Kütahya: geschiedenis, oude huizen, Aizanoi en Dumlupınar
Stad in West-Turkije: Germiyan-verleden, houten huizen, musea, Aizanoi, het slagveld van 1922, hoe je er komt en wat je er eet.
Inhoudsopgave
Kütahya (kuu-TA-ja) is een stad en een provincie in West-Turkije, op een vlakte onder een kasteelheuvel. De oude stad heeft houten huizen, een tegelmuseum en een Grote Moskee. In de provincie liggen de Romeinse stad Aizanoi en het slagveld van Dumlupınar uit 1922. Over de weg is het 311 km van Ankara, 360 km van Istanboel en 334 km van İzmir.
Kort gezegd · gecontroleerd op 26‑10‑2026
Een stad van houten huizen en tegelmusea, met een Romeinse vindplaats en een slagveld in de provincie.
- Wat je in de stad kunt zien: het kasteel, de Grote Moskee, het Çini-museum (tegelmuseum), het Archeologisch Museum en het Kossuth-huis, een museum in een oud houten huis.
- In de provincie: Aizanoi, een Romeinse tempelstad in het district Çavdarhisar, en de monumenten van Dumlupınar voor de slag van 1922.
- Museumtarieven: het Çini-museum en het Kossuth-huis zijn gratis. In het Archeologisch Museum van Kütahya en in Aizanoi hebben Turkse burgers toegang met MüzeKart; buitenlandse bezoekers betalen € 3.
- Aizanoi is geen werelderfgoed. Het staat sinds 2012 op de voorlopige lijst van Turkije.
Tekening · onderdelen van het huis met de namen van de directie, gecontroleerd op 26‑10‑2026
Het huis van Kütahya, onderdeel voor onderdeel
De oude huizen van Kütahya hebben dezelfde indeling: een stenen begane grond, daarboven een houten skelet en kamers die op één hal uitkomen. Wissel tussen het straatbeeld en de doorsnede, druk op een nummer en lees over het onderdeel. Voeg de onderdelen die je wilt zoeken toe aan de kijklijst; met Kopiëren krijg je de lijst en twee Turkse vragen die je kunt stellen.
- Taşlık stenen begane grond De begane grond is gemetseld. Hier waren de paardenstal, de berging voor landbouwwerktuigen, de kelder, het kolenhok en de haard. Er zijn weinig, kleine ramen.
- Sokak kapısı straatdeur Je komt meestal binnen door een straatdeur die naar de tuin leidt. Deze deuren zijn de enige versiering aan de straatgevel: twee vleugels met houten dwarsbanden en gesmede spijkers. Een tweede deur komt uit op de achtertuin.
- Çatkı ve kerpiç dolgu houtskelet met leemsteen Boven de stenen bouwlaag staat een houtskelet met vakken gevuld met leemsteen (kerpiç) en afgewerkt met pleister. Het pleister is wit, geelachtig, oker of indigo geverfd; balken, kozijnen en traliewerk houden hun houtkleur.
- Çıkma erker op houten schoren De directie noemt de erker op houten schoren (payanda) het belangrijkste stijlkenmerk. Verdiepingen steken uit boven de straat; bij huizen van drie bouwlagen springen de erkers boven elkaar telkens verder uit. Een erker heet ook cumba.
- Kafes houten traliewerk Traliewerk van dunne houten latten vult een raam of erker. Bij huizen uit de 19e en vroege 20e eeuw verschuift de versiering naar buiten: naar kozijnen, dakranden, traliewerk en erkerschoren.
- Saçak dakranden Het dak heeft vier of twee vlakken met gebogen pannen. De dakranden steken ver uit. Schoorstenen komen net boven de nok uit, elk onder een eigen dakje. In de 19e en vroege 20e eeuw zijn de dakranden versierd.
- Çeşme straatfontein Bijna elke straat heeft een fontein, dus hadden huizen lange tijd geen waterleiding. Een fontein staat bij de deur van een buur of in de tuinmuur aan de straat; sommige binnenplaatsen hebben een put.
- Hayat de hal De hal heet in Kütahya hayat. Hij is overdekt en bij oudere huizen open aan de zijkanten; twee kanten zijn dicht tegen koude wind en regen. Alle kamerdeuren komen erop uit. Aan één kant is een koffiehaardje, aan de andere een wasplek voor het gebed.
