Türkiye’deki Çikolata Fabrikaları: Kim Ne Üretiyor, Nasıl Alınır?
Dokuz Türk çikolata markası kendi sitelerinden: kuruluş yılları, ürünler, adı geçen belgeler; çikolata adı ve etiket kuralları, AB'ye ihracat notu.
İçindekiler
Bu rehber dokuz Türk çikolata markasını kapsıyor: Elit, Ülker, Mabel, Eti, Şölen, Torku, Divan, Vakko ve Melodi. Her biri için kendi sayfalarındaki bilgileri aktarıyor (18 Ekim 2026 tarihinde kontrol edildi): ne zamandan beri faaliyet gösterdiği, hangi ürünleri sıraladığı, hangi belgelerin adını verdiği ve kurumsal alıcıların nereye başvuracağı. Markaların ardından çikolata kuralları geliyor: ambalajda hangi adın kullanılabileceğini Türk Gıda Kodeksi Tebliği’ne göre gösteren bir araç, ardından ad ve etiket kuralları, AB’ye ihraç edenler için kısa bir not ve belgeler.
Kısaca Türk çikolatası · kontrol: 18.10.2026
İhtiyacınıza göre markayı seçin, sonra ödeme yapmadan ambalajı okuyun.
- Dokuz marka: Elit, Ülker, Mabel, Eti, Şölen, Torku, Divan, Vakko ve Melodi. Aşağıdaki çikolata tabletinden her birinin kendi açıklamalarını açabilirsiniz.
- Hacim: Türkiye’nin çikolata ve kakao içeren diğer gıda müstahzarlarını kapsayan 1806 gümrük tarife pozisyonundaki ihracatı, 2025’te 1.408,9 milyon ABD doları oldu (Ticaret Bakanlığı).
- Belgeler: Dokuz markanın altısı kendi sayfalarında belgelerin adını veriyor; hiçbiri belge numarası göstermiyor. Belgeyi isteyin.
- Bitkisel yağ varsa etikette yazar: Tebliğ’e göre kakao yağı dışında bitkisel yağ içeren çikolatanın ambalajında “Kakao yağına ek olarak bitkisel yağ da içermektedir” ifadesi bulunur (Madde 14).
- AB’ye ihraç ediyorsanız: ormansızlaşma tüzüğü kakaoyu kapsar; ürünü AB pazarına sunan AB’deki alıcının yükümlülükleri 30 Aralık 2026’dan itibaren uygulanır (31 Aralık 2024’e kadar mikro veya küçük işletme olarak kurulmuş firmalar için 30 Haziran 2027’den itibaren). AB’deki alıcınıza hangi bilgilere ihtiyaç duyduğunu sorun.
- Ambalajdaki adlar: “çikolata”, “sütlü çikolata” ve “beyaz çikolata”, asgari değerlerle korunan adlardır. Araç, ambalajdaki değerlerin hangi adı kullanmaya izin verdiğini gösterir.
Tableti bölün, her karede bir marka
Hangi markanın arkasında kim var?
Kuruluş yılları ve sahiplik bilgileri markaların kendi açıklamalarıdır. Çizgi, sayfalarında bilgi verilmediğini gösterir.
| Marka | Kendi ifadesiyle başlangıç | Kendi ifadesiyle arkasındaki |
|---|---|---|
| Elit | “Master Chocolatier Since 1924” | – |
| Ülker | 1944’ten beri; ilk ürün Eminönü’ndeki bir atölyede üretilen Pötibör bisküvi | Yıldız Holding bünyesinde |
| Mabel | 1947, İstanbul Karaköy’de bir atölye | Mihail Payotis ve Haralambos Küçük Anastasiadi kurdu; Ahmet Tatlıcı markayı 1981’de devraldı |
| Eti | 60 yılı aşkın | Hikâyesi “Firuz Kanatlı ile başlıyor” |
| Şölen | 1989’da Gaziantep’te kuruldu | – |
| Torku | – | Çiftçi kooperatifi markası |
| Divan | – | Divan Group: oteller, restoranlar ve pastaneler |
Bir markadan alışveriş
Kim, nerede üretiyor?
