, Antalya, Adana-Yumurtalık
- Egeïsche regio (4)
- Ege, Denizli, İzmir, Batı Anadolu
- Regio Marmara (7)
- İstanbul İhtisas, İstanbul Endüstri ve Ticaret, İstanbul Trakya, Avrupa, Kocaeli, TÜBİTAK-MAM Teknoloji, Bursa
- Zwarte Zeekust (3)
- Trabzon, Rize, Samsun
- Zuidoost-Anatolië (1)
- Gaziantep
- Centraal-Anatolië (1)
- Kayseri
Bij elke zone staan de exploitatiemaatschappij, het oprichtingsjaar, de plaats, het e-mailadres van de zonedirectie en twee cijfers van het ministerie voor 2025: handelsvolume (inkomende en uitgaande goederen, in duizend US-dollar) en personeel.
Twaalf zones buiten Marmara
- Vrije zone MersinMiddellandse Zeekust · Mersin Serbest Bölgesi
- Exploitant
- MESBAŞ (Mersin Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 1985
- Plaats
- District Akdeniz (wijk Karaduvar), Mersin
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 3.549.500 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 7.858
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone AntalyaMiddellandse Zeekust · Antalya Serbest Bölgesi
- Exploitant
- ASBAŞ (Antalya Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 1985
- Plaats
- Yeniliman, Antalya
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 1.165.094 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 7.463
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone Adana-YumurtalıkMiddellandse Zeekust · Adana-Yumurtalık Serbest Bölgesi
- Exploitant
- TAYSEB (Adana Yumurtalık Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 1992
- Plaats
- Ceyhan, Adana
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 2.389.438 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 2.286
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone Egeïsche ZeeEgeïsche regio · Ege Serbest Bölgesi
- Exploitant
- ESBAŞ (Ege Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 1987
- Plaats
- Gaziemir, İzmir
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 6.329.702 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 23.610
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone DenizliEgeïsche regio · Denizli Serbest Bölgesi
- Exploitant
- DENSEB (Denizli Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 2000
- Plaats
- Çardak, Denizli
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 92.641 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 197
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone İzmirEgeïsche regio · İzmir Serbest Bölgesi
- Exploitant
- İZBAŞ (İzmir Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 1997
- Plaats
- Menemen, İzmir
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 606.689 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 4.493
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone West-AnatoliëEgeïsche regio · Batı Anadolu Serbest Bölgesi
- Exploitant
- BASBAŞ (Batı Anadolu Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 2021
- Plaats
- Bergama, İzmir
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 12.844 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 439
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone TrabzonZwarte Zeekust · Trabzon Serbest Bölgesi
- Exploitant
- TRANSBAŞ (Trabzon Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 1990
- Plaats
- Ortahisar, Trabzon
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 39.972 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 21
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone RizeZwarte Zeekust · Rize Serbest Bölgesi
- Exploitant
- Er is geen afzonderlijke exploitatiemaatschappij genoemd; de zonedirectie is het aanspreekpunt.
- Opgericht
- 1997
- Plaats
- Wijk Engindere, Rize
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 0 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 0
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone SamsunZwarte Zeekust · Samsun Serbest Bölgesi
- Exploitant
- SASBAŞ (Samsun Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 1995
- Plaats
- İlkadım, Samsun
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 206.003 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 273
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone GaziantepZuidoost-Anatolië · Gaziantep Serbest Bölgesi
- Exploitant
- GASBAŞ (Gaziantep Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 1998
- Plaats
- Şehitkamil, Gaziantep
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 248.206 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 423
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone KayseriCentraal-Anatolië · Kayseri Serbest Bölgesi
- Exploitant
- KAYSER (Kayseri Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 1997
- Plaats
- Ankara Yolu, 15e km, Kayseri
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 1.387.508 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 6.186
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
Zeven zones in Marmara
- Vrije zone İstanbul İhtisasRegio Marmara · İstanbul İhtisas Serbest Bölgesi
- Exploitant
- İSBİ (İstanbul AHL Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 1990
- Plaats
- Bakırköy (wijk Yeşilköy), İstanbul
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 778.914 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 3.381
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone İstanbul Industrie en HandelRegio Marmara · İstanbul Endüstri ve Ticaret Serbest Bölgesi
- Exploitant
- DESBAŞ (İstanbul Endüstri ve Ticaret Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 1992
- Plaats
- Tuzla, İstanbul
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 2.332.088 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 5.560
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone İstanbul ThraciëRegio Marmara · İstanbul Trakya Serbest Bölgesi
- Exploitant
- İSBAŞ (İstanbul Trakya Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 1990
- Plaats
- Çatalca, İstanbul
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 1.065.993 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 3.771
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone AvrupaRegio Marmara · Avrupa Serbest Bölgesi
- Exploitant
- Avrupa Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.
