Produkcja orzechów laskowych w Turcji – zielone złoto świata

Jeśli dziś tabliczka czekolady kosztuje więcej niż kilka lat temu, winowajca bardzo często rośnie na stromych zboczach nad Morzem Czarnym. Turcja nie jest jednym z wielu producentów orzechów laskowych – to kraj, od którego zależy cały światowy rynek.

Według danych opublikowanych w styczniu 2026 roku Turcja dostarcza około 66–70% globalnej podaży. Po silnych mrozach produkcja w sezonie 2025/2026 spadła do 400–500 tys. ton, co natychmiast przełożyło się na rekordowe ceny i nerwowość wśród globalnych odbiorców.

Dlaczego tureckie orzechy laskowe nie mają sobie równych

To nie magia, tylko geografia. Leszczyna lubi wilgoć, brak ekstremów temperatury i długie, łagodne sezony. Wybrzeże Morza Czarnego spełnia te warunki niemal idealnie. Efekt? Stabilna jakość i smak, którego nie da się łatwo skopiować.

Znaczenie gospodarcze – stan na 2026:

• Produkcja: w sezonie 2025/2026 zbiory spadły do 400–500 tys. ton z powodu mrozów.
• Eksport: w całym 2025 roku wyeksportowano 238 704 tony orzechów laskowych.
• Przychody: eksport wygenerował 2,25 mld USD, mimo niższego wolumenu.
• Globalna zależność: firmy takie jak Ferrero należą do najbardziej dotkniętych wzrostem cen po słabych zbiorach.

Podobnie jak indeksy handlu Turcji pokazują kondycję całej gospodarki, tak orzechy laskowe pozostają filarem eksportu rolnego. Nie bez powodu Turcy mówią o nich „zielone złoto”.

Aktualne ceny: ile naprawdę warte jest „zielone złoto”

Na papierze jedno, w portfelu drugie. W styczniu 2026 roku sytuacja cenowa wygląda następująco:

• Ceny skupu TMO (gwarantowane):
  Giresun quality – 200 TRY/kg
  Levant quality – 195 TRY/kg
• Ceny wolnorynkowe: jesienią osiągały 320–350 TRY/kg i według analiz pozostają wysokie także w 2026 roku.

Dla porównania: przy kursie USD/TRY ~43 i EUR/TRY ~50 oznacza to jedne z najwyższych realnych cen w historii rynku.

Regiony upraw: Gdzie rośnie złoto

Produkcja koncentruje się niemal wyłącznie w pasie nad Morzem Czarnym. Różnice regionalne mają ogromne znaczenie dla jakości i ceny.

1. „Stary” Region (Wschodnie Morze Czarne)

Strome zbocza i ręczne zbiory to codzienność.

• Prowincje: Ordu, Giresun, Trabzon, Rize, Artvin.
• Specyfika: słynna jakość Giresun – wyższa zawartość tłuszczu, regularny kształt, ceny premium.

2. „Nowy” Region (Zachodnie Morze Czarne)

Więcej mechanizacji i większa skala.

• Prowincje: Samsun, Düzce, Sakarya, Zonguldak, Kocaeli.
• Jakość: tzw. Levant – bardzo dobra, częściej wykorzystywana w przemyśle.

Uwaga: doniesienia o testowych uprawach poza regionem Morza Czarnego istnieją, ale nie mają znaczenia handlowego.

Kluczowe odmiany: Więcej niż tylko orzech

W Turcji zarejestrowanych jest kilkanaście odmian handlowych. Dla kupców liczy się szczegół.

• Tombul: najwyższa jakość, cienka skorupka, intensywny aromat.
• Palaz, Foşa: popularne w prażeniu.
• Çakıldak: odporna, stabilna w plonach.
• Nowe odmiany: m.in. Okay 28 i Giresun Melezi, opracowane z myślą o wydajności i odporności.

Kontekst historyczny: Starożytna tradycja

Uprawa leszczyny w Anatolii ma tysiące lat. Z regionu Pontu orzechy trafiły do Grecji i Italii, a dziś są jednym z filarów nowoczesnego przemysłu spożywczego.

Nic dziwnego, że wiele projektów związanych z założeniem firmy w Turcji w sektorze spożywczym opiera się właśnie na przetwórstwie orzechów laskowych.

Eksport i gospodarka światowa: aktualny obraz

Europa – szczególnie Niemcy i Włochy – pozostaje kluczowym odbiorcą. Jednocześnie Turcja coraz mocniej stawia na eksport produktów przetworzonych, by poprawić marże.

• Interwencje państwowe: TMO aktywnie stabilizuje rynek poprzez skup po cenach gwarantowanych.
• Rynki azjatyckie: zainteresowanie rośnie, ale brak jeszcze twardych danych potwierdzonych w 2026 roku.

Gdzie kupić tureckie orzechy laskowe

Najlepsze znajdziesz lokalnie – na bazarach w Ordu czy Giresun. W całej Turcji pewnym wyborem są sieci takie jak Migros. Szukaj oznaczenia „Giresun Kalitesi” – to nadal złoty standard.

Turecki orzech laskowy to nie tylko składnik słodyczy. To barometr rynku, źródło miliardowych wpływów i produkt, od którego zależy cena czekolady na całym świecie.