- Köşk verhoogde zitplek in de hal Waar alle deuren op de hal uitkomen, is de vloer verhoogd voor een zit- en rusthoek: de seki of köşk. Een verdieping kan ook een köşk hebben die buiten het huis uitsteekt: een cihannüma, een uitkijkplek over de stad.
- Baş oda hoofdkamer De hoofdkamer heeft zitplaatsen langs alle muren en een haard. Plafond, haardkap, kastdeuren en deuren bestaan uit veel delen met houtsnijwerk. Bij bezoek wordt hier voor de mannen gedekt; het gezin eet in de dagkamer.
- Çarkıfelek plafondrozet Latten op de plafondplanken vormen patronen met een rozet in het midden en een kwart ervan aan elke zijde. De middelste rozet is de çarkıfelek. Sommige hoofdkamers hebben een tegelbord in het midden.
- Yüklük, kavukluk, şerbetlik inbouwkasten en nissen Er zijn geen slaapkamers: dekbedden en bedden gaan elke ochtend in de yüklük, de beddengoedkast. De kavukluk bergt de kavuk, een mannenhoofddeksel; de şerbetlik de şerbet, een zoete vruchtensiroop. In de hoofdkamer zijn ze rijk versierd.
- Gusülhane waskast Het huis heeft geen badkamer. Men ging minstens wekelijks naar de buurthamam. In de kamer opent een laag dubbel deurtje naar een waskast met een zinken vloer, zonder waterleiding. Water wordt verwarmd en in emmers gebracht.
Voeg een onderdeel toe met zijn knop; het verschijnt dan hier.
- Taşlık stenen begane grond
- Çıkma erker op houten schoren
- Saçak dakranden
Macar Sokak'taki Kossuth Müzesi nerede?Waar is het Kossuth-museum aan Macar Sokak?
Çıkmalı eski evler hangi sokaklarda?In welke straten staan de oude huizen met erkers?
Niets wat je indrukt wordt opgeslagen of verstuurd. Wil je een huis vanbinnen zien, dan staat het Kossuth-huismuseum op de lijsten van het ministerie: gratis, op maandag gesloten (muze.gov.tr, 26‑10‑2026). Oude huizen staan in de wijken Sultanbağı, Kurşunlu, Gazi Kemal en Pirler (hoofdstuk 3).
De ligging: een stad onder een kasteelheuvel
Kütahya is de naam van een provincie (il) en haar hoofdplaats. De oude kern ligt onder twee heuvels: Hisar met het kasteel en Hıdırlık. Ertussen loopt een beek die de stad van zuid naar noord doorsnijdt. De stad strekt zich uit vanaf de voet van de ongeveer 1.000 m hoge Hisarheuvel over de vlakte naar het noorden (TDV İslâm Ansiklopedisi). De provincie grenst aan zeven andere provincies.
Directie Cultuur en Toerisme Kütahya · algemene informatie
949 m boven zee, 13 districten, zeven buurprovincies.
De provincie beslaat 12.043 km² in het westelijke binnenland van de Egeïsche regio, waar het Boven-Sakarya- en het Zuid-Marmaragebied samenkomen. De TDV geeft 11.977 km². De provincie grenst aan Bursa, Bilecik, Eskişehir, Afyonkarahisar, Uşak, Manisa en Balıkesir; de gids over Eskişehir behandelt de dichtstbijzijnde grote buurstad.
De 12 districten naast het centrum zijn Altıntaş, Aslanapa, Çavdarhisar, Domaniç, Dumlupınar, Emet, Gediz, Hisarcık, Pazarlar, Simav, Şaphane en Tavşanlı.
Woorden die je tegenkomt
- İl
- provincie: Kütahya is er een; de hoofdplaats heeft dezelfde naam.
- İlçe
- district: een deel van een provincie. Kütahya heeft er 12 naast het centrale district.
- Merkez
- centrum: het centrale district waarin de stad ligt.
- Belediye
- gemeente: het gekozen stadsbestuur.
- Valilik
- gouvernement: het staatsbestuur in de provincie, geleid door de vali (gouverneur).
- Mahalle
- wijk: de oude stad wordt beschreven aan de hand van wijken, zoals Sultanbağı, Kurşunlu, Gazi Kemal en Pirler.
Pagina’s van de directie en de TDV · gecontroleerd op 26‑10‑2026 · algemene informatie · TDV İslâm Ansiklopedisi
Een korte geschiedenis: van Kotiaeion tot 1922
De naam Kütahya komt van Kotiaeion, de naam van de stad in de oudheid (TDV İslâm Ansiklopedisi). Het cultuurportaal van Turkije (Türkiye Kültür Portalı) van het Ministerie van Cultuur en Toerisme stelt dat de geschiedenis van het gebied ongeveer 7.000 jaar teruggaat. Waar de bronnen verschillen, volgen de onderstaande jaartallen de TDV.