- Opgericht
- 1996
- Plaats
- Çorlu, Tekirdağ
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 2.897.062 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 7.231
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone KocaeliRegio Marmara · Kocaeli Serbest Bölgesi
- Exploitant
- KOSBAŞ (Kocaeli Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 2000
- Plaats
- Başiskele, Kocaeli
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 2.077.895 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 4.072
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Technologische vrije zone TÜBİTAK-MAMRegio Marmara · TÜBİTAK-MAM Teknoloji Serbest Bölgesi
- Exploitant
- MARTEK (Marmara Teknokent A.Ş.)
- Opgericht
- 1999
- Plaats
- Gebze, Kocaeli
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 174.249 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 2.155
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- Vrije zone BursaRegio Marmara · Bursa Serbest Bölgesi
- Exploitant
- BUSEB (Bursa Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş.)
- Opgericht
- 2000
- Plaats
- Gemlik, Bursa
- E-mail zonedirectie
- [email protected]
- Handelsvolume, 2025
- 3.199.524 duizend US-dollar
- Personeel, 2025
- 12.967
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
De oprichtingsjaren uit de lijst van het ministerie van november 2023:
- 1985Antalya, Mersin
- 1987Ege
- 1990Trabzon, İstanbul Trakya, İstanbul İhtisas
- 1992Adana-Yumurtalık, İstanbul Endüstri ve Ticaret
- 1995Samsun
- 1996Avrupa
- 1997Kayseri, Rize, İzmir
- 1998Gaziantep
- 1999TÜBİTAK-MAM Teknoloji
- 2000Bursa, Denizli, Kocaeli
- 2021Batı Anadolu
Wie er mag werken: de exploitatievergunning
Niemand begint handel te drijven in een zone zonder een exploitatievergunning (faaliyet ruhsatı) van het Directoraat-generaal Vrije Zones. Turkse en buitenlandse personen en bedrijven mogen een aanvraag indienen. Een vergunninghouder met een werkruimte in de zone is een gebruiker (kullanıcı). Een vergunning geldt voor één onderwerp van activiteit; een tweede onderwerp vereist een tweede vergunning.
Productie
Grondstoffen en halffabricaten voor de productie kopen en de gemaakte goederen verkopen, van een merk voorzien, verpakken, etiketteren en tentoonstellen. Overtollige grondstoffen mogen alleen worden verkocht met toestemming van de zonedirectie. Vergunning: 45 jaar voor een investeerder, 20 voor een huurder.
Inkoop en verkoop
Handelsgoederen kopen en verkopen en ze opslaan, etiketteren, verpakken en tentoonstellen.
Een magazijn beheren
Goederen opslaan die eigendom zijn van andere gebruikers of van personen die geen gebruiker zijn.
Kantoren verhuren
Gebruiksklare werkruimten verhuren aan gebruikers. Een vergunning hiervoor geldt maximaal 5 jaar.
Montage en demontage
De goederen uit de aanvraag in elkaar zetten of uit elkaar halen.
Reparatie en onderhoud
De goederen uit de aanvraag onderhouden en repareren, zonder er eigenaar van te worden.
Bankactiviteiten
Banken en financiële leasemaatschappijen voegen een vergunning bij van de BDDK, de toezichthouder op en regelgever voor het bankwezen.
Overig
Elke activiteit die niet onder de andere zeven valt.
De acht onderwerpen van het aanvraagformulier voor 2026, gedateerd 29‑09‑2026. Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
Bouwt of neemt over
Yatırımcı kullanıcı: een persoon of bedrijf dat een eigen gebouw in de zone bouwt of een bestaand gebouw overneemt. Vergunning: 45 jaar voor productie, 30 voor andere onderwerpen van activiteit.