Kutudaki ad her zaman üreticinin adı değildir. Alacağınız ürünü kimin, hangi tesiste ürettiğini sorun: belgeler bir marka adına değil, tesise ve ürüne aittir.
Dokuz markanın altısının kendi sitesinde kurumsal alıcı sayfası var; yukarıdaki tablette her birine bağlantı bulunuyor. Eti, Ülker ve Vakko yalnızca iletişim sayfası veriyor.
Ne alıyorsunuz?
- Teknik föy – Her ürün için: toplam kakao kuru maddesi, kakao yağı, süt kuru maddesi ve diğer bitkisel yağların sayısal değerleri.
- Teslimatta raf ömrü – Üretildiğindeki değil, size ulaştığında kalan gün sayısı.
- Yaz sevkiyatı – Soğutmalı kamyon, yalıtımlı kutu veya en sıcak haftalarda sevkiyatın durması: hangisinin uygulandığını yazılı olarak sorun.
- Bu adın gerektirdikleri – Kuvertür çikolata en az %31 kakao yağı içermelidir. Adını değil, bu oranı ve yağsız kakao kuru maddesi oranını sorun.
- Bu şekilde satıp satmadığı – Diğer üreticilere yönelik blok ve damla çikolata, endüstriyel ticaret konusudur: markanın bu biçimde satış yapıp yapmadığını sorun.
- Ambalaj boyutu ve tesis – Hangi fabrikanın doldurduğu ve o tesisin belgesi.
- Kendi markanızla üretim koşulları – Dokuz markanın sayfalarında da bu koşullar belirtilmiyor. Asgari üretim miktarını, reçetenin kime ait olduğunu ve etiketi kimin bastığını sorun.
- Etiket metni – Ambalajda, sayısal değerlerin izin verdiği ürün adı ve başka bitkisel yağ kullanılıyorsa bitkisel yağ ifadesi bulunmalıdır.
- Belge – Ürününüzü üretecek tesise ait olanı.
İlk e-posta için altı madde
Yazarken işaretleyin. İşaretleriniz bu telefonda kalır.
Altı soruyu tek yanıtta cevaplayan bir markayla çalışmak, yalnızca katalog gönderen bir markayla çalışmaktan daha kolaydır.
Markaya sorun
Altısı da tamam. Yanıtları siparişle birlikte saklayın.
Ambalajı okuyun: değerlerin izin verdiği ad
Üç renk, dört ad
Bitter, sütlü ve beyaz yalnızca renk değildir. Türkiye’de her adın asgari değerleri vardır: Türk Gıda Kodeksi Kakao ve Çikolata Ürünleri Tebliği (Tebliğ No: 2017/29) bunları Madde 4’te sayar. Asgari değerden az kakao içeren bir tablet bu adı taşıyamaz.
Ambalajda bu değerlerin pek azı yazılıdır. Araç, genellikle yazılan iki değerin hangi adlara izin verdiğini gösterir ve göremediği bilgileri sıralar.
Ambalaj okuma aracı · Tebliğ No: 2017/29, Madde 4 ve 5
Değerler hangi ada izin veriyor?
Ambalajdaki iki değer, hangi adı taşıyabileceğini belirler. Kaydırıcıları ambalajda yazan değerlere ayarlayın. Asgari değerler tablosu aşağıda.
Süt kuru maddesi nadiren yazılır. Sade çikolata için %0 kullanın.
Bu değerler şu ada izin veriyor
Çikolata
Ayrıca gerekli: etikette yazmıyor, bu yüzden üreticiye sorun
- Kakao yağı: en az %18
- Yağsız kakao kuru maddesi: en az %14
Ad çikolata ise yanına bitter sözcüğü eklenebilir; kakao yüzdesi de onunla birlikte yazılabilir (Madde 14). Kuvertür adı için en az %31 kakao yağı ve %2,5 yağsız kakao kuru maddesi gerekir (kuvertür çikolata).
Toplam kakao kuru maddesi %43’e ulaştığında, kakao yağı en az %26 ise ambalaja bir kalite tanımı eklenebilir: bu oranı sorun.
