Etli Biber Dolması: Tarif, Ölçüler ve Dolma Tenceresi

Etli biber dolması, sıcak yenen bir Türk yemeğidir: yumuşak yeşil biberler dana kıyma ve pirinçle doldurulur, üzerlerine birer domates halkası konur ve tencerede dik olarak pişirilir. Bu rehber her miktarı gram ve mililitre olarak, yanında mutfak ölçüsüyle verir; her malzemeyi manavda, kasapta ve bakkalda nasıl isteyeceğinizi gösterir ve tarifi biber sayısına göre hesaplayan bir tencere sunar.

Dolma ne demek: doldurulmuş bir sebze

Dolma, içi oyulup doldurulan sebzedir. Adı, dolmak fiilinden gelir. Türk Dil Kurumu (TDK) Türkçe Sözlük’te dolmayı, tavuk veya kuzu gibi hayvanların ya da biber, domates ve kabak gibi sebzelerin içine hazırlanan harcın doldurulmasıyla yapılan, etli veya zeytinyağlı olabilen bir yemek olarak tanımlar.

1. Biber dolmasıBu tarifteki yemek. Biber doldurulur ve üzerine domates halkası yerleştirilir.
2. Domates dolmasıDomatesin içi oyulup doldurulur ve kendi üst parçasıyla kapatılır.
3. Patlıcan dolmasıPatlıcan yarılıp doldurulur.
4. Kabak dolmasıKabak kesilir, içi oyulur ve doldurulur.
5. Yaprak sarmasıDolmadan farklıdır: sarma, iç harcın etrafına sarılan yapraktır; burada asma yaprağı kullanılır.

Dolmada sebzenin içi oyulur ve kıyma ile pirinç karışımıyla doldurulur; sarmada ise yaprak (asma, pazı, lahana) iç harcın etrafına sarılır (Milli Eğitim Bakanlığı, MEB). Pirinçli harçla doldurulan lahana veya asma yaprağına genellikle sarma denir; sofrada çoğunlukla dolmaların yanında yer alır.

Bu tarif hangisi?

EtliZeytinyağlı

Kelime

etli, içinde et bulunduğunu belirtir (TDK).

İç harç

Kıyma ve pirinç; soğan ve otlarla.

Sofrada

Ana yemektir (MEB). Bu tarif sıcak servis edilir.

Kelime

zeytinyağlı, zeytinyağı katılmış olduğunu belirtir (TDK).

İç harç

Et yoktur: pirinç, zeytinyağı ve su (MEB).

Sofrada

Genellikle sıcak yemeklerin ardından soğuk yenir; birçok bölgede sıcak da yenir (MEB). Oda sıcaklığında servis edilir ve üzeri kapatılarak buzdolabında birkaç gün saklanabilir (Kültür ve Turizm Bakanlığı).

Ne alınır, nasıl istenir

Bu tencerenin alışverişi üç dükkândan yapılır; her birinin ayrı bir adı vardır. Karttaki Türkçe cümleyi satıcıya okuyun veya telefonunuzdan gösterin.

Alışveriş yerleri için dört kelime

manav

Meyve ve sebze satan dükkân (TDK). Biber, domates, soğan ve maydanoz buradan alınır.

kasap

Et satan dükkân ve orada çalışan kişi (TDK). Kıyma buradan alınır.

bakkal

Yiyecekleri perakende satan dükkân ve onu işleten kişi (TDK). Pirinç, salça, baharat, yağ ve yoğurt buradan alınır.

pazar

Satıcıların belirli günlerde mallarını sergilediği geçici yer (TDK): fotoğraftaki sebze tezgâhı gibi tezgâhların bulunduğu açık hava pazarı.

TDK · kontrol: 27.10.2026 · sozluk.gov.tr

Manav · sebze ve meyve

Dolmalık biber

Dolma yapmaya uygun biber (TDK). Açık yeşil ve çok yumuşak kabukludur. Tarifte 12 adet kullanılır.

Dolmalık biber arıyorum.