Huurt ruimte
Kiracı kullanıcı: een persoon of bedrijf dat een afgesloten kantoor- of productieruimte huurt van de exploitatiemaatschappij of van een gebruiker met een vergunning voor kantoorverhuur. Vergunning: 20 jaar voor productie, 15 voor andere onderwerpen van activiteit.
- Het formulierHaal het aanvraagformulier (Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu) van ticaret.gov.tr of bij een zonedirectie of de exploitatiemaatschappij en vul het in.
- De vergoedingStort 5.000 US-dollar of de tegenwaarde in lira op de rekeningen van de centrale bank. Dit bedrag wordt terugbetaald als de vergunning wordt geweigerd.
- Het dossierDien het formulier, de bijlagen, kopieën en het bankbewijs samen met een verzoekschrift in bij de zonedirectie.
- De beoordelingHet Directoraat-generaal weegt de gerichtheid op productie en uitvoer, het technologieniveau, investerings- en uitvoertoezeggingen, werkgelegenheid, aansluiting bij de doelstellingen van vrije zones en clustervorming.
- De huurNa goedkeuring heb je 30 dagen om een huurovereenkomst te tekenen met de exploitatiemaatschappij of een vergunninghoudende gebruiker (op particuliere grond een koop- of huurovereenkomst).
- De vergunningHet Directoraat-generaal verleent de vergunning. Een investeerder krijgt vervolgens een bouwvergunning (inşaat ruhsatı), bouwt, krijgt een gebruiksvergunning (iskân ruhsatı) en begint handel te drijven.
Het dossier
- Bedrijfsdocumenten: een bedrijfsintroductie en de geplande activiteit, documenten over tekenbevoegdheid, de gepubliceerde kennisgeving van het handelsregister (Ticaret Sicil Gazetesi) met het recentste kapitaal en de vennoten, en de inschrijving bij de kamer van koophandel. Een buitenlands bedrijf stuurt het certificaat uit het thuisland mee, goedgekeurd door de Turkse vertegenwoordiging daar.
- Jaarrekeningen: balansen en winst-en-verliesrekeningen van de laatste drie jaar.
- Buitenlandse valuta: indien van toepassing, een document met het bedrag dat de laatste drie jaar naar Turkije is overgebracht.
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
Bedrijfsregels
- Een zonebedrijf of filiaal. Om handel te drijven wordt een bedrijf met hoofdkantoor in de zone opgericht of wordt er een filiaal gevestigd. Een in Turkije gevestigd bedrijf moet via een filiaal in de zone werken. Het filiaal heeft kapitaal en een geplande exploitatiebegroting nodig.
- Geen dubbele naam. Een bedrijf met hoofdkantoor in een zone mag elders in Turkije niet onder dezelfde naam handel drijven of er een filiaal openen.
- Goedkeuring voor wijzigingen. Voor wijzigingen in de bedrijfsnaam, het doel en het onderwerp van activiteit, het hoofdkantoor of de looptijd is vooraf toestemming van het Directoraat-generaal nodig.
- Andere vergunningen. Alle vergunningen van andere overheidsinstanties blijven nodig.
- Buitenlands personeel. Buitenlands personeel moet bestaan uit managers of deskundigen die in Turkije moeilijk te vinden zijn.
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
Het gebouw gaat terug
Op grond van de Schatkist gaat een door een investeerder gebouwd gebouw naar de Schatkist wanneer het gebruiksrecht eindigt. Tijdens de looptijd mag het worden overgedragen aan een persoon die het Directoraat-generaal goedkeurt.
Verkoop of verhuur
Op particuliere grond mag het eigendom van een investeerder worden verkocht of verhuurd aan personen die het Directoraat-generaal goedkeurt.
Hoe goederen de omheining passeren: richtingen, vergoedingen en grenzen
De handel in een zone kent vier richtingen: vanuit de zone naar het buitenland, vanuit het buitenland naar de zone, vanuit de zone naar Turkije en vanuit Turkije naar de zone. Gebruikers handelen ook met gebruikers in dezelfde zone en in andere zones. Elke goederenbeweging wordt vastgelegd op het zonetransactieformulier (Serbest Bölge İşlem Formu) in SBBUP (Serbest Bölgeler Bilgisayar Uygulama Programı, het computerprogramma van de zones).