Bu değerler şu ada izin veriyor
Sütlü çikolata
Ayrıca gerekli: etikette yazmıyor, bu yüzden üreticiye sorun
- Yağsız kakao kuru maddesi: en az %2,5
- Süt yağı: en az %3,5
- Toplam yağ (kakao yağı ve süt yağı): en az %25
Kakao oranı “çikolata” için gereken asgari değeri de (%35) karşılıyor. Bu değerler her iki ada da izin verir; ambalaja hangisinin yazılacağını üretici seçer.
Bu değerler, kalite tanımının ilk iki koşulunu karşılıyor (%30 toplam kakao kuru maddesi, %18 süt kuru maddesi). Ayrıca en az %4,5 süt yağı gerekir: sorun.
Bu değerler şu ada izin veriyor
Bol sütlü çikolata
Ayrıca gerekli: etikette yazmıyor, bu yüzden üreticiye sorun
- Yağsız kakao kuru maddesi: en az %2,5
- Süt yağı: en az %5
- Toplam yağ: en az %25
Bu ürün için etikette toplam kakao kuru maddesi “kakao kuru maddesi en az %…” şeklinde yazılır (Madde 14).
Bu değerler şu ada izin veriyor
Beyaz çikolata
Ayrıca gerekli: etikette yazmıyor, bu yüzden üreticiye sorun
- Süt yağı: en az %3,5 (süt kuru maddesinin bir parçası)
Uygun ad yok
Asgari sınırın altında
Bu değerler hiçbir adın asgari koşullarına ulaşmıyor: çikolata için %35 toplam kakao kuru maddesi; sütlü çikolata için %25 toplam kakao kuru maddesi ve %14 süt kuru maddesi; bol sütlü çikolata için %20 toplam kakao kuru maddesi ve %20 süt kuru maddesi gerekir. Tebliğ bunlar için bir ad tanımlamıyor; ürün adları yalnızca Tebliğ’de tanımlanan ürünler için kullanılabilir (Madde 14). İlk kaydırıcının kakao yağını değil, toplam kakao kuru maddesini gösterdiğini ve süt kuru maddesi değerinin doğru olduğunu kontrol edin.
Uygun ad yok
Asgari sınırın altında
Beyaz çikolata için %20 kakao yağı ve %14 süt kuru maddesi gerekir; bu değerler ikisini birden karşılamıyor. Tebliğ bunlar için başka bir ad tanımlamıyor. İlk kaydırıcının kakao yağını gösterdiğini ve süt kuru maddesi değerinin doğru olduğunu kontrol edin; ambalajda toplam kakao kuru maddesi yazıyorsa ilk seçeneği değiştirin.
Diğer bitkisel yağ %5’in üzerinde
Çikolata değil
Kakao yağı dışındaki bitkisel yağ %5’i aştığında dört addan hiçbiri kullanılamaz. Tebliğ ürün için başka bir ad tanımlamıyor: üreticiye ürünün adının ne olduğunu ve içinde ne bulunduğunu sorun.
Diğer bitkisel yağ, %5’e kadar
Ambalajda Kakao yağına ek olarak bitkisel yağ da içermektedir
ifadesi yer almalıdır: içindekiler listesiyle aynı görüş alanında, kolay görülebilir ve listeden ayrı göze çarpar biçimde, en az ürün adı kadar büyük ve kalın harflerle (Madde 14).
Eklenebilecek yağlar, Tebliğ’in Ek-1 listesindeki kakao yağına eşdeğer yağlardır; son üründe %5’i geçemez ve asgari kakao yağı veya toplam kakao kuru maddesi miktarını düşüremez (Madde 5).
