Kazakistan Yatırım Rehberi 2026: Orta Koridor, AIFC ve Fırsatlar
Table of Contents
Kazakistan’ı zihninizdeki o eski “sadece petrol ve kımız ülkesi” şablonundan çıkarın. Aralık 2025 itibarıyla sahadaki gerçeklik çok farklı: Bu ülke artık Avrasya’nın lojistik kalbi olarak kendini yeniden konumlandırıyor. Jeopolitik gerilimler geleneksel kuzey ticaret rotalarını tıkarken, Türkiye’nin de büyük önem verdiği “Orta Koridor” Kazakistan üzerinden şahlanıyor. Akıllı yatırımcılar ise pozisyonlarını çoktan almaya başladı.
Bugün Kazakistan’a bakan biri, sadece uçsuz bucaksız bozkırlar değil, küresel tedarik zincirlerinin geleceği için kurulmuş dev bir şantiye görüyor. 2025’in ilk dokuz ayında yakalanan %6,3’lük GSYİH büyümesi, bölgenin en dinamik ekonomisi olduklarının kanıtı. Peki bu bir saman alevi mi, yoksa sürdürülebilir bir trend mi?
Bu rehberde, ansiklopedik bilgileri bir kenara bırakıp yatırım iklimini sahadaki gerçeklerle analiz ediyoruz: Astana Uluslararası Finans Merkezi’ndeki (AIFC) İngiliz hukuku güvencesinden, Yeşil Teknoloji ve Lojistik alanındaki en karlı nişlere kadar her şeyi masaya yatırıyoruz.
Neden Şimdi? “Bağlantı” (Connector) Etkisi
Gelişmekte olan piyasalara yatırım yapmak genellikle geleceğe dair bir bahistir. Ancak Kazakistan örneğinde bu bahis, jeopolitik sigortaya sahip. Ülke, Çin ve Avrupa arasında stratejik bir kilit noktada duruyor. Rusya üzerindeki kuzey rotaları cazibesini yitirdikçe, ticaret hacmi agresif bir şekilde Trans Hazar Uluslararası Taşıma Güzergahı (TITR), yani bizim bildiğimiz adıyla Orta Koridor’a kayıyor.
2024’te bu rotadaki hacim patlama yaptı. Türk lojistik firmaları ve yatırımcılar için bunun anlamı net: Altyapı, depolama ve lojistik hizmetleri artık birer yan sektör değil, stratejik bir zorunluluk. Tıpkı Türkiye’nin kara sınır kapıları ve gümrüklerindeki modernizasyon hamlesi gibi, Kazakistan da sınır geçişlerini dijitalleştirerek ticaretin hızını artırıyor.
Siyasi İstikrar ve Reformlar: Gerçeklik Testi
Orta Asya’da siyasi istikrar genellikle göreceli bir kavramdır. Ancak Kazakistan, Cumhurbaşkanı Tokayev yönetiminde bölgenin en öngörülebilir aktörü olduğunu kanıtladı. Hükümet, tekelleri kırmayı ve orta sınıfı güçlendirmeyi hedefleyen “Adil Kazakistan” politikasını sadece kağıt üzerinde bırakmıyor.
Yabancı yatırımcılar için oyun değiştirici hamle ise Astana Uluslararası Finans Merkezi (AIFC). Burada yerel mahkemeler veya karmaşık bürokrasi değil, doğrudan İngiliz Ortak Hukuku (Common Law) geçerli. Bu, bölgede eşi benzeri olmayan bir hukuki güvence sağlıyor ve yabancı sermaye için riski minimize ediyor. Bir anlaşmazlık durumunda Londra standartlarında tahkim hakkınızın olması, masadaki elinizi güçlendiriyor.
Doğrudan Yabancı Yatırım (FDI): Kim, Nereye Yatırıyor?
Rakamlar yalan söylemez. 2023 sonu itibarıyla toplam doğrudan yabancı yatırım stoku 173 milyar ABD Doları seviyesini aştı. Ancak buradaki asıl hikaye, oyuncuların değişmesi:
- Hollanda: Yaklaşık %23’lük payla en büyük yatırımcı olmaya devam ediyor.
- ABD: Enerji sektöründeki hamleleriyle %20’ye yaklaşarak ikinci sıraya yerleşti.
- Çin ve Rusya: Önemli oyuncular ancak artık “tek tabanca” değiller.
Madencilik (petrol, gaz, metaller) geleneksel olarak yatırımların yarısını çekse de, 2025 ve 2026 projeksiyonlarında imalat, BT ve yenilenebilir enerjiye doğru ciddi bir çeşitlenme görüyoruz. Türk firmaları özellikle inşaat ve imalat sanayinde bu çeşitliliğin öncüleri arasında.