- Vóór 1078Frygiërs, Lydiërs en Perzen heersen over het gebied, daarna Alexander de Grote en zijn opvolgers. Rome neemt het in 133 v.Chr. in. Onder Byzantium is het een bisschopszetel; de kasteelmuren zijn Byzantijns werk uit de 5e eeuw.
- 1078–1233Het Anatolisch Seltsjoekenrijk, gesticht in 1078, neemt Kütahya in. Vanaf 1233 is het opnieuw in Turkse handen: de Seltsjoekse sultan Alâeddin Keykubad herovert het op het Keizerrijk Nicea, een opvolgerstaat van Byzantium. Het badhuis Yoncalı Hamam draagt een inscriptie uit 1234.
- Rond 1300De Germiyanoğulları (“zonen van Germiyan”, een Turkmeense dynastie) maken Kütahya tot hoofdstad van hun beylik: een kleine staat onder een bey, een Turkse heer. Umur bin Savcı laat in 1314 de Vâcidiye-medrese bouwen.
- 1381Süleyman Şah van Germiyan huwelijkt zijn dochter uit aan Bayezid, een zoon van de Ottomaanse sultan Murad I. Kütahya, Simav, Eğrigöz en Tavşanlı gaan als haar bruidsschat (çeyiz) naar de Ottomanen. Bayezid gaat als gouverneur naar Kütahya.
- 1390–1429In 1390 neemt Bayezid, inmiddels sultan, al het Germiyan-gebied in. Na de Ottomaanse nederlaag bij Ankara in 1402 keert Yakub II terug naar Kütahya. Hij heeft geen zoon en zegt Murad II in 1428 dat zijn land aan hem zal toevallen. Na zijn dood in 1429 wordt Kütahya een Ottomaanse sancak, een district onder een gouverneur.
- 1451Kütahya wordt de zetel van de Anatolische beylerbeylik, de provincie van de gouverneur-generaal van Anatolië.
- 1833–1867Het Verdrag van Kütahya (1833) beëindigt de opmars van İbrahim Paşa, de zoon van de gouverneur van Egypte, die de stad had bereikt. Vanaf 1841 is Kütahya het centrum van de provincie Hüdavendigâr. In 1857 krijgt het een gemeentebestuur; in 1867 neemt Bursa de rol van provinciehoofdstad over.
- 1850–1851Na de revoluties van 1848 vinden Hongaarse leiders een toevlucht in de Ottomaanse staat. Lajos Kossuth krijgt van 1850 tot 1851 onderdak in Kütahya.
- Juli 1921Het Griekse leger trekt Kütahya binnen en houdt het ruim een jaar bezet.
- 30 augustus 1922Het Grote Offensief begint op 26 augustus. Kütahya wordt op 30 augustus om 18:00 uur bevrijd (hoofdstuk 6).
Cultuurportaal Kütahya en TDV İslâm Ansiklopedisi · gecontroleerd op 26‑10‑2026 · cultuurportaal · TDV
Lajos Kossuth in Kütahya
- Wie
- Een van de leiders van de Hongaarse onafhankelijkheidsstrijd, 1802–1894.
- Wanneer
- Kreeg van 1850 tot 1851 onderdak in Kütahya, met zijn familie en andere vluchtelingen.
- Waar
- In een houten huis aan Macar Sokak, nu een museum (hoofdstuk 4). Volgens de directie stelde hij er een ontwerpgrondwet voor Hongarije op.
Directie Cultuur en Toerisme Kütahya · gecontroleerd op 26‑10‑2026 · museumpagina
De oude stad: kasteel, moskeeën, bazaars en huizen
De straten van de oude wijken worden breder naarmate ze dichter bij de Grote Moskee (Ulu Cami) komen, die de directie het voornaamste centrum noemt. Grote moskeeën, wijkmoskeeën, herbergen, overdekte markten, badhuizen, fonteinen en graftombes vormen de rest van de oude stad. Negen plekken van de pagina’s van de directie:
Kasteel van Kütahya
Bewoond sinds de oudheid. De muren zijn Byzantijns werk uit de 5e eeuw, hersteld en uitgebreid door de Seltsjoeken, de Germiyan en de Ottomanen. Het kasteel bestaat uit drie delen: het bovenkasteel, het binnenkasteel en het benedenkasteel. De torens staan dicht opeen: 72 volgens de telling van reiziger Evliya Çelebi.