Aracın dayandığı asgari değerler · bitmiş çikolatadaki paylar
| Ad | Kakao kuru maddesi | Süt kuru maddesi | Ek koşullar (üreticiye sorun) |
|---|---|---|---|
| Çikolata | %35 | Değer belirlenmemiş | Kakao yağı %18, yağsız kakao kuru maddesi %14 |
| Kuvertür çikolata | %35 | Değer belirlenmemiş | Kakao yağı %31, yağsız kakao kuru maddesi %2,5 |
| Sütlü çikolata | %25 | En az %14 | Yağsız kakao kuru maddesi %2,5, süt yağı %3,5, toplam yağ %25 |
| Bol sütlü çikolata | %20 | En az %20 | Yağsız kakao kuru maddesi %2,5, süt yağı %5, toplam yağ %25 |
| Beyaz çikolata | Kakao yağı %20 | En az %14 | Süt yağı %3,5 |
Toplam kakao kuru maddesi, tabletin kakaodan gelen bölümüdür: kakao yağı ile yağsız kakao kuru maddesinin toplamı. Oranlar, sert kabuklu yemişlerin, dolguların ve eklenen diğer yenilebilir bileşenlerin ağırlığı çıkarıldıktan sonra bitmiş çikolata üzerinden hesaplanır (Madde 5). Dolgulu çikolata veya pralinin dışındaki çikolata, toplam ağırlığın en az %25’i olmalıdır. Çikolata, sütlü çikolata ve bol sütlü çikolata ambalajında kakao oranı “kakao kuru maddesi en az %…” şeklinde etikette gösterilir (Madde 14). Fındık ezmeli çikolata (fındık ezmeli / gianduja çikolata) kendi kurallarına tabidir; bunlar arasında süt kuru maddesinin en çok %5 olması ve 100 g üründe 20 ile 40 g fındık bulunması vardır; araç bunu kapsamaz. Kaynaklar: Türk Gıda Kodeksi Kakao ve Çikolata Ürünleri Tebliği, Madde 4, 5 ve 14 (sayı 30229, 3 Kasım 2017).
Etiket ve ad için Türkiye kuralları
Kakao ithal ediliyor
Anadolu Ajansı, 16 Şubat 2026 tarihli haberinde Türkiye’de kakao yetişmediğini, bu nedenle çikolatanın ithal kakaodan başladığını bildirdi. Bu yüzden kakaonun nerede yetiştiğine ilişkin AB kuralı, AB’ye giden bir Türk tabletini de ilgilendiriyor.
Türkiye’nin 1806 gümrük tarife pozisyonundaki ihracatı, 2025’te 1.408,9 milyon ABD doları oldu (Ticaret Bakanlığı ülke matrisi, kontrol: 18.10.2026).
AB’ye ihraç ediyorsanız
(AB) 2023/1115 sayılı Tüzük kakaoyu kapsıyor. 23 Aralık 2025’te yayımlanan (AB) 2025/2650 sayılı Tüzük, temel tarihi erteledi: ürünü AB pazarına sunan alıcının yükümlülükleri 30 Aralık 2026’dan itibaren, 31 Aralık 2024’e kadar mikro veya küçük işletme olarak kurulmuş firmalar için ise 30 Haziran 2027’den itibaren uygulanır. AB’deki alıcınıza üreticiden hangi belgeleri ve bilgileri istediğini sorun; sevkiyattan önce EUR-Lex’te sonraki değişiklikleri kontrol edin. Bu sayfa AB gümrük vergisi oranlarını vermez; hukuki tavsiye değildir.
Ad ve etiket
Tebliğ, yukarıdaki adları ve asgari değerleri belirler (Madde 4). Çikolata, sütlü çikolata ve bol sütlü çikolatada kakao oranı “kakao kuru maddesi en az %…” şeklinde etikette yazılır; “bitter” ifadesi çikolatanın adında kullanılabilir (Madde 14). Kalite tanımı için çikolatada %43 toplam kakao kuru maddesi ve en az %26 kakao yağı, sütlü çikolatada %30 toplam kakao kuru maddesi, %18 süt kuru maddesi ve %4,5 süt yağı gerekir.
Bitkisel yağ ifadesi
Kakao yağı dışında bitkisel yağ içeren çikolata ürünlerinde bu durum etiket üzerinde belirtilir (Madde 14): ambalajda “Kakao yağına ek olarak bitkisel yağ da içermektedir” yazar; ifade içindekiler listesiyle aynı görüş alanında, kolay görülebilir ve listeden ayrı göze çarpar, en az ürün adı kadar büyük ve kalın harflerle yazılır. Eklenen bitkisel yağ son üründe %5’i geçemez ve Ek-1 listesindeki kakao yağına eşdeğer yağlardan olmalıdır (Madde 5).
