Import z Turcji: Przewodnik ekspercki dla firm (2026)
Table of Contents
Podczas gdy globalne łańcuchy dostaw w Azji często ulegają zakłóceniom, handel u progu Europy przeżywa prawdziwy rozkwit. Turcja już dawno przestała być postrzegana wyłącznie jako kierunek wakacyjny, stając się strategicznym zapleczem produkcyjnym dla kontynentu. Z eksportem towarów na poziomie około 262 miliardów USD w 2024 roku, kraj nad Bosforem stał się nieodzownym partnerem dla wielu europejskich przedsiębiorstw, w tym prężnie rozwijających się firm z Polski.
Uwaga jednak: bliskość geograficzna nie oznacza braku barier biurokratycznych. Od końca 2024 roku obowiązują zaostrzone przepisy dotyczące produktów spożywczych, nowe ulgi podatkowe dla handlarzy dziełami sztuki oraz cyfrowa rewolucja w dokumentacji celnej. Poleganie na nieaktualnych poradnikach grozi utknięciem towaru na granicy.
Ten przewodnik nie jest teoretycznym podręcznikiem. To praktyczna aktualizacja wiedzy o imporcie z Turcji zawierająca fakty na rok 2025 oraz perspektywy na rok 2026.
Aktualizacja rynku: Dlaczego Turcja to „warsztat Europy”
Liczby mówią same za siebie: w listopadzie 2025 r. całkowity eksport Turcji wyniósł imponujące 22,7 miliarda USD. Unia Europejska pozostaje najważniejszym odbiorcą tureckich towarów. Co to oznacza dla polskiego przedsiębiorcy? Importujesz z rynku głęboko zintegrowanego z unijnymi standardami.
Warto wykorzystać istniejące sieci kontaktów Turcja to dziś znacznie więcej niż tylko orzechy laskowe i tekstylia. To potężny hub dla sektora motoryzacyjnego, budowy maszyn, a nawet tak niszowych, ale kluczowych branż jak odlewy żeliwne czy wysokiej jakości moduły solarne. Jeśli rozważasz długofalową obecność na tym rynku, warto sprawdzić, jak wygląda założenie firmy w Turcji, by zoptymalizować procesy u źródła.
Rzeczywistość biurokratyczna: Dokumenty, które naprawdę się liczą
Zapomnij o nieaktualnych listach kontrolnych. Oto zestawienie tego, czego organy celne będą wymagać w 2026 roku.
1. Świadectwo A.TR: W końcu cyfrowe
Najważniejszym dokumentem dla bezcłowego importu towarów przemysłowych jest świadectwo przewozowe A.TR. Przełomem na lata 2025/2026 jest odejście od wymogu „mokrego podpisu”. Zgodnie z decyzjami Komisji UE, elektroniczne dokumenty A.TR z kodem QR są w pełni akceptowane w całej Unii. Jeśli Twój dostawca wciąż wysyła dokumenty pocztą, zwróć mu uwagę na procedurę cyfrową zaoszczędzi Ci to dni oczekiwania.
2. Numer EORI (Obowiązkowy!)
Bez numeru EORI (Economic Operators Registration and Identification) nie zrealizujesz żadnej operacji celnej. Rejestracja w polskim systemie PUESC jest niezbędna. Porada eksperta: Nie czekaj na fizyczną decyzję. Samo potwierdzenie złożenia wniosku często wystarcza do rozpoczęcia pilnej odprawy celnej, podczas gdy numer (generowany zazwyczaj w ciągu 2-3 tygodni) jest przetwarzany w systemie.
3. Faktura handlowa i świadectwo pochodzenia
W przypadku tekstyliów posiadanie A.TR zazwyczaj zwalnia z konieczności posiadania osobnego świadectwa pochodzenia (wyjątek: środki antydumpingowe). Zwróć jednak ogromną uwagę na fakturę handlową: każda pozycja musi być precyzyjnie przypisana do właściwego kodu HS (kodu taryfy celnej).
