گواهینامه رانندگی ترکیه ۲۰۲۵: هزینهها، تبدیل و آزمون

گواهینامه رانندگی در ترکیه (به ترکی: Sürücü Belgesi یا به اصطلاح عامیانه Ehliyet) فراتر از یک مجوز ساده برای رانندگی است؛ این مدرک در زندگی روزمره اغلب به عنوان یک کارت شناسایی معتبر نیز عمل میکند. اما اگر به عنوان یک خارجی قصد رانندگی در ترکیه را داشته باشید، روند کار چگونه است؟ آیا باید گواهینامه کشور خود را معادلسازی کنید یا باید دوباره در آزمون شرکت کنید؟

در این راهنمای بهروزرسانی شده برای سال ۲۰۲۵/۲۰۲۶، به تمام سوالات شما پاسخ میدهیم: از جدیدترین هزینهها و مخارج آزمون گرفته تا شرایط پذیرش گواهینامههای بینالمللی.

مبانی گواهینامه رانندگی در ترکیه

گواهینامه رانندگی ترکیه یک سند رسمی است که توسط اداره کل امور جمعیت و شهروندی (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü) صادر میشود. این مدرک به شما اجازه میدهد وسایل نقلیه موتوری مانند خودرو، اتوبوس یا تراکتور را در جادههای عمومی هدایت کنید. نکته کاربردی این است که گواهینامههای کارتی و مدرن ترکیه در داخل کشور تقریباً در همه جا به عنوان مدرک شناسایی رسمی پذیرفته میشوند.

در مجموع ۱۷ کلاس مختلف گواهینامه وجود دارد که بسته به نوع وسیله نقلیه (از موتورسیکلت تا کامیونهای سنگین) تغییر میکند. صرفنظر از نوع وسیله، داشتن گواهینامه معتبر برای شرکت قانونی در ترافیک جادهای الزامی است. اگر هنوز برای رفت و آمدهای روزانه آماده رانندگی نیستید، میتوانید از راهنمای اتوبوسهای شهری ترکیه برای جابجایی راحتتر استفاده کنید.

اعتبار گواهینامههای خارجی

قوانین استفاده از گواهینامه خارجی در ترکیه بسته به تابعیت شما متفاوت است. دانستن این مهلتها برای جلوگیری از جریمه در کنترلهای ترافیکی یا مشکلات بیمهای بسیار حیاتی است.

برای شهروندان خارجی (مقیمان و گردشگران)

به عنوان یک خارجی، شما میتوانید از گواهینامه معتبر کشور خود به مدت حداکثر ۶ ماه از تاریخ ورود به ترکیه استفاده کنید. پس از گذشت این شش ماه، باید گواهینامه خود را به گواهینامه ترکی تبدیل (معادلسازی) کنید تا بتوانید به صورت قانونی به رانندگی ادامه دهید.

برای شهروندان ترکیه

شهروندان ترکیه که گواهینامه خود را از خارج از کشور دریافت کردهاند، میتوانند تا یک سال از تاریخ ورود از آن استفاده کنند. با این حال، اگر قصد اقامت بیش از شش ماه را دارند، باید پس از نیمه اول سال، ترجمه رسمی ترکی گواهینامه خود (تایید شده توسط دفترخانه یا کنسولگری) را همراه داشته باشند.

تبدیل مستقیم بدون آزمون

ترکیه توافقنامه “کنوانسیون ترافیک جادهای” را با ۸۴ کشور امضا کرده است. اگر گواهینامه شما از یکی از این کشورها (مانند ایران) صادر شده باشد، میتوانید بدون نیاز به آزمون مجدد، آن را مستقیماً به گواهینامه ترکی تبدیل کنید. در غیر این صورت، باید روند معمول یعنی آموزشگاه رانندگی، آزمون تئوری و آزمون عملی را طی کنید.

مراحل گامبهگام معادلسازی گواهینامه

تعویض گواهینامه خارجی از طریق اداره نفوس (Nüfus Müdürlüğü) انجام میشود. مراحل دقیق به شرح زیر است:

1. رزرو وقت قبلی: به وبسایت رسمی randevu.nvi.gov.tr مراجعه کنید. گزینه “Sürücü Belgesi” را انتخاب کرده، اطلاعات شخصی خود را وارد و از یکی از ادارات نفوس وقت بگیرید.
2. آمادهسازی مدارک: باید مدارک زیر را در روز ملاقات همراه داشته باشید:
   • اصل و کپی رنگی گواهینامه خارجی.
   • ترجمه رسمی و تایید شده در دفترخانه (نوتر) یا کنسولگری.
   • پاسپورت معتبر و کارت اقامت (ایقامت).
   • گزارش سلامت (Sürücü Olur Raporu) که توانایی شما برای رانندگی را تایید کند. این گزارش را میتوانید از مراکز سلامت خانواده (Sağlık Ocağı) یا بیمارستانهای خصوصی دریافت کنید.
   • یک قطعه عکس بیومتریک (گرفته شده در ۶ ماه اخیر).
   • مدرک تعیین گروه خونی (اگر در گزارش سلامت ذکر نشده باشد).
   • گواهی عدم سوءپیشینه (Adli Sicil Kaydı) که از طریق سامانه e Devlet قابل دریافت است.
   • رسید پرداخت هزینههای گواهینامه.