TDK · Kültür ve Turizm Bakanlığı

Manav · sebze ve meyve

Sert domates

Her biberin üzerine bir domates halkası konur; bir domatesten yaklaşık altı halka çıkar.

Sert domates var mı?

Kültür ve Turizm Bakanlığı

Manav · sebze ve meyve

Kuru soğan

Mutfakta kullanılan bildiğiniz kuru soğan; iç harca ince doğranmış bir orta boy soğan konur.

Bir kuru soğan, lütfen.

Manav · sebze ve meyve

Maydanoz

Maydanoz demet olarak satılır. İç harca yarım demet konur.

Bir demet maydanoz, lütfen.

TDK

Manav · sebze ve meyve

Patates

Biberlerin dik durması için tenceredeki tek boşluğa bir patates dilimi sıkıştırılır.

Bir patates, lütfen.

Kasap · et

Dana kıyma

Kıyma, çekilmiş ettir (TDK). Dana, sütten kesildikten sonra bir yaşına kadar olan sığır yavrusudur (TDK). Orta yağlı, yağ miktarının orta düzeyde olduğunu belirtir.

Dana kıyma istiyorum, orta yağlı olsun.

TDK

Bakkal · bakkaliye

Pirinç

Bitkinin yiyecek olarak kullanılan taneleridir (TDK). Osmancık isteyin: Edirne’de geliştirilen ve 1997’de tescil edilen, uzun ve camsı taneli bir pirinçtir (Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, TTAE).

Osmancık pirinç var mı?

TDK · TTAE

Bakkal · bakkaliye

Domates salçası

Domatesten yapılan tuzlu bir ezmedir (TDK: salça, yemeğe tat ve renk veren domates veya biber ezmesidir). Biberden yapılanı biber salçasıdır; bu tarifte domates salçası kullanılır.

Domates salçası, lütfen.

TDK

Bakkal · bakkaliye

Kuru nane

Bitkinin kurutulmuş yapraklarından elde edilen baharattır (TDK). İç harca bir çay kaşığı konur.

Kuru nane, lütfen.

TDK

Bakkal · bakkaliye

Baharat

Baharat olarak karabiber ve kimyon kullanılır. Pul biber, kurutulmuş kırmızı biberin iri parçalarıdır (TDK); acı sevenler için bir seçenektir.

Karabiber ve kimyon, lütfen.

TDK

Bakkal · bakkaliye

Zeytinyağı

Yarısı iç harca, yarısı sosa konur.

Bir şişe zeytinyağı, lütfen.

Yanında · sofrada

Süzme yoğurt

Süzme işlemiyle suyu alınan, koyu kıvamlı yoğurttur (TDK). Sıcak biber dolmalarının yanında servis edilir.

Süzme yoğurt var mı?

TDK

Süpermarketten alışveriş yapmayı tercih ederseniz

Aynı malzemeler raflarda bulunur; kimseye sormanız gerekmez.

Mutfak ölçüleri: bardak ve kaşık

Türkçe tariflerde ölçüler bardak ve kaşıkla verilir. Bu tarifte 1 su bardağı 200 ml, 1 yemek kaşığı 15 ml ve 1 çay kaşığı 5 ml sayılır; metrik miktar önce yazılır.

Mutfak ölçüsü	Nedir?	Esas alınan ölçü
su bardağı	Su için kullanılan bardak (TDK).	200 ml
yemek kaşığı	Sofrada yemek için kullanılan büyük kaşık.	15 ml
tatlı kaşığı	Tatlı yemek için kullanılan, çorba kaşığından küçük kaşık (TDK).	Burada kullanılmaz
çay kaşığı	Ölçü almak ve şeker karıştırmak için kullanılan küçük kaşık (TDK).	5 ml

Bardaklar farklıdır: Sağlık Bakanlığının şekeri azaltma rehberindeki bir tabloda büyük su bardağı 225 ml sayılır. Bu tarifte ölçü 200 ml’dir.