Ulu Cami
De bouw begon onder Bayezid I in 1381–1384 en werd in 1410 voltooid. De moskee heet ook Yıldırım Beyazıt-moskee. Ze meet 45 × 25 m; de grote zuilen zijn uit Aizanoi gehaald. De architect Mimar Sinan herstelde haar in de 16e eeuw. Bij een grote restauratie in 1893 kreeg ze haar koepel.
Vâcidiye-medrese
In 1314 gebouwd door de Germiyan-bey Umur bin Savcı, uit natuursteenblokken, met een ingang in Seltsjoekse stijl en negen kleine kamers rond een overkoepelde ruimte. Hier is het Archeologisch Museum gevestigd (hoofdstuk 4).
Mevlevihane, Dönenler Camii
Gebouwd in de 14e eeuw als ceremoniezaal van de Mevlevi-orde (de orde van de dichter Mevlana, bekend om haar draaidans), het eerste derwisjklooster van Kütahya. Nu is het een moskee, bekend als Dönenler Camii, “de moskee van de draaiers”. De derwisjcellen zijn bewaard gebleven.
Grote en Kleine Bedesten
Twee overdekte markten, gebouwd in de 15e eeuw door Gedik Ahmed Paşa; beide zijn in 2008 gerestaureerd. De directie noemt twee winkelrijen (arasta) tussen de Takvacılar- en Saadettin-moskee het handelscentrum van de stad.
Oud bestuursgebouw
Gebouwd in 1905 onder gouverneur Fuat Paşa. In 1907 werd de buitengevel bekleed met tegels uit Kütahya, het enige gebouw dat zo is versierd. Een kleine moskee binnen heeft betegelde muren. Na een restauratie in 1999 is het nu het gerechtsgebouw (Adalet Sarayı).
Rüstem Paşa-medrese
Rüstem Paşa, grootvizier en schoonzoon van Süleyman de Prachtige, liet het in 1550 bouwen. Het werd in de jaren 1930 afgebroken. De poort en de delen die nog te achterhalen waren, zijn hersteld. Omdat de oorspronkelijke plattegrond onbekend is, is de medrese herbouwd als ambachtsbazaar.
Evliya Çelebi
De 17e-eeuwse reiziger schreef dat zijn grootvader Kara Ahmed Bey begraven ligt naast het familiehuis in de wijk Zeryen, nu Maltepe. Naast het graf is een cultuur- en kunsthuis herbouwd. Aan de toegangsweg vanuit Eskişehir staat een monument (2002).
Hıdırlıkheuvel
Ten zuiden van de Grote Moskee, met een kleine Seltsjoekse moskee uit 1243–1244: een vierkante ruimte onder één koepel. Vanaf de heuvel is heel Kütahya te zien.
De houten huizen
Kütahya ligt in het gebied met houten huizen in West-Anatolië, op een lijn van Balıkesir via Uşak naar Antalya. Oude huizen in de wijken van de stadskern zijn onder meer:
- Defterdar Konağı, in de wijk Sultanbağı.
- Het huis van Hacı İsmail Efendi, in Kurşunlu, en het huis van Bandımzade in Gazi Kemal.
- Germiyan Konağı, in Pirler. Een “Germiyan Beyliği Konağı” is sinds 15‑05‑2018 het cultuur- en kunsthuis van het gouvernement.
Een huis had geen badkamer: men ging naar de buurthamam. Hoe een bezoek verloopt: Een dag in een Turks hamam.
Directie · gecontroleerd op 26‑10‑2026 · huizenpagina · cultuurpagina · de onderdelen van een huis staan in de tekening bovenaan
Çini, het tegelambacht
Çini (TSJIE-nie) is met de hand beschilderd tegel- en aardewerk, het ambacht dat Kütahya bekend maakte. Volgens de telling van de directie zijn er bijna 500 werkplaatsen (atölye). Blauwwitte tegels uit de 15e eeuw zijn te zien in de Hisarbey-moskee, die uit 1487 dateert.
Hoe çini verschilt van porselein en waar de fabrieken staan, lees je in Kütahya-porselein en çini.
Directie · gecontroleerd op 26‑10‑2026 · ambachtenpagina
Musea: tegels, vondsten en het Kossuth-huis
In de oude stad staan drie musea, waarvan twee naast de Grote Moskee. Het Ministerie van Cultuur en Toerisme vermeldt alle drie op zijn museumsite, muze.gov.tr.