Oszczędności: Cła, podatki i rewolucja w sztuce 2025
Limit 150 euro – ostatni rok obowiązywania
Do 2025 roku w UE obowiązywało zwolnienie z cła dla przesyłek o wartości do 150 euro. Jednak w listopadzie 2025 r. państwa członkowskie UE podjęły decyzję o zniesieniu tego progu w 2026 roku. Oznacza to, że wszystkie towary importowane spoza UE będą objęte cłem, niezależnie od wartości. Podatek VAT pozostaje należny bez względu na wartość przesyłki – dawny limit 22 euro został zniesiony już wcześniej.
Stawki podatkowe: Szansa dla handlarzy dziełami sztuki
Standardowa stawka VAT w Polsce wynosi 23% (obniżona 8%). Jednak nastąpiła istotna zmiana regulacyjna: od 1 stycznia 2025 r. dla przedmiotów kolekcjonerskich i dzieł sztuki ponownie stosuje się obniżone stawki (często 7% lub 8% w zależności od lokalnych przepisów unijnych implementujących nową dyrektywę VAT). W przypadku antyków starszych niż 100 lat (kod taryfy 9706) cło wynosi 0%, co czyni import osmańskich antyków czy nowoczesnej sztuki tureckiej wyjątkowo atrakcyjnym.
Sektory pod lupą: Gdzie czają się pułapki?
1. Tekstylia i odzież
Turcja to światowa czołówka w tej branży. Pułapka: Przesyłki z próbkami. Jeśli zamawiasz wzory, upewnij się, że są one „uszkodzone” (np. przecięty rękaw) lub wyraźnie zadeklarowane jako „Sample without commercial value”. W przeciwnym razie celnicy oszacują ich wartość rynkową i naliczą pełne opłaty.
2. Biżuteria: Uwaga na wysyłkę
Turecka biżuteria cieszy się ogromnym popytem (sprawdź nasz przewodnik po 15 najlepszych tureckich markach biżuterii), ale logistycznie bywa wyzwaniem. Problem praktyczny 2025/2026: Od września 2025 r. wszystkie przesyłki muszą zawierać dane ICS2 Release 3 (6-cyfrowy kod HS, zweryfikowane dane nadawcy). Brak tych danych cyfrowych oznacza, że paczka w ogóle nie zostanie załadowana do transportu.
3. Żywność i miód: Zaostrzone kontrole
Od końca 2024 roku import miodu podlega rygorystycznym zasadom ze względu na liczne ostrzeżenia w systemie RASFF.
- Obowiązek TRACES: Twój dostawca musi znajdować się w bazie danych TRACES. Brak wpisu oznacza zakaz importu.
- Health Certificate: Każda partia wymaga oryginału świadectwa zdrowia. Kopie są bezwzględnie odrzucane na granicy.
Logistyka: Droga lądowa wygrywa z powietrzną
W przeciwieństwie do importu z Chin, w przypadku Turcji transport drogowy (ciężarowy) jest zazwyczaj najbardziej efektywny. Czas tranzytu do Polski wynosi zazwyczaj od 4 do 6 dni. Jest to rozwiązanie tańsze niż fracht lotniczy i bardziej elastyczne niż morski.
Incoterms: Wielu dostawców oferuje „EXW” (Ex Works). Oznacza to, że ponosisz odpowiedzialność od momentu opuszczenia rampy przez towar. Negocjuj warunki „FCA” (Free Carrier) wtedy dostawca odpowiada przynajmniej za zgłoszenie wywozowe w Turcji, co oszczędzi Ci stresu z tureckimi organami celnymi.
Podsumowanie: Skuteczny import w 2026 roku
Import z Turcji w 2026 roku oferuje ogromne możliwości, zwłaszcza dzięki różnicom kursowym i bliskości geograficznej. Każdy, kto zna kluczowych graczy rynkowych i rzetelnie przygotuje dokumentację A.TR oraz EORI, może znacząco poprawić swoją marżę. Jednak czasy „Dzikiego Zachodu” minęły cyfryzacja i surowe kontrole UE wymagają pełnego profesjonalizmu.