هزینههای جدید گواهینامه در سال ۲۰۲۵

برای سال ۲۰۲۵، هزینههای دولتی (Harç) و هزینه کاغذ ارزشمند (Değerli Kağıt Bedeli) افزایش یافته است. هزینه کل شامل حقالزحمه گواهینامه، هزینه خود کارت و سهم بنیاد پلیس است.

هزینههای تایید شده برای سال ۲۰۲۵ به شرح زیر است:

• کلاس B (خودرو سواری): حدود ۷,۴۳۸.۶۰ لیر (مبلغ کل شامل تمام عوارض).
• کلاس A, A1, A2 (موتورسیکلت) و F (تراکتور): حدود ۳,۶۴۳.۱۰ لیر.
• سایر کلاسها (C, D و غیره): حدود ۱۱,۲۳۵.۶۰ لیر.

نکته: این هزینهها معمولاً هر سال در ماه ژانویه تنظیم میشوند. لطفاً قبل از مراجعه، مبالغ بهروز را چک کنید.

نگاهی به انواع کلاسهای گواهینامه

برای رانندگی قانونی با هر وسیله نقلیه، باید کلاس مناسب آن را داشته باشید. در تصویر بالا میتوانید نمای کلی از انواع گواهینامهها در ترکیه را مشاهده کنید.

دریافت گواهینامه جدید در ترکیه

اگر گواهینامه قابل تبدیل ندارید، راه شما از یک آموزشگاه رانندگی (Sürücü Kursu) میگذرد. خبر خوب این است که بسیاری از آموزشگاهها در شهرهای بزرگ مانند استانبول یا آنکارا، آموزشهایی به زبانهای خارجی (انگلیسی، عربی و گاهی فارسی) ارائه میدهند.

این فرآیند به دو آزمون اصلی تقسیم میشود:

۱. آزمون تئوری (E Sınav)

آزمون تئوری با کامپیوتر انجام میشود. این آزمون شامل ۵۰ سوال در زمینههای کمکهای اولیه، قوانین راهنمایی و رانندگی، فنی خودرو و اخلاق در رانندگی است. آزمون ۴۵ دقیقه طول میکشد و باید حداقل ۷۰ امتیاز از ۱۰۰ (۳۵ پاسخ صحیح) کسب کنید.

هزینه ۲۰۲۵: هزینه آزمون الکترونیکی حدود ۹۰۰ لیر است و نتیجه بلافاصله پس از آزمون اعلام میشود.

۲. آزمون عملی رانندگی (Direksiyon Sınavı)

پس از قبولی در تئوری، نوبت به آزمون عملی میرسد. این آزمون حدود ۳۰ تا ۳۵ دقیقه زمان میبرد و هیئتی از وزارت آموزش ملی (MEB) در خودرو همراه شما خواهند بود تا مهارتهایتان را ارزیابی کنند.

هزینه ۲۰۲۵: هزینه آزمون عملی حدود ۱,۳۵۰ لیر است.

مدارک لازم برای درخواست گواهینامه جدید

پس از قبولی در آزمونها، گواهینامهای از آموزشگاه دریافت میکنید. با این مدرک و مدارک زیر به اداره نفوس مراجعه کنید:

1. مدارک شناسایی: پاسپورت و کارت اقامت.
2. گواهی آموزشگاه: تاییدیه قبولی شما (معمولاً به صورت سیستمی ارسال میشود).
3. گزارش سلامت: تاییدیه پزشکی جدید.
4. عکس بیومتریک: مخصوص مدارک شناسایی.
5. گواهی عدم سوءپیشینه: نسخه بهروز (e Devlet).
6. مدرک تحصیلی: مدرک مدرسه یا دانشگاه (ترجمه شده و نوتری).

پس از ثبت درخواست، گواهینامه جدید شما چاپ و از طریق پست به آدرس ثبت شده شما ارسال میشود. در این فاصله، سندی موقت دریافت میکنید که اجازه رانندگی به شما میدهد.

داشتن خودروی شخصی گام بعدی است. قبل از شروع ماجراجویی در جادههای ترکیه، حتماً از قیمت فیات در ترکیه ۲۰۲۶ مطلع شوید تا با دیدی بازتر برای خرید خودرو اقدام کنید.