Çini-museum van Kütahya
In de wijk Paşamsultan, naast de Ulu Cami, in het complex dat Yakub II in 1411 liet bouwen: een imaret (een openbare keuken die armen voedde), medrese, moskee, bibliotheek en hamam. Het deel met de imaret en het graf is in 1999 gerestaureerd als museum. Vitrines tonen tegels, inscripties, vazen, borden en huishoudelijke voorwerpen uit Kütahya en İznik, van de 14e eeuw tot nu. Ook het betegelde grafmonument van Yakub II staat hier. Je kunt er de teksten lezen van een overeenkomst van 13 juli 1766 tussen de meesters en gezellen van de kopjesmakers. De directie noemt die de eerste collectieve arbeidsovereenkomst in de geschiedenis.
Archeologisch Museum van Kütahya
In de Vâcidiye-medrese, geopend sinds 1965. De vitrines bestrijken de periode van het paleolithicum via de Frygische, hellenistische, Romeinse, Byzantijnse en Seltsjoekse tijd tot en met de Ottomaanse tijd. Een van de vondsten is de Amazonensarcofaag: een stenen doodskist, gevonden bij een noodopgraving in Aizanoi, met in hoogreliëf uitgehouwen gevechten tussen Grieken en Amazonen. Hij is in 1960 gevonden; het museum dateert hem rond 160 n.Chr.
Kossuth-huismuseum
Een houten huis van twee bouwlagen met zeven kamers in een tuin, aan Macar Sokak, bekend als het Hongaarse Huis (Macar Evi). De directie noemt het een Turks huis uit de 18e eeuw. Het opende op 19 september 1982 als museum en toont bezittingen van Kossuth en etnografische voorwerpen uit een klassiek Turks huis.
Dagen, uren en tarieven
- Çini-museum
- Maandag gesloten. 08:30–17:30, kassa sluit om 17:00. Gratis.
- Archeologisch Museum van Kütahya
- Elke dag open, 08:30–17:30, kassa sluit om 17:00. Controleer het eerst als je op maandag gaat: de provinciale directie vermeldt dat het dan gesloten is. Turkse burgers hebben toegang met MüzeKart; buitenlandse bezoekers betalen € 3.
- Kossuth-huis
- Maandag gesloten. 08:30–17:30, kassa sluit om 17:00. Gratis. Aan Macar Sokak, in de wijk Börekçiler.
Pagina’s van muze.gov.tr en de tarievenlijst van het ministerie · gecontroleerd op 26‑10‑2026 · Çini · Kütahya · Kossuth · tarievenlijst · uren en tarieven veranderen: controleer de pagina voor je gaat
Wat is MüzeKart?
MüzeKart is de museumkaart van het ministerie. In het Archeologisch Museum van Kütahya is deze geldig voor Turkse burgers. Hoe de kaarten en passen werken en wat ze kosten, staat in Museumtoegangsprijzen in Turkije en de pascalculator.
Aizanoi: een Romeinse stad in Çavdarhisar
Aizanoi (AJ-za-noj) is een antieke stad in het centrum van het district Çavdarhisar. Ze werd rijk door graan en wol, beleefde haar bloeitijd in de 2e eeuw n.Chr. en was in de vroeg-Byzantijnse tijd een bisschopszetel. Sporen van bewoning rond de tempel gaan terug tot ongeveer 3000 v.Chr. In de Romeinse stad woonden naar schatting ongeveer 80.000 mensen.
Wat er staat
- Zeustempel
- Gebouwd in 117–138 n.Chr. op een podium op een binnenplaats van 130,5 × 112 m, met 120 Ionische en 4 Korinthische zuilen. De directie noemt hem een goed bewaard gebleven Ionische tempel van Anatolië.
- Theater en stadion
- Een theater voor 15.000 mensen en, daaraan verbonden, een stadion van 220 × 50 m voor 13.500 mensen.
- Marktgebouw
- Een ronde graanmarkt uit de 2e eeuw n.Chr. Op de muren staan prijslijsten uit het edict van keizer Diocletianus van 301 n.Chr. tegen inflatie.
- Ook
- Badhuizen, een zuilenstraat, twee agora’s en vijf bruggen over de Kocaçay, waarvan er nog twee staan.