Adım adım: gevşek doldurun, kısık ateşte pişirin

Etli biber dolması iki bölümde, sekiz adımda yapılır: önce biberleri ve iç harcı hazırlayın, ardından biberleri dik olarak pişirin. İstediğiniz biber sayısına göre miktarlar yukarıdaki tencerede bulunur; adımlarda 12 biberlik miktarlar kullanılır.

Hazırlayın

1. Biberlerin içini çıkarın.Biberleri yıkayın. Yuvarlak bir açıklık kalacak şekilde sapı, göbeği ve çekirdekleriyle birlikte çıkarın; içlerini sudan geçirin.
2. İç harcı karıştırın.Pirinci yıkayıp süzün. Kıyma, doğranmış soğan ve maydanoz, kuru nane, tuz, karabiber, bir tutam kimyon, 1 yemek kaşığı domates salçası, 2 yemek kaşığı zeytinyağı ve yaklaşık 2 yemek kaşığı su ekleyin. Tüm malzemeler eşit dağılana kadar karıştırın.
3. Gevşek doldurun.İç harcı kaşıkla biberlere koyun; ağız kısmında yaklaşık 1 cm boşluk bırakın. Pirinç pişerken şişer ve bu boşluğa ihtiyaç duyar.
4. Domates halkası yerleştirin.Her biberin ağzına sert domatesten bir halka koyun.

Pişirin

1. Tencereye dik yerleştirin.Biberleri domates halkaları üstte kalacak şekilde geniş bir tencereye yan yana dizin; boş kalan yere bir patates dilimi sıkıştırın.
2. Sosu kenardan dökün.300–400 ml sıcak suya 1 yemek kaşığı domates salçası, 2 yemek kaşığı zeytinyağı ve bir tutam tuz ekleyip karıştırın. Biberlerin yarı hizasına gelene kadar kenardan dökün.
3. Kaynatın, sonra ateşi kısın.Kaynatın, ateşi en kısığa alın ve kapağı kapatın. Biberler yumuşayıp pirinç pişene kadar 30 ila 40 dakika pişirin.
4. Kapağı kapalı dinlendirin.Servisten önce tencereyi 15 ila 20 dakika bekletin.

Bu yemek için kapaklı, geniş ve sığ bir tencere uygundur; satıştaki çeşitler Türk Tencere Markaları rehberinde yer alır.

Neden tutmaz: dört neden

• Ağzına kadar doldurmayın. Pirinç pişerken şişer; tamamen doldurulan biber yarılır veya iç harç sert kalır. Ağız kısmında 1 cm boşluk bırakın.
• Sosu biberlerin üzerine dökmeyin. Sos, iç harcı domates halkalarının altından yıkayıp çıkarır. Kenardan, biberlerin yarı hizasına kadar dökün.
• Ateşi yüksek bırakmayın. Pirinç yumuşamadan sos buharlaşır ve tencerenin dibi tutar. Kaynadıktan sonra ateşi en kısığa alın, kapağı kapalı tutun.
• Dinlendirmeden servis etmeyin. Hemen servis edilirse iç harç dağınık, sos sulu kalır. Tencereyi kapağı kapalı olarak 15 ila 20 dakika dinlendirin.

Sofrada: yoğurt ve ekmek

Etli biber dolması sıcak servis edilir; yanında bir kâse süzme yoğurt ve sosuna banmak için ekmek verilir. Tenceredeki sostan her tabağa biraz gezdirin. Türkiye’de bir restoranda yemek istemek için Osmanlı Mutfağı rehberine bakın.

Kısa cevaplar

Kaynaklar ve sınırlar

Fotoğraflar Wikimedia Commons’tan alınmıştır; her birinin altında fotoğrafı çekenin adı, tarih, lisans ve dosya sayfası belirtilir. “Çizim” ibaresi taşıyan görseller bir görsel aracıyla bu rehber için çizilmiştir; gerçek bir yer, kişi veya marka göstermez.

Miktarlar, bu tarifteki 12 biber içindir. Bardak ve kaşık boyutları mutfaktan mutfağa değişir.