Belgeler: her markanın adını verdikleri
Bir sayfada belge adı geçmesi bir beyandır; doğrulama değildir. Tablo her markanın kendi sayfasında adını verdiği belgeleri listeler; hiçbiri numara göstermiyor.
| Marka | Kendi sayfasında adı geçen | Sayfa |
|---|---|---|
| Elit | Helal, vegan (üç), BRCGS, IFS Food, koşer, FSMA, RSPO, ISO 10002, 14001, 27001, 45001, 9001 | Aç |
| Ülker | ISO 14046, 14001, 9001, 45001, 50001, 22000, ISCC, Green Check, Zero Waste, BRCGS, RSPO | Aç |
| Mabel | ISO 22000:2005 ve helal gıda uygunluk belgesi (görseller) | Aç |
| Şölen | GSO 2055-1/2015, TS OIC/SMIIC 1:2019, HAS 23000-1 helal standartları ve uygunluk belgesi | Aç |
| Divan | BRCGS, ISO 9001, 14001, 50001, 45001, FDA belgesi, helal belgesi | Aç |
| Torku | Grubun tamamı için liste: ISO, BRC, FSSC 22000, helal, TSE ürün belgeleri; bir helal belgesinin başlığında çikolata geçiyor | Aç |
Doğrulamak için üreticiden numarasıyla birlikte belgeyi isteyin, sonra tesisi belgelendirme kuruluşunun kendi sicilinden sorgulayın: BRCGS Directory veya IFS veri tabanı. Helal belgesi, üzerinde listelenen ürünleri kapsar; hangileri olduğunu sorun.
Hediye kutuları ve üst segment
Kutu seçmeden önce
Dokuz markanın altısı kendi sayfalarında hediyelik veya kutulu seri listeliyor: Elit, Ülker, Mabel, Şölen, Vakko ve Melodi. Kutunun içindekileri tek tek, ne kadar süre dayanacağını ve yazın nasıl taşınacağını sorun.
Vakko L’Atelier
Çikolata sayfasında kutulu setler ve atıştırmalık çeşitleriyle Klasik Çikolata, El Yapımı Çikolata ve İkramlıklar listeleniyor; mağazalar Vakko sitesinde yer alıyor.
Divan
Kendi çikolata mağazası sitesi olan bir otel, restoran ve pastane grubu; ihracat sayfasında pralin ve Madlen ürettiğini belirtiyor.
Elit
Türkçe mağazasında: Gourmet Collection, Beyoğlu Çikolatası serisi ve kendi kutunuzu oluşturma aracı; İngilizce sitesinde 1924’te başlayan hikâyesi anlatılıyor.
Kısa yanıtlar
Türk çikolata markasını nasıl seçerim?
İhtiyacınıza göre. Yukarıdaki tablette, kendi sayfalarında hediyelik veya kutulu seri, kurumsal alıcı sayfası, belge adları ya da bisküvi veya gofret de gösteren markaları tutabilirsiniz. Burada hiçbir markaya derece verilmiyor.
Hangi Türk çikolata markaları ihracat yapıyor?
Ülker 100’den, Şölen ise 120’den fazla ülkeye gönderim yaptığını belirtiyor. Şölen’in ihracat talep formu, Divan’ın katalog içeren ihracat sayfası, Torku’nun katalog içeren ihracat menüsü ve Ülker’in ihracat yaptığı ülkeler listesi var.
Bir tablete ne zaman çikolata denebilir?
Adın gerektirdiği asgari değerlere ulaştığında: çikolata için %35 toplam kakao kuru maddesi, sütlü çikolata için %25 toplam kakao kuru maddesi ile %14 süt kuru maddesi, beyaz çikolata için %20 kakao yağı ile %14 süt kuru maddesi. Yukarıdaki araç diğer koşulları gösteriyor.
Türk çikolatası helal mi?