Portföyünüz İçin En İyi Sektörler
“Kazakistan 2050” stratejisi artık bir vizyon belgesi olmaktan çıktı, sahada beton dökülen projelere dönüştü. İşte en yüksek potansiyele sahip alanlar:
1. Kritik Hammaddeler ve Sanayi
Avrupa’nın enerji dönüşümü için Nadir Toprak Elementlerine ihtiyacı var ve Kazakistan bu elementlerin deposu. Lityumdan uranyuma kadar ülke, artık sadece hammadde ihraç etmek değil, işlemeyi de ülke içinde yapmak istiyor. Tıpkı Sefine Tersanesi‘nin yüksek teknolojiyle gemi inşasında yarattığı katma değer gibi, Kazakistan da madenlerini işleyerek değer yaratacak tesisler kuracak yatırımcılar arıyor.
2. Yenilenebilir Enerji ve Yeşil Hidrojen
Hedef iddialı: 2030’a kadar enerjinin %15’ini yenilenebilir kaynaklardan sağlamak. 2024 sonunda bu oran %6’yı geçti. 2030’a kadar planlanan 93 proje ve milyarlarca dolarlık yatırım hacmiyle sektör rüzgarı arkasına almış durumda. Özellikle Avrupa’ya ihracatı hedeflenen devasa Yeşil Hidrojen projeleri, enerji devlerinin radarında.
3. Tarım: Tahıl Ambarının Dönüşümü
Kazakistan dünyanın en büyük buğday ihracatçılarından biri. Hükümet, verimliliği artırmak için Tarım Teknolojilerini (AgriTech) aktif olarak destekliyor. Sübvansiyonlar ve vergi indirimleri, yabancı tarım şirketleri için girişi cazip kılıyor.
4. Gayrimenkul ve İnşaat
Astana ve Almatı’da kentleşme hız kesmiyor. Modern konut ve ticari gayrimenkul talebi genellikle arzın üzerinde. Türk müteahhitlik firmalarının bu alandaki başarısı tesadüf değil.
Vergi, Hukuk ve Bürokrasi: Bilmeniz Gerekenler
Para transferini yapmadan önce oyunun kurallarını netleştirelim. İşte 2025/2026 için kritik veriler:
- Kurumlar Vergisi (CIT): Standart oran %20. Dikkat: Yeni vergi kanunu taslağına göre 2026’dan itibaren bankalar için bu oranın %25’e çıkması beklenirken, tarım (%3) ve sosyal sektörler korunmaya devam edecek.
- Katma Değer Vergisi (KDV): Bir artışa hazırlıklı olun. Bütçe dengesini sağlamak adına oranın %12’den %16’ya çıkarılması masada ve neredeyse kesinleşmiş durumda.
- Belgeler ve Yasallaştırma: Pazara giriş bürokrasi gerektirir. Şirket kurulum süreçleri, Türkiye’de çalışma izni veya şirket kurma süreçlerindeki gibi detaylı bir evrak hazırlığı gerektirir. Apostil ve noter süreçlerini hafife almayın.
Joker Kartınız: Özel Ekonomik Bölgeler (SEZ)
Kazakistan’da şu anda 14 aktif Özel Ekonomik Bölge bulunuyor. Bunlar sadece birer pazarlama etiketi değil, maliyet hesabınızı doğrudan etkileyen alanlar. Bu bölgelerde yatırımcılar genellikle şu avantajlardan yararlanır:
- %0 Kurumlar Vergisi
- %0 Emlak/Arazi Vergisi
- İthalatta gümrük muafiyetleri
Öne çıkan bölgeler:
- Aktau Limanı & Khorgos Doğu Kapısı: Lojistik ve ticaret (Çin Avrupa hattı) için ideal. Hazar Denizi üzerinden Bakü’ye bağlantı noktası.
- Astana Yeni Şehir & Teknopolis: İnşaat, altyapı ve BT odaklı.
- PIT “Alatau”: Kazakistan’ın Silikon Vadisi, BT girişimleri için.
- Türkistan: Turizm ve kültürel projeler için yeni cazibe merkezi.
Yol Arkadaşınız: Kazakh Invest ile İletişim
Yatırımcılar için devletin “Tek Durak Ofisi” (One Stop-Shop) Kazakh Invest‘tir. İzinler ve yer seçimi konusunda ücretsiz destek sağlarlar. Bürokrasi labirentinde kaybolmamak için bu kapıyı mutlaka çalın.
İletişim Bilgileri (2025 Güncel):
Adres: 55/20 Mangilik El Ave., Blok C 4.1, 010000 Astana
Telefon: +7 7172 620 620
E posta: [email protected]
Web sitesi: invest.gov.kz
Sonuç: Cesaret Eden Kazanır
Kazakistan “vur kaç” yapılacak bir pazar değil, stratejik sabır gerektiren bir sermaye piyasasıdır. Yerel dinamiklere uyum sağlayan ve AIFC gibi enstrümanları akıllıca kullananlar için burada Batı Avrupa’da mumla aranan büyüme fırsatları var. İster portföy çeşitlendirmesi yapın, ister sanayi yatırımı; 2026, Kazakistan dosyasını masaya koymak için en doğru zaman.