Bijzondere rekeningvergoeding · gebruikers met een productievergunning
0,1% erin, 0,9% eruit.
0,1% (binde 1) van de CIF-waarde voor goederen die vanuit het buitenland binnenkomen; 0,9% (binde 9) van de FOB-waarde voor goederen die vanuit de zone naar Turkije gaan. Deze bijzondere rekeningvergoeding heet özel hesap ücreti.
CIF (kosten, verzekering, vracht) is de prijs van goederen geleverd in de aankomsthaven, inclusief vracht en verzekering. FOB (vrij aan boord) is de prijs van goederen die in de vertrekhaven aan boord van het schip zijn geladen, vóór zeevracht en verzekering.
Niet toegestaan in een zone
Vuurwapens en bijbehorende munitie (behalve munitie voor de eigen productie of het onderzoek van de zone), radioactieve materialen, alle afvalstoffen inclusief gevaarlijk en giftig afval, en andere door het ministerie aangewezen goederen. Ontvlambare, explosieve en soortgelijke goederen mogen alleen binnenkomen met speciale voorzieningen. Voor producten die onder toezicht staan op grond van internationale verdragen, is voor de productie en overbrenging goedkeuring van de overheidsinstanties nodig.
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
- A.TR
- Het certificaat A.TR belgesi gaat mee met goederen die onder de douane-unie Turkije-EU naar de EU worden verzonden. Hiervoor geldt een zone als onderdeel van die unie.
- Turkse of EU-goederen
- Goederen van Turkse of EU-oorsprong en goederen in het vrije verkeer gaan met een A.TR naar de EU.
- Goederen uit derde landen
- Goederen die elders zijn gemaakt, worden eerst in het vrije verkeer gebracht tegen het gemeenschappelijk douanetarief (Ortak Gümrük Tarifesi), te betalen bij het douanekantoor van de zone (Serbest Bölge Gümrük Müdürlüğü). Daarna gaan ze met een A.TR.
- Verkoop naar Turkije
- Geen beperking op verkopen vanuit een zone naar Turkije, behalve voor consumptiegoederen en risicovolle goederen.
- Tijd
- Goederen mogen zonder tijdslimiet in een zone blijven.
- Betalingen
- Elke betaling voor zoneactiviteiten mag in buitenlandse valuta of Turkse lira worden gedaan (besluit 2017/10718 van 15‑08‑2017).
- Winst
- Inkomsten uit zoneactiviteiten mogen zonder vergunning naar het buitenland of naar Turkije worden overgemaakt.
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
Belastingen: wat de wet vrijstelt en onder welke voorwaarde
Elke vrijstelling heeft een voorwaarde. Eerst de begrippen: vennootschapsbelasting (kurumlar vergisi) is belasting op de winst van een bedrijf; inkomstenbelasting (gelir vergisi) is belasting op het inkomen van een persoon; inhouding (stopaj) is de inkomstenbelasting die een werkgever op het loon inhoudt en aan de staat betaalt; btw (KDV) is omzetbelasting; zegelrecht (damga vergisi) is belasting op ondertekende documenten; onroerendezaakbelasting (emlak vergisi) is belasting op gebouwen.
| Vrijgesteld van | Voor wie | Voorwaarde | Tot |
|---|---|---|---|
| Inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting | Gebruikers met een productievergunning | Inkomsten uit goederen die in de zone zijn gemaakt en aan het buitenland, binnen dezelfde zone of aan andere zones zijn verkocht | Het einde van het belastingjaar waarin Turkije EU-lid wordt |
| Inkomstenbelasting ingehouden op lonen (stopaj) | Gebruikers met een productievergunning | Minstens 85% van de FOB-waarde van wat zij in de zone maken, wordt uitgevoerd | Geen einddatum vermeld |
| Inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting | Dienstverleners: onderhoud, reparatie, montage, demontage, goederenbehandeling, scheiding, verpakking, etikettering, testen, opslag | De volledige dienst gaat naar het buitenland | Geen einddatum vermeld |
| Zegelrecht en heffingen | Alle gebruikers, of alleen productiegebruikers | Documenten en transacties voor zoneactiviteiten | Geen einddatum vermeld |
| Btw | Diensten aan zones; vrachtvervoer voor uitvoer | Geen genoemd | Geen einddatum vermeld |
| Onroerendezaakbelasting | Gebruikers die eigenaar zijn van het gebouw waarin zij werken | Het gebouw wordt niet verhuurd | Geen einddatum vermeld |
| Inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting | De exploitatiemaatschappij van een nieuw opgerichte zone | Inkomsten uit de exploitatie van de zone | 30 jaar |
| Inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting | Houders van vergunningen voor andere onderwerpen van activiteit dan productie | Vergunning verleend vóór 06‑02‑2004: de vrijstelling blijft gelden. Vanaf 06‑02‑2004: geen | Het einde van de vergunning |
Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · algemene informatienota, mei 2026 en tekst over voordelen. De twee teksten verschillen over lonen (inhouding in de nota, inkomstenbelasting in de tekst over voordelen), zegelrecht (alle gebruikers in de nota, productiegebruikers in de tekst over voordelen) en dienstverleners (vrijgesteld in de nota; in de tekst over voordelen vervalt de vrijstelling voor vergunningen buiten productie vanaf 06‑02‑2004).