Directie · gecontroleerd op 26‑10‑2026 · pagina
- 13e eeuwHet tempelplatform is een fort geworden. De Çavdar-Tataren gebruiken het als uitvalsbasis; de plaats krijgt de naam Çavdarhisar, “Çavdar-fort”.
- 1824Europese reizigers herontdekken de ruïnes; in de jaren 1830 en 1840 worden ze onderzocht.
- 1926Het Duits Archeologisch Instituut voert de eerste opgraving uit, onder leiding van M. Schede en D. Krencker.
- Sinds 1970Elk jaar wordt er opgegraven.
Directie · gecontroleerd op 26‑10‑2026
Geen werelderfgoed
Aizanoi staat sinds 2012 op de voorlopige lijst van Turkije: de lijst van plekken die een land later kan voordragen. Het staat niet op de Werelderfgoedlijst. Tarieven: Turkse burgers hebben toegang met MüzeKart, buitenlandse bezoekers betalen € 3.
Dumlupınar: het slagveld van 1922
Het Grote Offensief (Büyük Taarruz) van het Turkse leger tegen het Griekse leger in West-Anatolië begon op 26 augustus 1922 bij Kocatepe, nabij Afyonkarahisar. De veldslag, de Başkomutan Meydan Muharebesi (“de veldslag van de opperbevelhebber”), eindigde op 30 augustus op de lijn van Zafertepeçalköy naar Dumlupınar. De hier genoemde plekken liggen in de districten Altıntaş, Dumlupınar en Emet.
- 26 augustusHet offensief begint bij Kocatepe, Afyonkarahisar.
- 29 augustusHet 3e Regiment van de 14e Cavaleriedivisie valt aan bij Zafertepeçalköy; een begraafplaats daar herdenkt de gesneuvelde cavaleristen.
- 30 augustusDe slag eindigt op de lijn Zafertepeçalköy–Dumlupınar. Kütahya wordt om 18:00 uur bevrijd.
- 31 augustusDe opperbevelhebber, Mustafa Kemal Paşa, bezoekt het slagveld. Een monument uit 2007 toont het moment waarop hij met İsmet Paşa en Fevzi Paşa de situatie beoordeelde op een kapotte kar op een verwoest erf in Çalköy.
- 1 septemberIn Dumlupınar geeft hij de legers hun volgende bevel: oprukken naar de Middellandse Zee.
Directie Cultuur en Toerisme Kütahya · gecontroleerd op 26‑10‑2026 · monumentenpagina
Eerste-doelmonument van Dumlupınar
Staat op de plek van het hoofdkwartier waar het bevel van 1 september werd gegeven. De bouw begon in 1964; het opende op 26 augustus 1972. Een bronzen standbeeld van Atatürk van 4 m hoog staat voor een betonnen muur van 12 m met bliksemschichten en een bronzen reliëf van cavalerie.
Begraafplaats van Dumlupınar
Aangelegd door het Ministerie van Cultuur en Toerisme voor de doden aan alle fronten van de Onafhankelijkheidsoorlog. Geopend op 30 augustus 1992, de 70e verjaardag. Er zijn 500 symbolische graven en monumenten voor de Drie Bevelhebbers, de Militie (omgekomen burgers), een Vader en Zoon en de Mehmetçik (de gewone soldaat), met een gebedsruimte en een fontein.
Atatürks hoofdkwartierhuis
Het huis dat in de oorlog als hoofdkwartier diende, is naar het origineel herbouwd en op 30 augustus 2003 geopend.
Monument van de Overwinning in Zafertepeçalköy
Op de 1.181 m hoge heuvel vanwaar de slag werd geleid. De bouw begon in 1964; het monument opende in 1968. De schuin geplaatste driehoekige blokken doen denken aan gestapelde geweren of een vlam. Hier vinden de plechtigheden van 30 augustus plaats.
Monument voor vaandeldrager Mehmetçik
De eerste steen werd gelegd op 30 augustus 1924; het monument op de huidige plek opende op 30 augustus 1979. Bij de 2e kilometer van de weg Zafertepeçalköy–Dumlupınar takt een weg van 600 m af.
Aslıhanlar en Cevizdere
De begraafplaats Büyük Aslıhanlar Üç Tepeler, geopend in 1995, herdenkt 42 soldaten die er op 30 augustus 1922 sneuvelden. De begraafplaats Emet Cevizdere in Günlüce, geopend in 1985, herdenkt wie er op 3 september 1922 sneuvelden.