Ürünün belgesini isteyin. Dokuz markanın beşi kendi sayfalarında helal belgesinin adını veriyor: Elit, Mabel, Şölen, Divan ve Torku. Belgenin alacağınız ürünü kapsadığını kontrol edin.
Çikolata ambalajında bitkisel yağ için ne yazılır?
Kakao yağı dışında bitkisel yağ içeren çikolata ürünlerinde ambalajda “Kakao yağına ek olarak bitkisel yağ da içermektedir” yazar (Madde 14). Eklenen yağ son üründe %5’i geçemez (Madde 5).
Çikolatanın adına “bitter” yazılabilir mi?
Madde 4(1)(d)’de tanımlanan çikolatanın adında “bitter” ifadesi kullanılabilir; kakao yüzdesi de onunla birlikte belirtilebilir (Madde 14).
Çikolata fabrikasını ziyaret edebilir miyim?
Gezi saatleri ve koşulları değişir; burada güncel tutulmuyor. Markaya sorun: tabletteki her kart, markanın kendi iletişim veya kurumsal sayfasına bağlantı verir.
Neden fiyat yok?
Fiyatlar ve mağaza saatleri sık değişir. Güncel tutar için markanın kendi mağaza sayfasını açın.
Kaynaklar
Yukarıdaki her marka bilgisi markanın kendi sayfalarından alınmış ve 18 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilmiştir; kuralların kaynağı aşağıda bağlantıları verilen metinlerdir. Görseller gerçek ambalajları değil, çikolata türlerini gösterir; hiçbir markanın ambalajı veya logosu çizilmemiştir.
- Tarihçe: 1944’ten beri, Pötibör, Eminönü, 300’den fazla ürün — Ülker, kontrol: 18.10.2026
- Belgeler — Ülker, kontrol: 18.10.2026
- İhracat ülkeleri — Ülker, kontrol: 18.10.2026
- Hakkımızda — Eti, kontrol: 18.10.2026
- Hakkımızda: 1989, çalışanlar, ülkeler — Şölen, kontrol: 18.10.2026
- Belgeler — Şölen, kontrol: 18.10.2026
- İhracat talep formu — Şölen, kontrol: 18.10.2026
- Hakkımızda: 1947, kurucular — Mabel, kontrol: 18.10.2026
- Belgeler — Mabel, kontrol: 18.10.2026
- Kurumsal satış — Mabel, kontrol: 18.10.2026
- Hakkında ve tarihçe — Elit, kontrol: 18.10.2026
- Belgeler — Elit, kontrol: 18.10.2026
- Kurumsal satış formu — Elit mağazası, kontrol: 18.10.2026
- İhracat sayfası: ürünler, belgeler, katalog — Divan, kontrol: 18.10.2026
- Çikolata mağazası — Divan Pastaneleri, kontrol: 18.10.2026
- L’Atelier çikolata — Vakko, kontrol: 18.10.2026
- Mağazalar — Vakko, kontrol: 18.10.2026
- Ana sayfa ve toptan satış sayfası — Melodi, kontrol: 18.10.2026
- Ana sayfa: çikolata grupları — Torku, kontrol: 18.10.2026
- Sertifikalar ve kalite belgeleri — Torku, kontrol: 18.10.2026
- Türk Gıda Kodeksi Kakao ve Çikolata Ürünleri Tebliği (Tebliğ No: 2017/29), Resmî Gazete sayı 30229 — Türk Gıda Kodeksi, kontrol: 18.10.2026
- Ormansızlaşmaya yol açmayan ürünlere ilişkin (AB) 2023/1115 sayılı Tüzük — EUR-Lex, kontrol: 18.10.2026
- Bunu değiştiren (AB) 2025/2650 sayılı Tüzük — EUR-Lex, kontrol: 18.10.2026
- Fas matrix: GTİP 1806, dünyaya ihracat, 2025 — Ticaret Bakanlığı, kontrol: 18.10.2026
- Kakao ihracatı (Türkiye’de kakao yetişmiyor) — Türkgün üzerinden Anadolu Ajansı, 16.02.2026, kontrol: 18.10.2026
- BRCGS Directory — BRCGS, kontrol: 18.10.2026
- IFS — IFS, kontrol: 18.10.2026