De voorwaarde van 85%
Minstens 85% van de FOB-waarde uitgevoerd.
Een gebruiker met een productievergunning van wie de uitvoer 85% van de FOB-waarde van de productie in de zone bereikt, is vrijgesteld van inhouding op de lonen van zijn werknemers.
Onder dat aandeel geldt de vrijstelling niet.
Zones die als gespecialiseerde vrije zone (ihtisas serbest bölgesi) zijn opgericht, krijgen aanvullende steun op grond van besluit 2635 (08‑06‑2020, gepubliceerd op 09‑06‑2020). De steun omvat de volgende onderdelen. De criteria voor gebruikers volgen uit een circulaire. Er wordt geen steun betaald als een ander programma dezelfde activiteit dekt.
Personeelsloon
50% van het bruto maandloon van maximaal 10 gekwalificeerde personeelsleden per gebruiker: maximaal 1.250 US-dollar per maand en 15.000 US-dollar per jaar per persoon.
Huur
50% van de huur voor grond en gebouwen, tot 75.000 US-dollar per jaar. Een gebruiker krijgt maximaal 5 jaar steun.
Leningen voor exploitanten
50% van de rente op een investeringslening van maximaal 10 miljoen US-dollar met een looptijd van maximaal 10 jaar. De lening mag maximaal 50% bedragen van de vaste investering waartoe de exploitant zich heeft verbonden.
Eén zone heeft het woord in haar naam: İstanbul İhtisas (ihtisas betekent gespecialiseerd). Gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
Handel en banen: de tabellen van het ministerie
Handelsvolume betekent de inkomende en uitgaande goederen van de zones, in duizend US-dollar. Alle cijfers komen uit de tabellen van het ministerie van januari 2026. De recentste kolom met werkgelegenheidscijfers is die van 2025.
Handelsvolume van alle 19 zones per jaar
Duizend US-dollar · gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
De vier richtingen in 2025
Duizend US-dollar en aandeel van het totaal · gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
2.832 exploitatievergunningen
Productie 1.251 (44,2%), handel 939 (33,2%), overig 642 (22,7%). Naar herkomst van de houder: 2.114 binnenlandse en 718 buitenlandse houders. Eerdere jaren: 2.980 (2023) en 2.970 (2024).
Industrie 93,07%
Industrie 26.573.491 (93,07%), waarvan industrieproducten 23.520.583, verwerkte landbouwproducten 2.459.212 en verwerkte aardolie 593.696. Landbouw 1.879.431 (6,58%). Mijnbouw en steengroeven 100.322 (0,35%).
92.386 personen
Arbeiders 70.918, kantoorpersoneel 12.977 en overigen 8.491. Het totaal was 99.023 in 2023 en 96.436 in 2024.
Personeel van alle zones per jaar
Personen · gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
Handelsvolume van de zones in 2025 per landengroep
Duizend US-dollar en aandeel van het totaal; de groepsindeling is van het ministerie · gecontroleerd op 25‑10‑2026 · Ministerie van Handel
Woorden op documenten en borden: wat ze betekenen
Serbest bölge (vrije zone)
Een omheind gebied dat voor douanedoeleinden als buiten het douanegebied wordt beschouwd. Wet 3218 is erop van toepassing.