Hoe je er komt: per vliegtuig, trein, bus of auto
In Kütahya komen wegen en spoorlijnen samen vanuit het binnenland van Anatolië naar de Egeïsche regio, de Marmararegio en de Middellandse Zee. Over de weg is het 311 km van Ankara, 360 km van Istanboel, 334 km van İzmir en 364 km van Antalya.
Hoe reis je?
- De luchthaven
- Luchthaven Zafer ligt in het district Altıntaş, op 41 km van het stadscentrum.
- Vluchten
- Tijden en tarieven staan op de eigen sites van de luchtvaartmaatschappijen.
- Het station
- Het treinstation ligt in het stadscentrum. Stadsbussen en dolmuş, een gedeelde minibus die vertrekt als hij vol is, rijden ernaartoe.
- De lijnen
- De lijn loopt naar het noorden en oosten via Eskişehir, naar het westen via Balıkesir en naar het zuiden via Afyonkarahisar. Bij Dumlupınar sluit hij aan op de lijn Ankara–İzmir.
- Tijden en tarieven
- De ticketsite van TCDD Taşımacılık, het reizigersbedrijf van de staatsspoorwegen: tcddtasimacilik.gov.tr.
- Busstation
- Intercitybussen vertrekken vanaf het busstation (otogar) in Çinigar. Elk district van de provincie heeft busverbindingen met het centrum.
- De vervoerders
- Busbedrijven uit de provincie en nabijgelegen provincies waarvan de bussen door Kütahya rijden.
- De wegen
- Kütahya heeft wegverbindingen met elke provincie in Turkije; de afstanden hierboven zijn die van de directie.
- In de stad
- Stadsbussen en dolmuş rijden in de stad. Voor taxi’s, zie Taxi in Turkije.
Wat je er eet: deeg, yoghurt en wilde pruimen
De keuken draait om deeg en vlees, yoghurt en boter, gevormd door lange koude winters en een korte lente. Wilde groenten worden in het seizoen verzameld. Acht gerechten:
De afbeeldingen zijn illustraties naar de beschrijvingen van de directie, geen foto’s. Recepten verschillen van huis tot huis.
- Tarhanasoep wordt in september en oktober voor het hele jaar gemaakt. De soep wordt gegeten als voorgerecht, bij het ontbijt en als lunch op het land. Gediz houdt elk jaar een tarhanafestival.
- Çimcik is een van de vaakst bereide gerechten van Kütahya. Tijdens warme ramadans is het vaak de maaltijd vóór zonsopkomst (sahur).
- Kuru köfte wordt geserveerd bij bijzondere ontvangsten en in vaste ramadanmenu’s, in plaats van gevulde bladeren (etli sarma).
Directie Cultuur en Toerisme Kütahya · gecontroleerd op 26‑10‑2026 · keukenpagina
Het laatste gerecht
Een vast menu uit Kütahya (takım yemeği), geserveerd bij bruiloften, het afscheid van soldaten en bij bezoek, eindigt na het dessert met etli yaprak sarması: gevulde druivenbladeren met vlees en rijst. Dit heet kara haber, “zwart nieuws”, omdat het betekent dat er geen eten meer komt.
Directie · pagina · meer gerechten uit de Ottomaanse traditie: Ottomaanse gerechten in Turkije
Om een gastheer of kok te vragen: Yöresel yemekleriniz neler?Wat zijn uw streekgerechten?
Wanneer je gaat: wat elk seizoen brengt
Het klimaat vormt een overgang tussen het droge landklimaat van het binnenland van Anatolië en het mildere klimaat van de Egeïsche regio en de Marmararegio. In het oosten van de provincie zijn de zomers heet en droog en de winters koud en nat; het westen heeft een zachter zeeklimaat. De gemiddelde temperatuur is 0,5 °C in januari en 21,3 °C in juli.
- WinterDe winters zijn lang en koud. In het district Gediz ligt het thermale skicentrum Muratdağı; voor warmwaterbronnen, zie Thermale bronnen in Turkije.
- LenteDe lente is kort. Brandneteltoppen worden verzameld voor şipit.
- 30 augustusDe plechtigheden voor de overwinning van 1922 vinden plaats bij het Monument van de Overwinning in Zafertepeçalköy.
- Eerste zondag van septemberElk jaar vinden de Hayme Ana-herdenking en het festival van de nomadentrek (Göç Şenlikleri) plaats in het dorp Çarşamba, district Domaniç, bij het graf van Hayme Ana, die de directie de moeder van Ertuğrul Gazi noemt.
- September en oktoberTarhana wordt gemaakt voor het hele jaar; in de herfst worden wilde pruimen geplukt voor pestil.
- FeestdagenDe datums voor het jaar staan in Feestdagen in Turkije 2026 en 2027.
Directie en cultuurportaal · gecontroleerd op 26‑10‑2026 · klimaatpagina · cultuurpagina · keukenpagina
Korte antwoorden in een paar regels
Waar ligt Kütahya?
In het westelijke binnenland van Anatolië, over de weg op 311 km van Ankara, 360 km van Istanboel en 334 km van İzmir. Het is zowel een provincie met 13 districten als de naam van haar hoofdplaats.
Wat is Germiyan?
Een Turkmeense dynastie, de Germiyanoğulları, die vanuit Kütahya een kleine staat (beylik) bestuurde van ongeveer 1300 tot 1429, toen die aan de Ottomanen toeviel.
Is het Çini-museum gratis?
Ja. Het is gratis en op maandag gesloten. Controleer de pagina voor je gaat.
Is Aizanoi UNESCO-werelderfgoed?
Nee. Het staat sinds 2012 op de voorlopige lijst van Turkije, de lijst van plekken die een land later kan voordragen.
Wat gebeurde er op 30 augustus 1922?
De Başkomutan Meydan Muharebesi eindigde op de lijn Zafertepeçalköy–Dumlupınar. Kütahya werd om 18:00 uur bevrijd. De plechtigheden vinden elk jaar op 30 augustus plaats bij het Monument van de Overwinning.
Hoe kom ik er?
Per bus vanaf busstation Çinigar, per trein naar het station in het centrum, over de weg of per vliegtuig naar luchthaven Zafer in Altıntaş, op 41 km van het centrum.
Wat is çimcik?
Kleine deegstrikjes, gekookt en geserveerd met knoflookyoghurt en boter, of met gesmolten vruchtenleer van wilde pruimen en citroen. Volgens de directie moeten er veertig op een lepel passen.
Kan ik een oud houten huis in?
Ja, het Kossuth-huismuseum, dat op de lijsten van het ministerie staat: gratis, op maandag gesloten.
Bronnen en beperkingen
Toon de gecontroleerde pagina’s
- Genel Bilgiler — Provinciale directie Cultuur en Toerisme van Kütahya, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Sivil Mimari Örnekleri – Konaklar — Provinciale directie Cultuur en Toerisme van Kütahya, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Kültür Turizmi — Provinciale directie Cultuur en Toerisme van Kütahya, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Çini Müzesi — Provinciale directie Cultuur en Toerisme van Kütahya, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Arkeoloji Müzesi — Provinciale directie Cultuur en Toerisme van Kütahya, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Kossuth Müzesi — Provinciale directie Cultuur en Toerisme van Kütahya, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Aizanoi Antik Kenti (Ören Yeri) — Provinciale directie Cultuur en Toerisme van Kütahya, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Şehitlik ve Anıtlar — Provinciale directie Cultuur en Toerisme van Kütahya, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Kütahya Mutfak Kültürü — Provinciale directie Cultuur en Toerisme van Kütahya, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Geleneksel Sanatlar – Zanaatlar — Provinciale directie Cultuur en Toerisme van Kütahya, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Ulaşım — Provinciale directie Cultuur en Toerisme van Kütahya, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- İklimi — Provinciale directie Cultuur en Toerisme van Kütahya, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Kütahya · Genel Bilgiler — Türkiye Kültür Portalı, Ministerie van Cultuur en Toerisme, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Kütahya — TDV İslâm Ansiklopedisi, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Kütahya Çini Müzesi — Ministerie van Cultuur en Toerisme, muze.gov.tr, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Kütahya Müzesi — Ministerie van Cultuur en Toerisme, muze.gov.tr, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Kossuth Evi Müzesi — Ministerie van Cultuur en Toerisme, muze.gov.tr, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Müze ve Ören Yeri Ücretleri — Ministerie van Cultuur en Toerisme, gecontroleerd op 26‑10‑2026
- Türkiye — UNESCO-werelderfgoedcentrum, aangesloten staten, gecontroleerd op 26‑10‑2026
De foto’s komen van Wikimedia Commons, met in elk bijschrift de maker, datum, licentie en bestandspagina; de acht afbeeldingen van gerechten zijn illustraties. De openingstijden komen van de museumpagina’s van het ministerie.
Openingstijden, tarieven en dienstregelingen veranderen. Lees de museum- en ticketpagina’s voor je gaat.