Serbest Bölge Müdürlüğü (zonedirectie)
De directie van het Ministerie van Handel in elke zone. Deze neemt vergunningaanvragen in ontvangst.
Bölge Kurucu ve İşleticisi (BKİ)
De oprichtings- en exploitatiemaatschappij die bevoegd is een zone aan te leggen of te vernieuwen en te exploiteren.
Kullanıcı (gebruiker)
Een persoon of bedrijf met een exploitatievergunning en een werkruimte in een zone.
Faaliyet ruhsatı (exploitatievergunning)
De vergunning van het Directoraat-generaal Vrije Zones waarmee een gebruiker handel mag drijven in een zone. Ze geldt voor één onderwerp van activiteit.
Serbest Bölge İşlem Formu (zonetransactieformulier)
Het formulier waarop elke goederenbeweging in een zone via SBBUP wordt vastgelegd.
Özel hesap ücreti (bijzondere rekeningvergoeding)
0,1% van de CIF-waarde bij binnenkomst, 0,9% van de FOB-waarde bij vertrek naar Turkije, voor gebruikers met een productievergunning.
A.TR (certificaat inzake goederenverkeer)
Het certificaat dat meegaat met goederen die onder de douane-unie Turkije-EU naar de EU worden verzonden.
Serbest dolaşım (vrij verkeer)
De douanestatus van goederen die binnen Turkije en de EU verder mogen worden vervoerd zonder extra douanerecht.
Menşe (oorsprong)
Het land waar goederen zijn gemaakt.
İhracat en ithalat (uitvoer en invoer)
Goederen die vanuit Turkije naar een zone worden verzonden, vallen onder het uitvoerregime. Goederen die vanuit een zone naar Turkije worden verzonden, worden in het vrije verkeer gebracht: het invoerregime.
Serbest ticaret anlaşması (vrijhandelsovereenkomst)
Dat is iets anders: een overeenkomst tussen staten die de onderlinge douanerechten verlaagt.
Bronnen en beperkingen
Toon gecontroleerde pagina’s
- Serbest Bölgeler: Genel Tanıtım (29‑09‑2026) — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Serbest Bölgeler Genel Bilgi Notu (mei 2026) — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Serbest Bölge Müdürlüklerinin ve Bölge İşletici/Kurucu-İşletici Şirketlerin İletişim Bilgileri (23‑10‑2026) — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Serbest Bölgeler Kuruluş Tarihleri (november 2023) — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Faaliyet Ruhsatı Başvuru İşlemleri (november 2023) — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Faaliyet Ruhsatı Müracaat Formu (2026) — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Serbest Bölgelerimizin Sunduğu Avantajlar — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Serbest Bölgelerde Türk Lirası ile Yapılacak Ödemelere İlişkin Karar (2017/10718) — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- İhtisas Serbest Bölgelerinde Sağlanacak Destekler Hakkında Karar (2635) — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- İhtisas Serbest Bölgelerinde Sağlanacak Destekler (pagina van 24‑01‑2022) — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Serbest Bölgeler Mevzuatı — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Serbest Bölgeler İstatistikleri (30‑01‑2026) — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Tablo 1: Faaliyet ruhsatlarının konularına göre dağılımı — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Tablo 2: Ticaret hacimlerinin yıllara göre değişimi — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Tablo 3: Yönü itibarıyla ticari akışlar — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Tablo 4: Ticaret hacminin ülke gruplarına göre dağılımı — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Tablo 5: Ticaret hacminin sektörlere göre dağılımı — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Tablo 6: Serbest bölgelerde istihdam — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
- Serbest Ticaret Anlaşmalarına İlişkin Genel Bilgi (12‑11‑2025) — Ministerie van Handel, gecontroleerd op 25‑10‑2026
De foto’s komen van Wikimedia Commons. Elk bijschrift bevat de auteur, datum en bestandspagina. Drie tonen de Vrije zone Egeïsche Zee; de andere tonen de haven van Mersin, die geen vrije zone is.
Deze gids biedt algemene informatie, geen juridisch, fiscaal of zakelijk advies. De gids beveelt geen zone aan. Regels veranderen: neem vóór een stap contact op met het Directoraat-generaal Vrije Zones (+90 312 204 93 00, [email protected]) of de zonedirectie.
